Góp ý hoàn thiện Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh tầm nhìn 100 năm

Các tòa nhà tài chính ở khu vực trung tâm Thành phố Hồ Chí Minh bên sông Sài Gòn, đối diện bán đảo Thủ Thiêm, phường An Khánh. (Ảnh: Hồng Đạt/TTXVN)

Ngày 18/8, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh tổ chức Hội nghị phản biện xã hội đối với Dự thảo Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2030, tầm nhìn 100 năm.

Tại hội nghị, các đại biểu nhất trí với tầm quan trọng và ý nghĩa của việc xây dựng Dự thảo Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2030, tầm nhìn 100 năm nhằm làm nền tảng định hướng phát triển không gian, kinh tế-xã hội, bảo đảm quốc phòng-an ninh và nâng cao vai trò, vị thế của Thành phố trong Vùng Đông Nam Bộ, cả nước và khu vực.

Dự thảo xác lập mô hình mới phát triển tích hợp đồng bộ không gian, hạ tầng, kinh tế-xã hội sau sáp nhập; tạo nền tảng pháp lý và chính trị để thành phố thực hiện bước chuyển dịch lịch sử từ mô hình đô thị đơn tâm sang mô hình siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, phát huy tối đa hiệu quả cộng hưởng của quá trình hợp nhất, tạo ra giá trị gia tăng vượt trội, nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu và khả năng thích ứng với những thách thức của biến đổi khí hậu, chuyển đổi số và sự biến động của nền kinh tế thế giới trong thế kỷ 21.

Tiến sỹ khoa học, Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn đặc biệt quan tâm đến vấn đề thiết kế quy hoạch mang tính kết nối để đáp ứng đặc thù của Thành phố là một siêu đô thị đa cực, đa trung tâm, đòi hỏi cần có một quy hoạch hệ thống hạ tầng đa phương thức: tích hợp đường bộ, đường bộ cao tốc, đường sắt, đường sắt cao tốc, đường thủy, đường hàng không. Cần phân vùng kinh tế-xã hội đô thị gắn với nhiệm vụ tăng trưởng cho cộng đồng phát triển kinh tế 2 chữ số.

Theo Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, quy hoạch cần thể hiện vấn đề phát triển song hành bảo tồn với bảo vệ thiên nhiên, không gian xanh, mặt nước. Cần có liên kết không gian xanh, không gian công cộng hai bờ Đông-Tây của sông Sài Gòn và nghiên cứu thiết kế một khu vực không giới hạn chiều cao tại khu trung tâm kinh tế tài chính Thủ Thiêm...

Tiến sỹ khoa học, Kiến trúc sư Ngô Viết Sơn Nam tham luận tại Hội nghị. (Ảnh: Xuân Khu/TTXVN)

Cùng chung quan điểm, Kiến trúc sư Lưu Hướng Dương, Chủ tịch Hội Kiến trúc sư Thành phố cho rằng, cần xác lập được hệ thống trung tâm đa cấp cho phù hợp với cấu trúc của đô thị, trở thành một tiêu chí để có thể tiến hành thiết kế không gian đô thị, quy hoạch đô thị cũng như là các không gian khác cho Thành phố. Cần có định hướng rõ ràng, cụ thể cho mỗi TOD để khai thác hiệu quả đầu tư mạng Metro và quy hoạch tổng thể phải gắn được sự phát triển với khả năng huy động các nguồn lực, tránh đầu tư dàn trải và phát triển đô thị một cách ổn định, bền vững.

Quan tâm đến nguồn lực cho phát triển, Tiến sĩ Trần Vân, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính-Ngân sách Quốc hội khóa XII, XIII cho rằng, quy hoạch cần chỉ ra các khoảng trống giữa nhu cầu và năng lực huy động hiện hữu và nguồn nào, cơ chế nào để lấp khoảng trống đấy. Quy hoạch phải thể hiện được thứ tự ưu tiên các công trình, dự án của Thành phố trong cả giai đoạn để tránh những hệ lụy về hệ quả tài chính cũng như là đảm bảo hiệu quả đầu tư. Đồng thời, cần bổ sung một bộ chỉ tiêu giám sát công khai, công bố định kỳ hàng năm về tiến độ thực hiện các quy hoạch làm cơ sở để Mặt trận Tổ quốc và nhân dân có thể theo dõi, giám sát, phản biện giữa kỳ.

Phó Giáo sư, Tiến sỹ Nguyễn Thị Thanh Phượng, Viện Công nghiệp Môi trường trực thuộc Liên hiệp các Hội Khoa học-Kỹ thuật Thành phố đề nghị cơ quan xây dựng dự thảo quy hoạch cần quan tâm đến việc quy hoạch tài nguyên phát triển bền vững và liên quan đến an ninh nguồn nước; xây dựng bản đồ sức chứa tài nguyên nước, liên quan đến tất cả các cái nguồn nước, các nguồn nước cấp, quá trình vận chuyển nước cũng như quá trình tiêu thụ nước; quy hoạch bảo vệ nguồn nước mặt, nước ngầm và giải pháp phục hồi nguồn nước..

Bà Hà Thanh, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Hội nhập Quốc tế - Đối ngoại nhân dân và Kiều bào thuộc Ủy ban MTTQ Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: Xuân Khu/TTXVN)

Phản biện xã hội dưới góc nhìn khác, bà Hà Thanh, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Thành phố, Chủ nhiệm Hội đồng tư vấn Hội nhập Quốc tế - Đối ngoại nhân dân và Kiều bào thuộc Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam Thành phố Hồ Chí Minh đề nghị xem xét thiết kế đối ngoại và hội nhập quốc tế là một trục phát triển của Thành phố trong quy hoạch tổng thể. Theo đó, yếu tố quốc tế cần được thiết kế ngay trong mô hình “5 cực động lực - 5 hệ liên kết chiến lược - 10 vùng quản trị phát triển” với cực lõi trung tâm quốc tế là “trung tâm đối ngoại, hội nhập quốc tế và là biểu tượng hình ảnh quốc tế của Thành phố.”

Bên cạnh đó, Nghị quyết 23-NQ/TW, ngày 02/8/2026 của Bộ Chính trị về công tác người Việt Nam ở nước ngoài yêu cầu lồng ghép công tác người Việt Nam ở nước ngoài vào chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển. Vì vậy, quy hoạch nên xem xét, thể hiện rõ hai chuyển đổi tư duy từ hội nhập để tiếp nhận sang hội nhập để chủ động đóng góp, định hình; từ vận động kiều bào sang kiến tạo cơ chế để nguồn lực người Việt Nam toàn cầu trực tiếp tham gia phát triển, trở thành một trong những điều kiện quan trọng để Thành phố Hồ Chí Minh có năng lực kết nối và tạo ảnh hưởng trong tầm nhìn 100 năm.

Tại hội nghị, các nhà khoa học, chuyên gia đã có nhiều ý kiến đóng góp, phản biện xã hội với Dự thảo Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh thời kỳ 2025-2030, tầm nhìn 100 năm trong việc phân kỳ phát triển; xây dựng Thành phố trở thành trung tâm dịch vụ pháp lý hàng đầu khu vực; phát triển du lịch xanh và bảo vệ môi trường; các kịch bản ứng phó rủi ro; mô hình tăng trưởng kinh tế.../.