Gỡ hoãn xuất cảnh do nợ thuế tại sân bay: Cần lập đơn vị chuyên trách

Mới đây, Cục Thuế thông báo đang tích cực phối hợp với Cục Quản lý xuất nhập cảnh để nâng cấp hệ thống dữ liệu. Việc này giúp người nợ thuế có thể nộp tiền ngay trên đường ra sân bay và được hệ thống gỡ lệnh tạm hoãn xuất cảnh ngay lập tức. Nhờ vậy, người dân sẽ không bị bỏ lỡ các kế hoạch di chuyển và giao thương quan trọng.

Doanh nghiệp và người dân ủng hộ nộp thuế nhanh

Thực tiễn cho thấy, sự cố bị ách lại tại cửa khẩu không chỉ đơn thuần gây ra tâm lý phiền toái mà còn kéo theo những hệ lụy kinh tế vô cùng nặng nề đối với giới doanh nhân. Do đó, khi Cục Thuế đưa ra giải pháp người nợ thuế có thể nộp tiền ngay tại sân bay và được gỡ lệnh hoãn xuất cảnh tức thì, nhiều doanh nghiệp và người dân rất ủng hộ.

Ông Nguyễn Tùng, đại diện một công ty chuyên xuất khẩu, cho biết giải pháp trên giúp doanh nghiệp, người dân tránh được thiệt hại, rủi ro vì nợ thuế mà mình không nắm vì nhiều nguyên nhân.

Những chuyến công tác nước ngoài nhằm ký kết các hợp đồng thương mại trị giá hàng triệu USD, hay các buổi đàm phán mang tính sống còn với đối tác quốc tế, có thể bị hủy bỏ hoàn toàn vì một khoản nợ thuế đôi khi chỉ vài triệu đồng mà bản thân người đại diện pháp luật vô tình không hay biết.

Thậm chí, có những trường hợp cá nhân bị kẻ gian đánh cắp thông tin để đứng tên cho các "công ty ma", đến lúc làm thủ tục xuất cảnh mới tá hỏa phát hiện mình đang gánh khoản nợ khống.

"Do đó, giải pháp linh hoạt có thể nộp tiền ngay trên đường ra sân bay và được hệ thống gỡ lệnh tạm hoãn xuất cảnh ngay lập tức là cần thiết. Tuy nhiên, doanh nghiệp mong muốn cơ quan thuế và cơ quan xuất nhập cảnh liên thông đồng bộ với nhau, để giải quyết nhanh chóng cho người dân sau khi nộp thuế đầy đủ", ông Tùng chia sẻ.

Thông tin Cục Thuế sẽ thực hiện giải pháp cho phép nộp tiền ngay tại sân bay và hủy lệnh cấm lập tức đã nhận được sự đồng tình rất lớn từ người dân. Ảnh: Thu Trinh

Đánh giá về bước chuyển mình này của ngành thuế, Luật sư Đỗ Ngọc Anh, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Pháp lý và Phát triển doanh nghiệp, hoan nghênh giải pháp trên. Ông nhìn nhận, dưới góc độ pháp lý và quyền tự do đi lại, cơ quan nhà nước không thể làm ngơ trước những vướng mắc của người dân. Khi người dân đã thể hiện thiện chí và sẵn sàng nộp ngay khoản tiền thuế còn nợ để khắc phục hậu quả thì không có lý do gì hệ thống hành chính lại tiếp tục duy trì lệnh cấm chỉ vì lý do "chờ cập nhật".

Giải pháp đặt cổng nộp thuế ngay trước khu vực làm thủ tục an ninh hàng không mang tính linh hoạt rất cao. Nhờ đó, chính sách vừa bảo vệ được uy tín, không làm gián đoạn cơ hội giao thương của doanh nghiệp, vừa đảm bảo công tác thu hồi nợ đọng ngân sách diễn ra hiệu quả, văn minh.

Tuy nhiên, để hiện thực hóa điều này một cách hợp pháp, Luật sư Ngọc Anh lưu ý cần sớm có bước sửa đổi đồng bộ các văn bản quy phạm pháp luật. Đặc biệt là các Thông tư và Nghị định liên quan đến công tác quản lý xuất nhập cảnh cần được điều chỉnh, từ đó tạo nền tảng để lực lượng Công an cửa khẩu có đủ căn cứ pháp lý gỡ lệnh ngay lập tức mà không sợ làm sai quy trình.

Cần lập ra đơn vị chuyên trách xử lý liên thông

Dù giải pháp đóng thuế tại sân bay được đánh giá là bước đột phá mang tính nhân văn, song không ít chuyên gia vẫn bày tỏ sự băn khoăn về năng lực vận hành thực tế của hệ thống liên thông giữa Bộ Tài chính và Bộ Công an.

Chuyên gia thuế Nguyễn Thái Sơn đã chỉ ra một lỗ hổng lớn trong cơ chế trao đổi thông tin hiện hành. Dù cơ quan thuế khẳng định dữ liệu đã được đưa lên mạng, song thực tế vẫn có rất nhiều người nộp thuế sau khi "cắn răng" nộp phạt hàng chục triệu đồng vẫn phải mòn mỏi chờ đợi từ một đến hai ngày để hệ thống của cơ quan xuất nhập cảnh nhận được thông báo giải tỏa.

Sự chậm trễ mang tính cơ học này khiến thủ tục thời gian thực trở nên vô nghĩa, đẩy người dân vào cảnh phải tự cầm biên lai giấy chạy vạy khắp nơi, nài nỉ cán bộ xuất nhập cảnh. Sự thiếu đồng bộ này không chỉ gây mệt mỏi mà còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh tiêu cực, nhũng nhiễu.

Nhà nước cần thành lập một bộ phận chuyên trách giải quyết xuất cảnh hoạt động độc lập xác nhận không nợ thuế cho người dân. Ảnh: Thu Trinh

Để giải quyết triệt để bài toán này, ông Sơn kiến nghị một giải pháp mang tính căn cơ hơn. Thay vì để người dân bị động chờ đợi hệ thống liên thông, Nhà nước cần thành lập một bộ phận chuyên trách giải quyết xuất cảnh hoạt động độc lập.

Cơ chế này vận hành theo hướng yêu cầu công dân khi lên kế hoạch ra nước ngoài phải chủ động rà soát qua cổng thông tin một cửa này. Nếu hệ thống ghi nhận không có nợ đọng, bộ phận này lập tức cấp một loại "chứng chỉ không nợ thuế" hợp lệ.

"Ngược lại, nếu có nợ, họ có thể đóng tiền trực tiếp tại đây và nhận chứng chỉ giải tỏa ngay. Tờ chứng chỉ này sẽ là "thẻ bài" hợp lệ duy nhất để xuất cảnh, giúp giảm tải áp lực cho nhân viên an ninh cửa khẩu, loại bỏ sự phụ thuộc vào quá trình liên thông gián tiếp, giúp quy trình xuất nhập cảnh diễn ra minh bạch và nhanh chóng" - ông Sơn đề xuất.