Hà Nội đo hiệu quả đổi mới sáng tạo bằng sản phẩm được sử dụng

Các đại biểu tham quan triển lãm Mạng lưới đổi mới sáng tạo thành phố Hà Nội. (Ảnh: Vũ Quang/TTXVN)

Hà Nội đang đẩy mạnh thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với yêu cầu chuyển các cơ chế, nguồn lực đầu tư thành sản phẩm phục vụ quản lý, sản xuất và đời sống.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu: “Thực hiện Nghị quyết số 57 bằng những sản phẩm được sử dụng và hiệu quả có thể kiểm chứng.” Yêu cầu này đặt ra thước đo cụ thể cho việc triển khai nghị quyết: Công nghệ phải được đưa vào sử dụng, nguồn lực phải tạo thêm giá trị, người dân và doanh nghiệp phải được hưởng lợi từ những thay đổi trong phương thức quản lý, cung cấp dịch vụ.

Mở rộng dịch vụ công, kết nối dữ liệu phục vụ người dân

Theo Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng, trong 9 tháng năm 2026, thành phố tập trung triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW, gắn nhiệm vụ với tiến độ, sản phẩm và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, người đứng đầu. Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được gắn với cải cách thủ tục hành chính, vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Hội đồng Nhân dân thành phố đã ban hành 10 nghị quyết về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và các lĩnh vực liên quan. Các chính sách tập trung vào nghiên cứu, chuyển giao công nghệ; phát triển hạ tầng; thử nghiệm có kiểm soát; thu hút nhân lực chất lượng cao; hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ và các công cụ tài chính. Thành phố đã cho phép hai dự án thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực phương tiện tự hành và chế biến đất hiếm.

Trong cải cách thủ tục hành chính, Hà Nội đã phê duyệt phương án tái cấu trúc 1.557 trong tổng số 1.721 thủ tục, đạt 90,5%. Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính đã tích hợp 1.991 thủ tục lên Cổng Dịch vụ công quốc gia và hệ thống điều phối thủ tục hành chính, trong đó có 1.608 thủ tục trực tuyến toàn trình.

Đối với 25 thủ tục trọng điểm, phương án tái cấu trúc được xây dựng theo hướng khai thác, tái sử dụng dữ liệu, cắt giảm thành phần hồ sơ và đơn giản hóa quy trình. Khi được triển khai đồng bộ, các phương án dự kiến tiết kiệm khoảng hơn 1.731 tỷ đồng chi phí tuân thủ mỗi năm, tương ứng mức cắt giảm trung bình 72,4%. Đây là hiệu quả dự kiến, nhiệm vụ tiếp theo là đưa phương án vào vận hành để người dân, doanh nghiệp thực sự giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục.

Dây chuyền sản xuất của một doanh nghiệp Hà Nội. (Ảnh: Phương Anh/TTXVN)

Hạ tầng số tiếp tục được đầu tư tới cơ sở. Thành phố hoàn thành kết nối mạng truyền số liệu chuyên dùng cho toàn bộ 126 xã, phường; phối hợp cung cấp internet, wifi miễn phí tại 350 nhà sinh hoạt cộng đồng, nhà văn hóa. Với hơn 7.000 trạm BTS 5G, tỷ lệ dân số được phủ sóng 5G đạt khoảng 99%; toàn bộ xã, phường được phổ cập internet băng rộng cố định và di động.

Cùng với đường truyền, thành phố bàn giao cho các xã, phường 5.013 máy tính văn phòng, 2.375 máy tính chuyên môn và 306 phòng giao ban trực tuyến. Việc bổ sung thiết bị phục vụ xử lý công việc, cung cấp dịch vụ công tại cơ sở, đáp ứng yêu cầu vận hành bộ máy sau sắp xếp.

Phương thức làm việc trong hệ thống chính trị cũng từng bước chuyển sang môi trường số. Đến ngày 8/10/2026, HanoiWork đã hình thành 183 không gian làm việc số, khởi tạo khoảng 85.500 tài khoản cán bộ, công chức, viên chức. Ứng dụng iHanoi tiếp tục tích hợp dịch vụ, tiện ích dùng chung, với quy mô hơn 6,2 triệu tài khoản định danh.

Một kết quả đáng chú ý là kho dữ liệu dùng chung đã hoàn thành kết nối, thu thập 13 trong tổng số 13 nguồn dữ liệu ưu tiên của giai đoạn một. Dữ liệu được mở rộng trong các lĩnh vực đất đai, y tế, giáo dục, tạo điều kiện phục vụ giải quyết thủ tục và quản lý chuyên ngành.

Cơ sở dữ liệu đất đai có thông tin của hơn 4,78 triệu thửa đất, đạt 99,1% so với số thửa có thông tin không gian. Tuy nhiên, số thửa đạt tiêu chí “đúng-đủ- sạch-sống” mới khoảng 2,78 triệu. Kết quả này cho thấy, việc thu thập dữ liệu cần tiếp tục đi cùng làm sạch, chuẩn hóa và cập nhật thường xuyên.

Trong y tế, hệ thống đã chuẩn hóa, quản lý thông tin của hơn 9,7 triệu người; trên 9,25 triệu người có thông tin sức khỏe, đạt khoảng 95,4%. Kho học liệu số dùng chung trên Hanoi Study có gần 800.000 học liệu, bao phủ chương trình từ lớp 1 đến lớp 12.

Chuyển đổi số cũng được thúc đẩy trong hoạt động kinh doanh. Đến ngày 25/9/2026, có 231.026 trong tổng số 431.865 đối tượng được hỗ trợ chuyển đổi số, đạt 53,5%; 2.601 sản phẩm được đưa lên sàn thương mại điện tử. Các hoạt động livestream đã quảng bá 3.715 sản phẩm; 426 trong tổng số 432 chợ triển khai thanh toán không dùng tiền mặt.

Theo số liệu ước tính đến tháng 9/2026, giá trị tăng thêm của khoa học, công nghệ và chuyển đổi số chiếm khoảng 22,85% GRDP thành phố; tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số đạt 16,7% GRDP. Những kết quả này cho thấy, vai trò ngày càng rõ của công nghệ trong phát triển kinh tế Thủ đô, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng hiệu quả ứng dụng ở từng ngành, doanh nghiệp.

Tháo gỡ vướng mắc, đưa kết quả nghiên cứu vào thực tiễn

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, Hà Nội đã phê duyệt danh mục công nghệ chiến lược ưu tiên giai đoạn 2026-2035, gồm 9 nhóm công nghệ và 25 sản phẩm công nghệ chiến lược.

Đến tháng 9/2026, Sở Khoa học và Công nghệ tiếp nhận khoảng 160 đề xuất đặt hàng, xét tài trợ nhiệm vụ.

Hai nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược đã được phê duyệt theo hình thức giao trực tiếp, gồm nghiên cứu, chế tạo thử nghiệm nền tảng camera AI biên đa dụng thế hệ mới và nghiên cứu, chế tạo, thử nghiệm xe thang cứu hộ tầm vươn 32m và 56m. Thành phố đang phối hợp hoàn thiện ba đề án phòng thí nghiệm trọng điểm, thúc đẩy liên kết giữa viện, trường và doanh nghiệp.

Phòng thí nghiệm công nghệ bán dẫn SHTP Labs có sứ mệnh nghiên cứu, làm chủ và phát triển công nghệ, tạo ra sản phẩm có khả năng thương mại hóa. (Ảnh: Thu Hoài/TTXVN)

Tuy nhiên, giao dịch và thương mại hóa công nghệ còn hạn chế. Một số kết quả nghiên cứu đã hình thành sản phẩm, kết quả thử nghiệm nhưng việc chuyển giao, đưa vào sản xuất và tạo doanh thu chưa tương xứng với tiềm năng. Khả năng tiếp cận chuyên gia, phòng thí nghiệm của doanh nghiệp còn khó khăn.

Phó Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Trương Việt Dũng cho biết một số cơ chế mới về đặt hàng công nghệ theo sản phẩm đầu ra, thử nghiệm có kiểm soát, định giá dữ liệu và tài sản trí tuệ, mua sắm, thuê dịch vụ công nghệ còn cần hướng dẫn cụ thể. Việc xác định chi phí, đánh giá sản phẩm công nghệ có tính đặc thù; năng lực tham mưu, phối hợp ở một số đơn vị còn hạn chế. Tâm lý e ngại rủi ro trong đầu tư, mua sắm và nghiệm thu vẫn là trở ngại.

Ngoài ra, chất lượng vận hành dịch vụ số cũng cần được cải thiện. Theo báo cáo của Đảng ủy Ủy ban Nhân dân thành phố, trên iHanoi còn 640 phản ánh đang xử lý quá hạn. Một số nhiệm vụ về chia sẻ hình ảnh y tế, khám, chữa bệnh từ xa chậm tiến độ. Những tồn tại này đòi hỏi các cơ quan phải chú trọng chất lượng xử lý công việc sau khi hệ thống được đưa vào sử dụng.

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu hình thành một số trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm trọng điểm của Thủ đô và hạ tầng cho lĩnh vực công nghệ chiến lược. Thành phố cần tổ chức quản lý, vận hành, khai thác tối đa tiềm lực của Khu công nghệ cao Hòa Lạc với vai trò là trung tâm thử nghiệm cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ; đẩy nhanh tiến độ Khu công nghệ cao sinh học Hà Nội, các khu công nghệ, công viên công nghệ phần mềm theo quy hoạch.

Bí thư Thành ủy cũng yêu cầu các chương trình thực hiện nghị quyết chiến lược được rà soát theo kết quả tạo ra. Hỗ trợ doanh nghiệp phải giúp doanh nghiệp tiếp cận mặt bằng, nguồn nhân lực, công nghệ và thị trường. Mỗi nhiệm vụ cần xác định người phụ trách, đơn vị chủ trì, sản phẩm, thời hạn và điều kiện bảo đảm thực hiện.

Theo ông Trương Việt Dũng, trong quý 4/2026, Hà Nội tập trung làm rõ điều kiện, trình tự, trách nhiệm triển khai các chính sách hỗ trợ khởi nghiệp sáng tạo, thử nghiệm có kiểm soát và đặt hàng nhiệm vụ theo sản phẩm đầu ra. Đối với kết quả nghiên cứu có khả năng ứng dụng, thành phố sẽ xác định đơn vị tiếp nhận, hoàn thiện quy trình chuyển giao, khai thác tài sản trí tuệ, phần mềm, cơ sở dữ liệu, mô hình AI và sản phẩm mẫu.

Về dữ liệu, Hà Nội đặt mục tiêu triển khai giai đoạn hai kho dữ liệu dùng chung với khoảng 80 cơ sở dữ liệu đến ngày 31/12/2026. Việc chuẩn hóa, cập nhật và khai thác phải gắn với trách nhiệm của cơ quan chủ quản. Các nền tảng có chức năng trùng lặp sẽ được rà soát, tích hợp, hợp nhất, bảo đảm tiêu chuẩn kết nối, an toàn và chi phí vận hành.

Thành phố tiếp tục đưa các phương án tái cấu trúc thủ tục hành chính vào hoạt động, mở rộng tái sử dụng dữ liệu, trả kết quả điện tử và thanh toán trực tuyến; tập trung xử lý phản ánh quá hạn, kiểm tra chất lượng trả lời và theo dõi mức độ hài lòng.

Hà Nội gắn trách nhiệm sử dụng kinh phí với tiến độ, chất lượng và khả năng đưa sản phẩm vào vận hành. Đây là yêu cầu cụ thể để các cơ chế, nguồn lực dành cho Nghị quyết số 57-NQ/TW sớm tạo hiệu quả trong quản lý, sản xuất và phục vụ đời sống người dân Thủ đô./.