Gỡ 'nút thắt' giải ngân vốn đầu tư công

So với bình quân cả nước, những tháng đầu năm 2026, tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công của tỉnh cao hơn mức bình quân cả nước, song áp lực hoàn thành kế hoạch hơn 15.411 tỷ đồng vẫn rất lớn khi hàng loạt dự án trọng điểm vướng mắc về mặt bằng và vật liệu xây dựng. Trước tình hình đó, lãnh đạo tỉnh yêu cầu tất cả các đơn vị quyết liệt hơn nữa trong công tác giải ngân vốn đầu tư công.

Nhiều dự án vốn lớn bị chậm

Theo Sở Tài chính, đến ngày 10-4, tỉnh đã phân bổ 12.109,94 tỷ đồng, đạt 78,58% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao. Hết quý I, giải ngân vốn đạt 1.801,12 tỷ đồng, bằng 11,7% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao, cao hơn mức bình quân chung của cả nước (11%) và bằng 15,8% kế hoạch vốn đã phân bổ. Lũy kế giải ngân đến ngày 10-4 đạt 1.898,77 tỷ đồng, bằng 12,32% kế hoạch Trung ương giao. Ước giải ngân đến hết tháng 4 đạt 2.455,83 tỷ đồng, bằng 15,94% kế hoạch vốn được giao, bằng 20,28% kế hoạch vốn đã phân bổ. So với cùng kỳ năm 2025, giá trị giải ngân tăng hơn 1.068 tỷ đồng, tương đương mức tăng 6% về tỷ lệ. Kết quả trên cho thấy nỗ lực tích cực, song để hoàn thành mục tiêu giải ngân 100% cả năm, nhất là mốc 50% trong quý II, cần tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải ngân.

Thi công đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột.

Kết quả giải ngân cho thấy ở khối sở, ngành tỉnh, 5 đơn vị đạt kết quả tích cực, vượt mức bình quân chung 11% của cả nước. Điển hình, Sở Xây dựng đạt 88,22%, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch đạt 38,76%, Ban Quản lý Dự án phát triển tỉnh đạt 26,3%. Tuy nhiên, vẫn còn 2 đơn vị cấp tỉnh và 12 xã, phường chưa giải ngân. Đáng lưu ý, nhiều dự án vốn đầu tư rất lớn nhưng tỷ lệ giải ngân rất thấp. Trong đó, Dự án thành phần 2, 3 thuộc Dự án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, giải phóng mặt bằng đoạn qua Nha Trang phục vụ Dự án Đường giao thông liên vùng Diên Khánh; Dự án thành phần 1, 2 thuộc Dự án Tuyến đường ven biển từ Vạn Lương đi Ninh Hòa… Tương tự, Dự án Nâng cấp, mở rộng cải tuyến Tỉnh lộ 1B (đoạn từ nút giao Quốc lộ 26B đến nút giao Tỉnh lộ 1); Dự án thành phần xây lắp thuộc Dự án Đường giao thông từ Quốc lộ 27C đến đường tỉnh ĐT.656 tỉnh Khánh Hòa - kết nối với tỉnh Lâm Đồng; Đường nối từ Ninh Sơn (Khánh Hòa) đi ngã tư Tà Năng (tỉnh Lâm Đồng)… cũng đang gặp khó khăn, dẫn đến tiến độ giải ngân chậm.

Lý giải nguyên nhân chậm giải ngân, ông Nguyễn Ngọc Minh - Phó Giám đốc Sở Tài chính cho biết, vướng mắc lớn nhất vẫn là công tác giải phóng mặt bằng. Việc chậm trễ chuyển mục đích sử dụng rừng, xử lý phương án khai thác lâm sản, lập trích đo bản đồ thu hồi đất khiến nhiều dự án chưa có mặt bằng sạch để triển khai. Bên cạnh đó, tình trạng thiếu hụt vật liệu đắp nền ảnh hưởng trực tiếp đến các công trình trọng điểm như đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột. Ngoài ra, giá xăng, dầu tăng kéo theo giá vật liệu xây dựng leo thang cũng buộc các đơn vị tư vấn phải điều chỉnh quy mô, cập nhật đơn giá, kéo dài thời gian hoàn thiện thủ tục và điều chỉnh dự án theo quy định.

Không để hồ sơ tồn đọng

Để tháo gỡ khó khăn, UBND tỉnh yêu cầu các chủ đầu tư quán triệt nguyên tắc “có khối lượng là nghiệm thu, có nghiệm thu là thanh toán ngay”; đồng thời, Trung tâm Phát triển quỹ đất, các ban quản lý dự án chuyên ngành phải tăng tốc giải ngân ngay trong tháng 4 nhằm bù đắp phần khối lượng thiếu hụt của quý I.

Về chuyên môn, Sở Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ khẩn trương tham mưu cấp phép, nâng công suất các mỏ đất, đá, cát để giải quyết dứt điểm tình trạng thiếu hụt vật liệu thi công; đồng thời, hoàn thành thẩm định hồ sơ chuyển đổi mục đích sử dụng rừng ngay trong tháng 4 để các dự án kết nối liên tỉnh sớm có mặt bằng triển khai. UBND tỉnh cũng giao Sở Xây dựng phối hợp khảo sát nguồn vật liệu phục vụ các dự án đặc thù theo đúng chỉ đạo tại kết luận của lãnh đạo tỉnh.

Dự án Đường nối từ đường bộ cao tốc Bắc - Nam với Quốc lộ 1 và Cảng biển tổng hợp Cà Ná.

Công tác kiểm điểm trách nhiệm được yêu cầu thực hiện nghiêm túc. Sở Nội vụ phối hợp với Sở Tài chính căn cứ kết quả giải ngân thực tế để tham mưu UBND tỉnh phê bình, xử lý trách nhiệm đối với các đơn vị khối tỉnh và UBND xã, phường chưa giải ngân kịp tiến độ. Kho bạc Nhà nước phối hợp chặt chẽ với chủ đầu tư, bảo đảm quy trình thanh toán kịp thời, không để hồ sơ tồn đọng khi đủ điều kiện.

Đồng chí Trần Hòa Nam - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh: “Năm 2026, giải ngân vốn đầu tư công phải thực hiện thực chất, hiệu quả ngay từ đầu năm, không dồn vào cuối năm. Đây là nhiệm vụ trọng tâm, đòi hỏi sự vào cuộc của tất cả các sở, ngành, địa phương. UBND tỉnh sẽ xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo từng tháng, quý cho mỗi dự án; coi kết quả giải ngân là thước đo đánh giá thi đua và mức độ hoàn thành nhiệm vụ của người đứng đầu các cấp, ngành trong năm 2026”.

Đồng chí Nguyễn Việt Hùng - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh: Tiến độ giải ngân vốn đầu tư công đến nay tuy cao hơn bình quân chung của cả nước nhưng vẫn chưa đạt yêu cầu đề ra của tỉnh. Để đẩy nhanh tiến độ, yêu cầu Sở Xây dựng sớm thành lập Tổ công tác kiểm tra thường xuyên thực địa, kịp thời tham mưu cho UBND tỉnh xử lý vướng mắc về kỹ thuật, thiết kế, giải phóng mặt bằng và vật liệu cũng như đôn đốc chủ đầu tư. Đối với phần vốn chưa phân bổ, tỉnh ưu tiên cho các dự án nâng cấp đô thị; giao các sở, ngành báo cáo, tổng hợp giải trình UBND tỉnh. Sở Tài chính chịu trách nhiệm theo dõi tình hình giải ngân của các dự án hằng tuần để có báo cáo kịp thời; Văn phòng UBND tỉnh tham mưu chỉ đạo số hóa việc công tác giải ngân. Mục tiêu quý II, giải ngân phải đạt tối thiểu từ 32 đến 35%.