Hà Nội đặt mục tiêu đưa khoa học, công nghệ trở thành động lực chủ yếu của tăng trưởng

Lãnh đạo thành phố trải nghiệm Robot taxi của Công ty Phenikaa-X được cấp phép thử nghiệm sandbox tại Khu Công nghệ cao Hòa lạc. Ảnh: PV

Hướng tới những mục tiêu cụ thể

Theo Kế hoạch, giai đoạn 2026-2030, khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo được xác định là động lực chủ yếu để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế “2 con số”, nâng cao năng suất, chất lượng và sức cạnh tranh, góp phần phát triển Thủ đô nhanh, bền vững. Hà Nội đặt mục tiêu xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo mở, hội nhập; hình thành chuỗi năng lực từ nghiên cứu, làm chủ, chuyển giao đến thương mại hóa công nghệ chiến lược.

Một số chỉ tiêu đáng chú ý được đặt ra đến năm 2030 gồm: Đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt trên 57%; tổng đầu tư xã hội cho nghiên cứu và phát triển (R&D) đạt tối thiểu 2% GRDP, trong đó nguồn ngoài ngân sách nhà nước chiếm trên 60%. Riêng năm 2026, thành phố thực hiện bố trí 4% tổng chi cân đối ngân sách địa phương cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Về nguồn nhân lực, Hà Nội phấn đấu thu hút trên 200 chuyên gia, nhà khoa học là trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tiêu biểu tham gia hợp tác nghiên cứu, đào tạo, chuyển giao công nghệ; có 8-10 tổ chức khoa học và công nghệ trên địa bàn được xếp hạng khu vực và thế giới. Thành phố cũng đặt mục tiêu tăng bình quân 10%/năm số công bố khoa học quốc tế; số đơn đăng ký sáng chế, văn bằng bảo hộ sáng chế tăng bình quân 16-18%/năm.

Trong phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Hà Nội phấn đấu hình thành 10 trung tâm đổi mới sáng tạo; tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo đạt trên 50%; hình thành 3-5 doanh nghiệp công nghệ quy mô khu vực trong các lĩnh vực công nghệ chiến lược. Thành phố cũng hướng tới hình thành 1-2 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo được định giá từ 1 tỷ USD trở lên.

Tập trung công nghệ chiến lược, đổi mới cách làm

Một điểm đáng chú ý của Kế hoạch là yêu cầu chuyển từ quản lý theo từng đề tài đơn lẻ sang quản trị theo chương trình, sản phẩm và kết quả. Hà Nội sẽ tổ chức đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ gắn với các bài toán lớn của thành phố và công nghệ chiến lược; thực hiện khoán chi theo kết quả, sản phẩm cuối cùng, chuyển sang cơ chế hậu kiểm và chấp nhận rủi ro có kiểm soát gắn với trách nhiệm giải trình.

Cùng với đó, thành phố xác định triển khai cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (Sandbox) đối với các công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới. Các lĩnh vực được ưu tiên gồm: Trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, blockchain, robot, tài sản số, thiết bị bay không người lái, fintech, xe tự hành, công nghệ y - sinh và vật liệu mới.

Các nhóm phương tiện tham gia Sandbox của Phenikaa-X. Ảnh: PV

Hà Nội cũng ưu tiên nguồn lực cho công nghệ chiến lược, công nghệ lõi và công nghệ số; lựa chọn, làm chủ, ứng dụng và thương mại hóa các công nghệ phù hợp với lợi thế của Thủ đô như AI, dữ liệu lớn, bản sao số, điện toán đám mây, IoT, chuỗi khối, 5G/6G, robot, bán dẫn, an ninh mạng, sinh học - y sinh và công nghệ đường sắt đô thị. Thành phố đặt mục tiêu tỷ lệ kết quả nghiên cứu từ viện, trường được chuyển giao thành công cho doanh nghiệp và thương mại hóa đạt tối thiểu 30%.

Để tạo nguồn lực cho các mục tiêu này, Kế hoạch nêu việc nghiên cứu, vận hành Quỹ đầu tư mạo hiểm có sử dụng ngân sách thành phố để đầu tư trực tiếp cho khởi nghiệp sáng tạo theo nguyên tắc thị trường, quản lý rủi ro và minh bạch; đồng thời khuyến khích các quỹ phát triển khoa học và công nghệ của doanh nghiệp và huy động các nguồn vốn hợp pháp khác.

Về hạ tầng, thành phố sẽ tạo đột phá trong hợp tác đầu tư để hình thành một số trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm; xây dựng hệ thống trung tâm dữ liệu AI, trung tâm tính toán thông minh phục vụ nghiên cứu, mô phỏng và huấn luyện mô hình AI. Kế hoạch đồng thời xác định khai thác tối đa tiềm lực Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, đẩy nhanh tiến độ Khu Công viên công nghệ phần mềm Hà Nội và Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội.

Theo phân công, Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan chủ trì triển khai Kế hoạch, hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và định kỳ báo cáo UBND thành phố; đồng thời chủ trì kết nối các trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp để thúc đẩy mô hình liên kết “5 nhà” và đổi mới phương thức Nhà nước trực tiếp đặt hàng nhiệm vụ khoa học, công nghệ nhằm giải quyết các bài toán thực tiễn của Thủ đô.

Kế hoạch được ban hành thay thế Kế hoạch số 345/KH-UBND ngày 29/12/2022 của UBND thành phố Hà Nội.