Gỡ vướng mặt bằng, khơi thông nhiều đại dự án công nghiệp, cảng biển quy mô hàng chục nghìn tỷ đồng ở Thanh Hóa

Loạt dự án cần mặt bằng sạch

Ngày 17/10, phóng viên ghi nhận tại phường Trúc Lâm, Khu kinh tế Nghi Sơn, Thanh Hóa, nhiều công trường đang được triển khai với các dự án công nghiệp, năng lượng quy mô lớn.

Tại Khu công nghiệp Đồng Vàng, máy móc, nhân lực được huy động thi công các hạng mục hạ tầng, trong khi chính quyền địa phương tập trung giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư cho các hộ dân bị ảnh hưởng.

Khu công nghiệp Đồng Vàng có quy mô 491,9 ha, nằm trên địa bàn phường Trúc Lâm và xã Trường Lâm. Riêng phần diện tích thuộc phường Trúc Lâm khoảng 338,3 ha, ảnh hưởng đến 368 hộ dân, trong đó 208 hộ có đất ở và 160 hộ có đất nông nghiệp.

Để bố trí chỗ ở cho người dân sau thu hồi đất, địa phương dự kiến chuẩn bị khoảng 230 lô tái định cư, gồm 150 lô tại khu vực Phú Lâm cũ và khoảng 80 lô tại Tùng Lâm cũ.

Trước đó, ngày 16/10, địa phương đã tổ chức bốc thăm vị trí đất tái định cư cho 49 hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng. Tổng diện tích đất dự kiến giao trong đợt đầu khoảng 5.200 m2.

Không khí tại buổi bốc thăm diễn ra phấn khởi. Nhiều hộ dân bày tỏ vui mừng khi sau thời gian chờ đợi, việc lựa chọn vị trí đất tái định cư đã được triển khai cụ thể. Với những gia đình thuộc diện phải di dời, đây là bước tiến quan trọng, đưa mong mỏi sớm an cư sau thu hồi đất đến gần hơn.

Khu tái định cư phục vụ dự án Khu công nghiệp Đồng Vàng. (Ảnh: UBND phường Trúc Lâm)

Theo UBND phường Trúc Lâm, đến nay, địa phương đã thu hồi đất, phê duyệt phương án bồi thường trên diện tích 254,7 ha, với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ được duyệt hơn 222 tỷ đồng. Một số hộ đã được giao đất ở tại Khu tái định cư Trúc Lâm mở rộng.

Không khí tại buổi bốc thăm chọn vị trí tái định cư diễn ra phấn khởi. (Ảnh: UBND phường Trúc Lâm)

Tuy nhiên, khoảng 76,5 ha còn lại vẫn liên quan đến đất ở, đất vườn ao và nhà ở của 159 hộ gia đình. Dự kiến có 170 hộ cần được bố trí tái định cư. Chính quyền địa phương đang phối hợp với chủ đầu tư và các đơn vị liên quan hoàn thiện phương án bồi thường, hỗ trợ, bố trí đất ở, phấn đấu hoàn thành GPMB trước ngày 31/12/2026.

Cùng với Đồng Vàng, phường Trúc Lâm đang tập trung tháo gỡ khó khăn tại dự án khai thác hạ tầng Khu công nghiệp số 3, Khu kinh tế Nghi Sơn. Dự án có diện tích quy hoạch khoảng 247ha.

Người dân được bốc thăm chọn vị trí tại khu tái định cư. (Ảnh: UBND phường Trúc Lâm)

Theo ông Mai Cao Cường, Chủ tịch UBND phường Trúc Lâm, địa phương đang rà soát toàn bộ diện tích đất nông nghiệp chưa thu hồi, phấn đấu hoàn thành trước ngày 20/10. Đối với các hộ còn đất ở, phường sẽ thực hiện áp giá, công khai phương án bồi thường sau khi dự án được UBND tỉnh gia hạn thời gian hoàn thiện hồ sơ, thủ tục.

Địa phương cũng yêu cầu doanh nghiệp khẩn trương hoàn tất thủ tục xin gia hạn đất, phối hợp chặt chẽ với hội đồng bồi thường, hỗ trợ và tái định cư trong quá trình triển khai. Đồng thời, chủ đầu tư phải chuẩn bị nguồn kinh phí để chi trả cho người dân ngay khi phương án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Đối với dự án Khu công nghiệp Đồng Vàng, phường đề nghị doanh nghiệp tập trung nguồn lực, phối hợp với chính quyền đẩy nhanh các phần việc theo kế hoạch và chuyển kinh phí bồi thường, hỗ trợ theo các quyết định đã phê duyệt trước ngày 20/10/2026.

Ngoài các dự án công nghiệp, địa phương cũng đang triển khai GPMB dự án Nhà máy điện mặt trời Thanh Hóa I, được UBND tỉnh chấp thuận chủ trương đầu tư tại Quyết định số 1841/QĐ-UBND ngày 1/6/2021, do Công ty cổ phần Năng lượng mặt trời Việt Nam làm chủ đầu tư.

Khi đi vào hoạt động, nhà máy được kỳ vọng bổ sung nguồn điện sạch cho hệ thống điện quốc gia, góp phần bảo đảm an ninh năng lượng, đồng thời tạo thêm động lực thu hút đầu tư, tăng thu ngân sách và việc làm cho lao động địa phương.

Hơn 700 hộ dân thuộc Dự án Cảng quốc tế Nghi Sơn chờ được di dời, tái định cư.

Áp lực bố trí tái định cư

Tại phường Nghi Sơn, áp lực GPMB cũng đang đặt ra đối với nhiều dự án hạ tầng công nghiệp, cảng biển có quy mô vốn lớn.

Một trong những dự án đáng chú ý là Cảng quốc tế Nghi Sơn do Công ty cổ phần Tập đoàn VAS Nghi Sơn làm chủ đầu tư. Dự án có quy mô 73,5 ha, gồm 9 bến cảng với tổng chiều dài 2.250 m, tổng vốn đầu tư 5.850 tỷ đồng, khởi công từ năm 2015.

Dự án Khu công nghiệp luyện kim Nghi Sơn.

Dù đã triển khai nhiều năm, một số hạng mục của cảng vẫn chưa thể hoàn thiện do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng. Theo UBND phường Nghi Sơn, diện tích còn lại cần thu hồi khoảng 35 ha, liên quan đến khoảng 762 hộ dân thuộc diện phải bố trí tái định cư. Riêng trong năm 2026, địa phương được giao giải phóng thêm 3 ha phục vụ dự án.

Một dự án công nghiệp quy mô lớn khác là Khu công nghiệp Luyện kim, do Công ty TNHH MTV Đầu tư và Phát triển Hạ tầng Nghi Sơn làm chủ đầu tư, với tổng vốn đầu tư khoảng 1.000 tỷ đồng. Dự án được quy hoạch trên diện tích hơn 480 ha, nhằm xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật phục vụ Khu liên hợp Gang thép Nghi Sơn và các dự án công nghiệp luyện kim.

Trao đổi với phóng viên, ông Cao Văn Kiên, Giám đốc Trung tâm Cung ứng dịch vụ công UBND phường Nghi Sơn, cho biết hiện còn khoảng 105 ha chưa được giải phóng mặt bằng, chủ yếu là đất ở và đất sản xuất nông nghiệp.

Theo ông Kiên, một trong những vướng mắc lớn là việc xác định mức bồi thường đối với diện tích đất vườn, ao cùng thửa với đất có nhà ở nhưng không được công nhận là đất ở. Đây là vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân, cần được rà soát, áp dụng chính sách phù hợp để tạo sự đồng thuận trong quá trình thu hồi đất.

Không chỉ khó khăn trong khâu bồi thường, việc bảo đảm quỹ đất tái định cư cũng là bài toán lớn đối với địa phương. Theo UBND phường Nghi Sơn, để thu hồi phần diện tích còn lại của các dự án, địa phương dự kiến phải bố trí tái định cư cho khoảng 810 hộ dân, trong khi một số khu tái định cư chưa hoàn thiện, chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu.