Góc khuất dạy thêm cho con em giới siêu giàu

Tháng 6/2024, một tin tuyển dụng gia sư dạy thêm tại Anh khiến giới kiến trúc chú ý. Một gia đình giàu có sẵn sàng trả 288.000 bảng Anh mỗi năm để thuê một kiến trúc sư trẻ kèm cặp con đang chuẩn bị lên đại học. Gia đình này kỳ vọng con mình có thể trở thành nhân vật tầm cỡ như kiến trúc sư Zaha Hadid.

Công việc gia sư kéo dài bảy năm, nhưng yêu cầu không dừng ở việc dạy kiến thức chuyên ngành hay giúp người học đạt điểm cao. Người được thuê còn phải tận dụng các mối quan hệ trong ngành để đưa người học tiếp cận cơ hội làm việc ở những công ty kiến trúc danh tiếng.

Chi khoản tiền khổng lồ để thuê người dạy thêm

Theo Hiệp hội Gia sư Anh, thị trường gia sư tại Anh có giá trị khoảng 2 tỷ bảng Anh mỗi năm. Phần lớn khách hàng là các gia đình trung lưu, thuê gia sư dạy thêm vào buổi tối hoặc cuối tuần để hỗ trợ con học tập và chuẩn bị cho các kỳ thi tuyển sinh vào trường chuyên.

Bên cạnh đó, một số công ty tại London lại cung cấp dịch vụ gia sư riêng cho giới siêu giàu. Nhóm khách hàng này chiếm khoảng 10-25% tổng số khách hàng của các công ty.

Đối với giới siêu giàu, họ sẵn sàng chi từ 50.000 đến 70.000 bảng mỗi năm, thậm chí cao hơn để con em họ nhận được chương trình học thiết kế riêng, kết hợp giữa đào tạo chuyên môn, cố vấn nghề nghiệp và kết nối với thị trường lao động.

Lấy ví dụ trong ngành kiến trúc, việc được tiếp xúc sớm với những người có chuyên môn hoặc làm việc tại các công ty lớn có thể tạo ra khác biệt. Một gia sư có kinh nghiệm không chỉ chỉ ra điểm yếu trong bản vẽ hay cách phát triển ý tưởng, mà còn có thể giúp người học hiểu tiêu chuẩn nghề nghiệp, xây dựng hồ sơ năng lực và biết cách tìm kiếm cơ hội phù hợp.

Đây cũng là điểm khác biệt giữa gia sư thông thường và gia sư cho giới siêu giàu. Gia sư truyền thống thường tập trung vào môn học, bài tập hoặc kỳ thi. Trong khi đó, gia đình siêu giàu lại tìm kiếm một người vừa có chuyên môn đủ sâu, vừa có khả năng định hướng con đường phát triển dài hạn cho người học. Giá trị của người dạy không chỉ nằm ở kiến thức họ truyền đạt mà còn ở kinh nghiệm và mạng lưới nghề nghiệp họ có thể chia sẻ.

Stephen là một trường hợp gia sư như vậy. Chia sẻ với The Guardian, Stephen cho biết ông bắt đầu làm gia sư từ năm 2007. Nhờ có bằng cấp của Đại học Oxford, Cambridge, Harvard và Pennsylvania cùng khả năng sử dụng 4 ngôn ngữ và chơi nhạc cụ truyền thống, ông được giới nhà giàu săn đón.

Năm 2024, khi nhận dạy cho một gia đình giàu có, Stephen không phải lúc nào cũng bắt đầu bài học theo giáo án đã chuẩn bị. Có lần, ông theo chân gia đình học sinh nghỉ dưỡng trên một du thuyền ngoài khơi xa. Khi thủy thủ phát hiện đàn cá heo xuất hiện ngoài mũi du thuyền, ông tận dụng khoảnh khắc ấy để dẫn dắt học sinh sang một chủ đề khác, có thể là làm thơ hoặc bình luận về thần thoại Hy Lạp.

Với Stephen, những tình huống như vậy là một phần của công việc. Học sinh không nhất thiết phải ngồi trước bàn học để tiếp thu kiến thức. Những sự việc diễn ra trong chuyến đi, môi trường sống hay trải nghiệm hàng ngày đều có thể trở thành chất liệu cho bài giảng.

Khi gia đình học sinh di chuyển giữa nhiều quốc gia, người dạy cũng đồng hành và phải linh hoạt điều chỉnh cách tổ chức bài học theo hoàn cảnh thực tế.

Các gia sư cho giới siêu giàu tại Anh. Ảnh: The Guardian.

Nhiều trọng trách khi nhận khoản thù lao lớn

Lợi thế của giới siêu giàu không chỉ nằm ở số giờ học thêm hay chất lượng gia sư. Họ còn có điều kiện đầu tư vào những kỹ năng và trải nghiệm khó đo lường bằng điểm số, như khả năng giao tiếp trong môi trường quốc tế, hiểu biết nghệ thuật, cách ứng xử tại các tổ chức danh tiếng và sự tự tin khi tiếp xúc với những người có ảnh hưởng.

The Guardian từng đề cập đến trường hợp Cleo Masliah - gia sư chuyên nhận dạy cho con em các gia đình giàu có ở Dubai, Nga, Thụy Sĩ. Bên cạnh việc dạy học, bà còn hướng dẫn trẻ và phụ huynh thích nghi với môi trường văn hóa phương Tây, đặc biệt khi các gia đình muốn con theo học tại những trường danh tiếng ở Anh.

Khi dạy một bé gái người Nga chuẩn bị ứng tuyển vào trường nội trú hàng đầu tại Anh, bà Masliah còn tư vấn cho mẹ em cách xuất hiện trước ban giám hiệu. Nữ gia sư cho biết tại Nga, phụ huynh có thể chọn trang sức kim cương, túi Birkin và trang phục Chanel để thể hiện sự nghiêm túc. Tuy nhiên, cách thể hiện này có thể không phù hợp với văn hóa của một trường học chú trọng học thuật tại Anh.

Khi đó, bà Masliah đã khuyên phụ huynh học sinh tiết chế trang sức, lựa chọn trang phục giản dị hơn, đồng thời khéo léo thể hiện năng lực của mình với tư cách một luật sư nổi tiếng. Sau đó, cô bé được nhận vào trường.

Nhìn chung, cơ hội vào trường danh tiếng không chỉ phụ thuộc vào điểm số hay kết quả thi. Hiểu văn hóa của nhà trường, biết cách thể hiện bản thân và nắm được những kỳ vọng trong môi trường học thuật cũng có thể tạo ra khác biệt. Đây là những kinh nghiệm trẻ thường tích lũy qua gia đình và môi trường sống, nhưng cũng có thể được rèn luyện thông qua các dịch vụ tư vấn riêng.

Điều đó không có nghĩa học sinh trường công không thể vào các đại học hàng đầu, hay mọi học sinh trường tư đều có lợi thế như nhau. Tuy nhiên, những gia đình có điều kiện tài chính thường dễ mua thêm dịch vụ hướng dẫn, tiếp cận thông tin tuyển sinh và tạo cơ hội để con làm quen với môi trường mà các em muốn bước vào.

Lợi thế từ những khoản đầu tư này không dừng lại ở cánh cửa đại học. Với những gia đình giàu có, việc đầu tư cho giáo dục có thể kéo dài qua nhiều giai đoạn, từ học ngoại ngữ, phát triển kỹ năng, chuẩn bị hồ sơ vào trường danh tiếng đến tìm kiếm cơ hội thực tập và việc làm. Mỗi gia sư đảm nhận một vai trò riêng, nhưng đều giúp người học có thêm sự chuẩn bị và nguồn lực khi bước vào môi trường cạnh tranh.

Tuy nhiên, tiền bạc không thể bảo đảm mọi kết quả. Một gia sư giỏi chưa chắc giúp học sinh đạt thành tích như kỳ vọng, còn việc được học trong môi trường tốt cũng không đồng nghĩa với thành công trong tương lai.

Adam Caller, nhà sáng lập công ty gia sư Tutors International, lưu ý một số trẻ lớn lên trong điều kiện quá dư dả có thể thiếu động lực tự chịu trách nhiệm cho hành động của mình. Chẳng hạn, một đứa trẻ lớn lên trong gia đình sở hữu máy bay riêng sẽ không phải lo lắng nhiều về việc trễ chuyến bay như những người khác.

“Nhiều đứa trẻ lớn lên mà không phải chịu hậu quả cho sự thiếu trách nhiệm của mình”, Caller nhận xét, đồng thời cho rằng một số em dần mất động lực phấn đấu vì tin rằng nỗ lực cũng không giúp cải thiện kết quả, đặc biệt là khi tài sản gia đình các em đủ để bảo đảm cho cuộc sống của mình.