Gỡ nút thắt vốn vay cho doanh nghiệp thủy sản

Thời gian qua, ngành thủy sản phải đối mặt với hàng loạt khó khăn như chi phí vận chuyển tăng cao, giá vật tư đầu vào leo thang, thị trường xuất khẩu ngày càng khắt khe... do đó, việc tạo điều kiện để doanh nghiệp và ngư dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng được xem là giải pháp quan trọng nhằm giúp ngành thủy sản duy trì tăng trưởng, nâng cao năng lực cạnh tranh và hướng đến phát triển bền vững.

Việc tạo điều kiện để doanh nghiệp và ngư dân tiếp cận nguồn vốn tín dụng được xem là giải pháp quan trọng nhằm giúp ngành thủy sản duy trì tăng trưởng. Ảnh: VH

Tuy nhiên, trên thực tế, khả năng tiếp cận vốn của nhiều đơn vị vẫn còn gặp không ít rào cản, đòi hỏi những giải pháp đồng bộ từ phía ngân hàng, cơ quan quản lý và chính doanh nghiệp.

Thực tế, ngành thủy sản là lĩnh vực chịu tác động mạnh từ thời tiết, dịch bệnh và biến động giá cả thế giới. Trong khi đó, chi phí thức ăn, con giống, nhiên liệu, logistics và chế biến đều ở mức cao khiến nhu cầu vốn lưu động của doanh nghiệp ngày càng lớn.

Trong bối cảnh đó, Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) đã có kiến nghị gửi Thủ tướng Chính phủ và Ngân hàng Nhà nước tiếp tục duy trì gói tín dụng ưu đãi cho nông lâm thủy sản, có cơ chế giúp ngư dân, doanh nghiệp nhỏ và vừa dễ tiếp cận vốn hơn.

Liên quan đến nội dung này, Phó Vụ trưởng Vụ Tín dụng các ngành kinh tế (Ngân hàng Nhà nước) Trần Anh Quý cho biết, hiện nay các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực nông, lâm, thủy sản đã được tiếp cận nhiều cơ chế tín dụng theo quy định tại Nghị định số 55/2015/NĐ-CP và các văn bản sửa đổi, bổ sung.

Khi dòng vốn được khơi thông, ngành thủy sản sẽ có thêm động lực để nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường. Ảnh: VH

Ngoài lãi suất cho vay ngắn hạn bằng VND đối với lĩnh vực ưu tiên, khách hàng còn có thể được hưởng các cơ chế ưu đãi về tài sản bảo đảm, mức cho vay, tín dụng theo mô hình liên kết, chuỗi giá trị, nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, tuần hoàn, cũng như các chính sách xử lý khó khăn do thiên tai, dịch bệnh và ưu đãi lãi suất khi tham gia bảo hiểm nông nghiệp.

Trong đó, khách hàng được hưởng mức cho vay không có tải sản bảo đảm là tối đa 300 triệu đồng đối với cá nhân, hộ gia đình; tối đa 500 triệu đồng đối với tổ hợp tác, hộ kinh doanh; tối đa 3 tỷ đồng đối với chủ trang trại và tối đa 5 tỷ đồng đối với hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã.

Bên cạnh đó, mức cho vay không có tài sản bảo đảm lên đến 70-80% giá trị dự án, phương án; khách hàng được sử dụng tài sản hình thành từ vốn vay của dự án, phương án sản xuất kinh doanh ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp làm tài sản bảo đảm cho khoản vay; quy định về quản lý dòng tiền cho vay liên kết trong sản xuất nông nghiệp làm cơ sở để các tổ chức tín đẩy mạnh cho vay...

Trường hợp tổ chức đầu mối thực hiện liên kết theo chuỗi giá trị gặp rủi ro do nguyên nhân khách quan, bất khả kháng thì khoản nợ vay được tổ chức tín dụng xem xét giữ nguyên nhóm nợ; cho vay mới nhằm giúp khách hàng khắc phục khó khăn, ổn định sản xuất, thực hiện trả nợ cũ và mới cho tổ chức tín dụng; khoanh nợ tối đa không tính lãi tối đa 3 năm.

Ông Trần Anh Quý cũng cho biết, theo quy định về cơ chế cho vay của tổ chức tín dụng đối với khách hàng hiện nay, tổ chức tín dụng có thể áp dụng linh hoạt các phương thức cho vay nhằm đáp ứng đầy đủ, phù hợp với nhu cầu vốn, đặc điểm hoạt động sản xuất, kinh doanh và quản lý hiệu quả dòng tiền của khách hàng. Qua đó, hỗ trợ khách hàng dễ dàng tiếp cận được vốn tín dụng ngân hàng.

Theo ông Trần Anh Quý, thời gian qua, Ngân hàng Nhà nước chỉ đạo các tổ chức tín dụng đẩy mạnh triển khai các chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông nghiệp, nông dân, nông thôn. Theo đó, hiện có gần 20 ngân hàng triển khai chương trình tín dụng đối với lĩnh vực nông, lâm, thủy sản với doanh số giải ngân lũy kế đạt hơn 200.000 tỷ đồng và trên 75.000 lượt khách hàng được vay vốn.

Trong đó, Agribank đang triển khai các chương trình tín dụng ưu đãi cho khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa, khách hàng xuất khẩu và chương trình cho vay ngắn hạn để sản xuất, kinh doanh đối với khách hàng cá nhân với lãi suất giảm 1-2%/năm so với lãi suất cho vay thông thường.

Tại Vietcombank, hiện nay doanh nghiệp xanh, doanh nghiệp xuất nhập khẩu được ngân hàng cho vay với lãi suất thấp hơn lãi suất cho vay thông thường 0,2-1%/năm. BIDV cũng đã ban hành gói tín dụng quy mô 200.000 tỷ đồng cho vay ngắn hạn để sản xuất, kinh doanh đới với khách hàng doanh nghiệp hoạt động trong chuỗi cung ứng với lãi suất giảm 0,5%/năm so với lãi suất cho vay thông thường...

Như vậy, việc Ngân hàng Nhà nước chủ động chỉ đạo tháo gỡ khó khăn về tín dụng không chỉ giúp doanh nghiệp và người nuôi thủy sản vượt qua giai đoạn nhiều biến động mà sẽ tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững của toàn ngành. Khi dòng vốn được khơi thông, kết hợp với sự chủ động đổi mới của doanh nghiệp, ngành thủy sản sẽ có thêm động lực để nâng cao năng lực cạnh tranh, mở rộng thị trường.

Mặt khác, tín dụng chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi trở thành đòn bẩy cho đổi mới sản xuất và nâng cao giá trị gia tăng. Vì vậy, cùng với các giải pháp điều hành linh hoạt của Ngân hàng Nhà nước, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế phối hợp giữa ngân hàng, doanh nghiệp và địa phương để dòng vốn đến đúng đối tượng, đúng nhu cầu. Đây sẽ là nền tảng quan trọng giúp ngành thủy sản tăng tốc theo hướng xanh, hiện đại và thích ứng tốt hơn với những biến động của thị trường toàn cầu.