Góc nhìn quốc tế về vai trò mới của Việt Nam: Một 'cường quốc tầm trung thiện chí' đang lên

Truyền thông quốc tế khi đưa tin về việc Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam Tô Lâm tham dự hội nghị Hội đồng Hòa bình về Gaza tại Washington theo lời mời của Tổng thống Mỹ Donald Trump đã nhấn mạnh một điểm chung: Việt Nam đang nổi lên như một “cường quốc tầm trung thiện chí” (eager middle power), chủ động tìm kiếm vai trò lớn hơn trong các vấn đề toàn cầu.

Bài đăng với tiêu đề "Indonesia và Việt Nam đại diện cho Đông Nam Á tại Hội đồng Hòa bình với tư cách là các cường quốc tầm trung đầy thiện chí" trên Nikkei Asia

Nhận định này được thể hiện rõ trong các phân tích của Nikkei Asia và The Diplomat khi đánh giá ý nghĩa việc Việt Nam tham gia khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza.

Một “cường quốc tầm trung” chủ động

Theo Nikkei Asia, Việt Nam cùng Indonesia được xem là hai đại diện Đông Nam Á tham gia cơ chế mới với tư cách những quốc gia tầm trung có tham vọng ngoại giao, sẵn sàng đóng góp vào các sáng kiến quốc tế ngoài khu vực lợi ích trực tiếp. Bài viết cho rằng, các quốc gia này đang tận dụng bối cảnh địa chính trị biến động để mở rộng ảnh hưởng, đồng thời củng cố quan hệ với Washington.

Tổng Bí thư Tô Lâm và các đại biểu dự phiên khai mạc Hội đồng Hòa bình về Gaza. Ảnh: Thống Nhất/TTXVN

Khái niệm “cường quốc tầm trung” trong phân tích của Nikkei Asia không chỉ phản ánh quy mô kinh tế hay quân sự, mà nhấn mạnh năng lực ngoại giao linh hoạt, khả năng đóng vai trò cầu nối và sự chủ động tham gia vào quản trị toàn cầu. Trong trường hợp Việt Nam, điều này gắn với chính sách đối ngoại đa phương hóa và cân bằng quan hệ với các cường quốc.

Quyết định gắn với lợi ích chiến lược

Trong các bài báo, các nhà phân tích nhận định sự tham gia của Việt Nam không chỉ mang ý nghĩa ngoại giao mà còn gắn với lợi ích kinh tế, thương mại và chiến lược dài hạn trong quan hệ với Washington.

Bài viết của The Diplomat về sự hiện diện của ba lãnh đạo Đông Nam Á tại Washington cũng đặt Việt Nam trong nhóm quốc gia có chiến lược rõ ràng khi tham gia Hội đồng Hòa bình. Theo phân tích này, quyết định của Việt Nam diễn ra trong bối cảnh quan hệ kinh tế - thương mại với Mỹ đang phát triển và các cuộc trao đổi song phương về chính sách thuế quan, đầu tư tiếp tục được thúc đẩy.

Bài viết của The Diplomat về sự hiện diện của ba lãnh đạo Đông Nam Á tại Washington cũng đặt Việt Nam trong nhóm quốc gia có tính toán chiến lược rõ ràng

The Diplomat đồng thời dẫn lại nhận định từ Nikkei Asia rằng việc một số quốc gia tham gia phản ánh cách mỗi nước đánh giá vai trò của sáng kiến mới của Mỹ cũng như triển vọng của trật tự quốc tế hiện nay. Việt Nam được xếp vào nhóm quốc gia sẵn sàng tham gia để mở rộng không gian ngoại giao, thay vì đứng ngoài quan sát.

Vai trò vượt ra ngoài khu vực

Một điểm đáng chú ý trong các phân tích quốc tế là việc Việt Nam tham gia một sáng kiến liên quan Trung Đông - khu vực không phải lợi ích trực tiếp - được xem là dấu hiệu cho thấy Hà Nội mong muốn đóng góp vào các vấn đề toàn cầu rộng hơn. Điều này phù hợp với xu hướng ngày càng tăng của quốc gia Đông Nam Á trong việc tham gia các cơ chế quốc tế ngoài phạm vi khu vực.

Những đánh giá này cho thấy hình ảnh Việt Nam trong con mắt truyền thông quốc tế đang chuyển dịch từ một quốc gia tập trung khu vực sang một chủ thể có vai trò ngày càng rõ nét hơn trong các vấn đề toàn cầu. Vị thế quốc tế của Việt Nam đang được quan sát và đánh giá lại trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc ngày càng gia tăng.

Trong bối cảnh môi trường địa chính trị tiếp tục biến động, cách Việt Nam cân bằng lợi ích, mở rộng quan hệ đối tác và khẳng định vai trò của một “cường quốc tầm trung thiện chí” nhiều khả năng sẽ tiếp tục là chủ đề được giới phân tích theo dõi trong thời gian tới.

Hồng Nhung