Hà Nội 'chạy đua' với thời gian để cải tạo chung cư cũ
Qua thống kê, trên địa bàn Hà Nội có 1.579 nhà chung cư cũ, trong đó 80 chung cư ở mức D là mức nguy hiểm cần được cải tạo và xây mới, nhưng số chung cư được cải tạo mới chỉ chiếm khoảng 1,2%.
Hiện nay, các quận như Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm đang khẩn trương hoàn thiện các thủ tục cần thiết để cải tạo chung cư cũ, nhằm ổn định đời sống cho người dân, cải tạo bộ mặt đô thị.

Thành phố Hà Nội giao UBND quận Đống Đa lập kế hoạch chi tiết cải tạo, xây dựng lại Khu tập thể Trung Tự và vùng phụ cận. Ảnh tư liệu: Phan Tuấn Anh/TTXVN
Ghi nhận tại các phường Kim Liên, Nam Đồng, Văn Chương (quận Đống Đa) có hàng loạt chung cư xuống cấp, phần lớn các chung cư xuống cấp đều được xây dựng từ những năm 1960-1980, có chiều cao từ 2-6 tầng. Tại chung cư thuộc Khu tập thể Kim Liên rất nhếch nhác, hàng trăm "chuồng cọp" chen chúc bám trên các bức tường đã bong tróc. Phía bên trong nhà là những cầu thang ọp ẹp, hoen gỉ, tường rạn nứt…, ảnh hưởng nghiêm trọng tới chất lượng sống của cư dân.
Trước thực trạng này, trong thời gian qua, Ban Chỉ đạo công tác cải tạo nhà chung cư cũ quận Đống Đa đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo và với sự vào cuộc, tham gia của các phòng, ban chức năng, cấp ủy, chính quyền, hệ thống chính trị các phường và đặc biệt là các cơ quan, đơn vị, các hộ gia đình tại các khu tập thể, chung cư cũ đã thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm để đẩy nhanh tiến độ thực hiện.
Theo ông Hà Anh Tuấn, Phó Chủ tịch UBND quận Đống Đa, trên địa bàn có số lượng nhà chung cư cũ cao nhất thành phố với 12 khu gồm 517 nhà; chiếm diện tích 184,9ha bằng 18,6% diện tích đất tự nhiên, số dân khoảng 57.700 người bằng 15,6% dân số toàn quận.
Để từng bước thực hiện hiệu quả việc cải tạo các chung cư cũ trên địa bàn theo chỉ đạo của UBND thành phố Hà Nội, Ban chỉ đạo công tác cải tạo chung cư cũ quận đang "chạy đua" với thời gian để tập trung thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ như kiểm định đánh giá chất lượng sử dụng các nhà chung cư cũ, lập quy hoạch chi tiết 1/500 cải tạo, tái thiết xây dựng lại các khu chung cư.
Hiện, quận tổ chức rà soát, đánh giá hiện trạng hạ tầng với 177 nhà xuống cấp. Theo đó, nhiều nhà đã được thành phố kiểm định đánh giá chất lượng. Quận cũng thực hiện kiểm định 138 nhà chung cư cũ được thành phố phân cấp giai đoạn 2021-2024. Thời gian này, quận tiếp tục triển khai kiểm định 95 nhà chung cư được thành phố giao kế hoạch đợt 2 năm 2025.
Đáng chú ý, quận phối hợp Sở Xây dựng, Sở Quy hoạch - Kiến trúc hoàn thành quy hoạch tổng mặt bằng, phê duyệt hệ số K, phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng, tạm cư, tái định cư; tập trung hoàn thành các quy trình thực hiện khởi công xây dựng lại nhà chung cư nguy hiểm cấp độ D số 51 Huỳnh Thúc Kháng, phường Láng Hạ. Dự kiến, tới đây, quận sẽ khởi công xây dựng lại khu tập thể này. Hiện các hộ dân đã thống nhất phương án đền bù, bốc thăm nhận căn hộ mới.
Bên cạnh đó, quận đã triển khai khảo sát, đánh giá, lập, triển khai đề án quy gom cải tạo các nhà chung cư cũ nhằm đánh giá tổng thể thực trạng các nhà chung cư, đưa ra các giải pháp phù hợp nhằm quy hoạch tổng thể, phát huy hiệu quả sử dụng đất, tái thiết, chỉnh trang đô thị. Bên cạnh đó, triển khai nhiệm vụ, đồ án cải tạo xây dựng, tái thiết lại toàn bộ các khu chung cư cũ, nhóm chung cư cũ trên địa bàn, tập trung hoàn thành lấy ý kiến cộng đồng, trình Hội đồng thẩm định quy hoạch thành phố, phê duyệt đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 cải tạo, xây dựng lại 04 khu tập thể: Kim Liên, Trung Tự, Khương Thượng, Hào Nam và phụ cận trong tháng 5/2025.
Đáng chú ý, trong 2 ngày (3 và 4/4), UBND quận Đống Đa tổ chức Hội nghị công khai lấy ý kiến của cộng đồng đối với đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 cải tạo các khu tập thể: Kim Liên, Trung Tự, Khương Thượng và Hào Nam.
Theo lãnh đạo quận Đống Đa, 3 khu tập thể Kim Liên, Trung Tự, Khương Thượng là các khu tập thể xây dựng đầu tiên của cả nước, giai đoạn 1960 - 1970 với tổng diện tích khoảng 60ha, quy mô dân số hiện trạng khoảng 30.000 người. Do đặc điểm là các khu tập thể xây dựng ở thời kỳ đầu của cả nước, đến nay các công trình nhà ở đã xuống cấp, do nhu cầu thực tế, các hộ cư dân đã cơi nới phía trước, phía sau, trên mái; hệ thống đường giao thông không đáp ứng được lưu lượng phương tiện, không đảm bảo đường xe phòng cháy chữa cháy, mật độ xây dựng cao, thiếu các không gian, cây xanh, công trình công cộng.
Sau thời gian đánh giá hiện trạng, nghiên cứu và được UBND thành phố phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch xác định phạm vi, các chỉ tiêu cơ bản, Đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 cải tạo, tái thiết xây dựng lại khu tập thể Kim Liên đã được UBND thành phố chỉ đạo, các sở, ngành hướng dẫn và đặc biệt sự vào cuộc, tham gia nghiên cứu, đóng góp ý kiến của cấp ủy Đảng, chính quyền, các cán bộ cơ sở, đại diện 1 số hộ dân.
Phó Chủ tịch UBND quận Đống Đa Hà Anh Tuấn cho biết, UBND quận đã tập trung chỉ đạo các phòng, ban, đơn vị tư vấn lập quy hoạch cập nhật các vấn đề thực tế, các quy hoạch quản lý chuyên ngành, các tiêu chuẩn, quy chuẩn thiết kế quy hoạch đô thị của Nhà nước, Bộ Xây dựng và quy hoạch chung xây dựng Thủ đô tầm nhìn năm 2065.
Đồ án đã nghiên cứu để tối ưu, tái cấu trúc để tăng các chỉ số, hệ số về đất giao thông công cộng, công trình hạ tầng xã hội, trường học, quảng trường, cây xanh công cộng, trục giao thông kết nối khai thác giá trị Hồ Kim Liên phục vụ nhu cầu không gian sinh hoạt cho nhân dân cao hơn; đồng thời tái cấu trúc xây dựng trục phát triển các công trình dịch vụ thương mại, tạo điều kiện thu hút các nhà đầu tư theo tuyến đường sắt ngầm đô thị, tuyến phố Phạm Ngọc Thạch; có kết nối đồng bộ hệ thống giao thông, các công trình cảnh quan (theo tuyến sông Lừ), tuyến nối ra Hồ Nam Đồng, đồng bộ quy hoạch của 3 khu (Kim Liên, Trung Tự, Khương Thượng).
Để tiếp tục nhận được các ý kiến nghiên cứu, đóng góp của các tổ chức, đơn vị, các hộ gia đình, đại diện cộng đồng đối với Đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 cải tạo, xây dựng lại khu tập thể Kim Liên; UBND Quận đề nghị cấp ủy Đảng, chính quyền, các cơ quan, đơn vị, các hộ gia đình, cộng đồng dân cư chủ động, tích cực nghiên cứu, đóng góp ý kiến để Đồ án quy hoạch chi tiết 1/500 được hoàn thiện; tổng hợp báo cáo các sở, ngành thẩm định, trình UBND thành phố phê duyệt và là cơ sở để tổ chức các bước quy trình tiếp theo lựa chọn đơn vị đầu tư, xây dựng các phương án chi tiết về đền bù, giải phóng mặt bằng, công tác tạm cự, tái định cư… Trên cơ sở đó, quận cam kết đảm bảo đẩy nhanh tiến độ thực hiện cải tạo, xây dựng lại khu tập thể Kim Liên đáp ứng nhu cầu, nguyện vọng về điều kiện ở, sinh hoạt của người dân tốt hơn và đồng thời chỉnh trang, xây dựng khu vực đô thị đồng bộ hạ tầng, hiện đại trên địa bàn quận, tuhành phố.
Cũng theo Phó Chủ tịch UBND quận Đống Đa Hà Anh Tuấn, để tạo đồng thuận trong nhân dân, quận đã và đang tuyên truyền rộng rãi, các văn bản quy phạm pháp luật về cải tạo nhà chung cư cũ; công khai trên cổng thông tin điện tử của quận, các phường để người dân nắm và thực hiện. Cùng với đó, quận phối hợp các đơn vị Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Xây dựng, Cục Quản lý nhà và thị trường bất động sản - Sở Xây dựng tổ chức hội nghị tuyên truyền đến từng địa bàn, từng tổ dân phố, thông tin phổ biến đến từng hộ dân, các đơn vị, hộ gia đình nắm bắt, hiểu rõ các quy định và đồng thuận với chủ trương thực hiện cải tạo, xây dựng lại nhà chung cư cũ.
Về việc chỉ đạo cải tạo chung cư cũ trên địa bàn Thủ đô, ông Dương Đức Tuấn, Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội cho biết đã chỉ đạo chính quyền địa phương, đơn vị có liên quan triển khai khẩn trương, đồng bộ việc lập quy hoạch chi tiết đối với tất cả các khu chung cư cũ, cụm chung cư cũ, nhà chung cư cũ độc lập, đơn lẻ, không phụ thuộc vào kỳ, đợt của các kế hoạch đã ban hành. Trong số đó, việc nghiên cứu lập quy hoạch chi tiết cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ và việc kiểm định, đánh giá chất lượng các tòa nhà được triển khai độc lập, không phụ thuộc vào nhau.
Là đơn vị có nhiệm vụ đôn đốc, hỗ trợ các địa phương trình phê duyệt quy hoạch chi tiết cải tạo, xây dựng lại chung cư cũ, Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội đã giao nhiệm vụ cho một Phó Giám đốc sở là đầu mối, phối hợp với các Phó Gám đốc theo địa bàn chủ động hướng dẫn, giải đáp, phối hợp chặt chẽ với phòng đầu mối tại UBND các quận, huyện, thị xã trong lập quy hoạch chi tiết...
Nhằm đạt tiến độ đặt ra trong năm 2025, Phó Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội Nguyễn Bá Nguyên cho biết, sẽ tiếp tục đôn đốc, nắm bắt tiến độ, tình hình triển khai cũng như các khó khăn, vướng mắc trong quá trình các quận, huyện, thị xã triển khai thực hiện để tổng hợp, báo cáo, đẩy nhanh tiến độ lập quy hoạch chi tiết các khu chung cư cũ theo đúng chỉ đạo của thành phố./.