Hà Nội đo chỉ số hạnh phúc người dân hằng năm với 5 trụ cột

Hà Nội vừa ban hành Bộ tiêu chí và phương pháp khảo sát, đo lường Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô giai đoạn 2026–2030. Bộ chỉ số gồm 5 trụ cột với 50 tiêu chí, tập trung đánh giá từ điều kiện kinh tế, việc làm, quan hệ xã hội đến dịch vụ công, môi trường sống, an toàn và niềm tin của người dân.

Đánh giá toàn diện chất lượng cuộc sống

Điểm đáng chú ý của Bộ chỉ số là cách tiếp cận hạnh phúc không chỉ dựa trên điều kiện vật chất mà còn xem xét các mối quan hệ xã hội, khả năng tiếp cận dịch vụ thiết yếu, chất lượng môi trường sống và niềm tin vào hệ thống quản trị.

Trụ cột thứ nhất là đời sống kinh tế, việc làm và khả năng phát triển, gồm 10 tiêu chí. Nhóm này phản ánh nền tảng vật chất và khả năng tự chủ của mỗi người trong bảo đảm cuộc sống, từ thu nhập đáp ứng nhu cầu thiết yếu, khả năng dự phòng tài chính, sự ổn định của việc làm đến điều kiện làm việc và cân bằng giữa công việc với cuộc sống.

Người dân Thủ đô đi chợ Tết Hàng Lược.

Các tiêu chí cũng đề cập cơ hội tìm kiếm việc làm tốt hơn, phát triển nghề nghiệp, nâng cao thu nhập, kinh doanh, khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, Bộ chỉ số xem xét niềm tin của người dân vào triển vọng cải thiện mức sống, quyền tự chủ trong các quyết định quan trọng và khả năng chi trả, duy trì chỗ ở ổn định.

Trụ cột thứ hai là mối quan hệ gia đình, cộng đồng và xã hội, cũng gồm 10 tiêu chí. Nhóm này tập trung vào sự hòa thuận, yêu thương và tôn trọng trong gia đình; sự quan tâm, hỗ trợ giữa các thế hệ; khả năng tìm được người đáng tin cậy để nhờ giúp đỡ khi gặp khó khăn; chất lượng các mối quan hệ bạn bè và xã hội.

Trụ cột thứ ba là các dịch vụ xã hội, an sinh và phúc lợi xã hội, gồm 10 tiêu chí, phản ánh mức độ người dân tiếp cận và hài lòng với các dịch vụ thiết yếu. Bộ tiêu chí cũng xem xét khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc đối với những người có nhu cầu, các chính sách an sinh, bảo hiểm, trợ giúp xã hội khi gặp khó khăn, cũng như mức độ ổn định và khả năng chi trả đối với các dịch vụ thiết yếu.

Trụ cột thứ tư là văn hóa, môi trường sống, không gian đô thị và chất lượng sống. Nhóm này hướng đến những trải nghiệm trực tiếp của người dân tại nơi cư trú, từ chất lượng nhà ở, khả năng tiếp cận công viên, cây xanh, mặt nước và không gian công cộng đến chất lượng không khí, vệ sinh môi trường, rác thải, nước thải, thoát nước và tình trạng ngập úng.

Trụ cột thứ năm là quản trị đô thị, an toàn, kỷ cương và niềm tin xã hội, gồm các tiêu chí về cảm giác an toàn đối với con người, tài sản và trật tự nơi sinh sống; an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy và khả năng ứng phó tình huống khẩn cấp; an toàn trên môi trường số, bảo vệ thông tin cá nhân và mức độ an tâm về an toàn thực phẩm.

Với 5 trụ cột và 50 tiêu chí, Bộ chỉ số đặt các khía cạnh kinh tế, xã hội, môi trường và quản trị trong cùng một khuôn khổ đánh giá, hướng đến phản ánh tương đối toàn diện trải nghiệm sống của người dân Thủ đô.

Khảo sát hằng năm

Theo quyết định, đối tượng khảo sát là công dân từ đủ 18 tuổi trở lên, có đủ năng lực hành vi và đang cư trú trên địa bàn Hà Nội, không giới hạn ở người đăng ký thường trú. Phạm vi triển khai bao gồm 126 xã, phường trên địa bàn thành phố. Năm 2026 được xác định là năm cơ sở để bắt đầu theo dõi, so sánh kết quả trong giai đoạn 2026–2030.

Khảo sát trực tiếp chính thức được thực hiện trong quý IV hằng năm, thu thập thông tin về trải nghiệm và đánh giá của người dân trong khoảng thời gian từ ngày 1/1 đến ngày 31/12. Kết quả dự kiến được tổng hợp, kiểm định và công bố hằng năm vào dịp Ngày Quốc tế Hạnh phúc, ngày 20/3.

Về quy mô, năm 2026 dự kiến có 8.860 phiếu khảo sát hoàn thành, tương ứng khoảng 1‰ dân số Thủ đô. Trong đó, 51 phường được phân bổ tổng cộng 4.240 phiếu và 75 xã được phân bổ 4.620 phiếu. Số phiếu tại từng địa bàn được phân bổ theo tỷ lệ dân số thống kê.

Từ năm 2027 đến năm 2030, tỷ lệ lấy mẫu trực tiếp dự kiến tăng lên khoảng 2‰ dân số, được tính theo dân số thực tế từng năm. Nếu sử dụng cùng quy mô dân số nền công bố năm 2026 để minh họa, tổng mẫu khảo sát tương đương khoảng 17.720 phiếu mỗi năm; quy mô chính thức sẽ được xác định trong kế hoạch khảo sát hằng năm.

Việc chọn mẫu được thực hiện theo phương pháp xác suất. Sau khi phân bổ mẫu theo dân số từng xã, phường, đơn vị thực hiện lựa chọn tổ dân phố, thôn theo quy mô; lập hoặc cập nhật danh sách hộ, địa chỉ có người cư trú và chọn ngẫu nhiên người trả lời từ đủ 18 tuổi trở lên trong mỗi hộ. Chủ hộ không được trả lời thay cho thành viên được lựa chọn.

Song song với khảo sát trực tiếp, thành phố triển khai khảo sát trực tuyến rút gọn hoặc theo chuyên đề trên ứng dụng Công dân Thủ đô số iHanoi và các nền tảng trực tuyến chính thức khác được lựa chọn. Nguồn dữ liệu này phục vụ tiếp nhận phản hồi thường xuyên, theo dõi xu hướng, cảnh báo sớm và phát hiện vấn đề mới.

Chỉ số hạnh phúc của người dân Thủ đô được tính theo thang điểm 10. Mỗi tiêu chí sử dụng thang đo 5 mức, từ đánh giá thấp nhất đến cao nhất, tương ứng các mức điểm 2, 4, 6, 8 và 10. Đáng chú ý, dữ liệu thống kê khách quan về thu nhập, việc làm, y tế, giáo dục, an sinh… để đối chiếu, kiểm chứng, giải thích kết quả, không dùng trực tiếp để tính hoặc điều chỉnh điểm chỉ số.