Hà Nội đối mặt áp lực 9,3 triệu phương tiện: Cần đột phá hạ tầng giao thông

Hà Nội đối mặt áp lực giao thông ngày càng lớn, đòi hỏi giải pháp đồng bộ và đột phá dài hạn

Áp lực phương tiện vượt xa năng lực hạ tầng

Chiều 3/3, Bộ Xây dựng đã có buổi làm việc với Sở Xây dựng Hà Nội nhằm bàn giải pháp xử lý tình trạng ùn tắc giao thông trên địa bàn Thủ đô. Cuộc làm việc diễn ra trong bối cảnh áp lực giao thông tại Hà Nội ngày càng gia tăng, đòi hỏi các giải pháp tổng thể, dài hạn thay vì xử lý tình huống đơn lẻ.

Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Hữu Bảo cho biết, Hà Nội hiện có khoảng 8,8 triệu dân, trong khi tổng số phương tiện giao thông đã vượt mốc 9,3 triệu chiếc. Đáng chú ý, xe máy chiếm trên 86% tổng lượng phương tiện, cho thấy mức độ phụ thuộc rất lớn vào phương tiện cá nhân trong cơ cấu đi lại của người dân Thủ đô.

Sự gia tăng nhanh chóng về số lượng phương tiện trong nhiều năm qua, trong khi năng lực hạ tầng chưa được mở rộng tương xứng, đã tạo áp lực nặng nề lên hệ thống giao thông đô thị. Không chỉ các trục vành đai, hướng tâm thường xuyên quá tải vào giờ cao điểm, mà nhiều tuyến đường nội đô cũng rơi vào tình trạng ùn ứ kéo dài, phản ánh rõ sự mất cân đối giữa cung hạ tầng và cầu đi lại.

Theo ông Bảo, tốc độ phát triển hạ tầng giao thông của Thành phố chỉ đạt khoảng 0,35% mỗi năm, trong khi số lượng phương tiện tăng từ 4-5% mỗi năm. Sự chênh lệch lớn giữa tốc độ tăng phương tiện và mở rộng hạ tầng khiến nhiều tuyến đường thường xuyên rơi vào tình trạng quá tải, đặc biệt trong khung giờ cao điểm.

Một “điểm nghẽn” khác là quỹ đất dành cho giao thông còn hạn chế. Tỷ lệ đất giao thông toàn Thành phố mới đạt khoảng 12,2%, thấp hơn nhiều so với yêu cầu theo quy hoạch. Đáng chú ý, đất dành cho giao thông tĩnh – gồm bến, bãi đỗ xe chỉ đạt 0,65%.

Theo quy hoạch, Hà Nội cần 1.690 bãi đỗ xe, song đến nay mới hoàn thành 72 bãi. Sự thiếu hụt này khiến nhu cầu đỗ xe dồn lên lòng đường, vỉa hè, làm gia tăng ùn tắc và ảnh hưởng đến trật tự đô thị.

Trước thực trạng trên, Hà Nội đã xây dựng Đề án tổng thể giảm thiểu ùn tắc giao thông giai đoạn 2025-2030, với 10 nhóm giải pháp trọng tâm mang tính dài hạn. Mục tiêu là từng bước tháo gỡ các “nút thắt” hạ tầng, tổ chức lại giao thông và kiểm soát phương tiện cá nhân.

Đẩy mạnh đường sắt đô thị, tăng phối hợp Trung ương – địa phương

Theo định hướng của Đề án, Hà Nội tập trung hoàn thiện cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút nguồn lực đầu tư hạ tầng giao thông. Thành phố xác định đây là điều kiện tiên quyết để giải quyết bài toán thiếu hụt hạ tầng kéo dài nhiều năm qua.

Song song đó, công tác rà soát, điều chỉnh quy hoạch giao thông được thực hiện theo hướng phù hợp với thực tiễn phát triển đô thị và phân bố dân cư. Trọng tâm đầu tư đặt vào các tuyến vành đai, trục hướng tâm và hệ thống cầu vượt sông Hồng, nhằm tăng cường kết nối liên vùng và giảm áp lực cho khu vực nội đô.

Đáng chú ý, Hà Nội đặt mục tiêu hoàn thành khoảng 100 km đường sắt đô thị trong giai đoạn 2026-2030 và nâng tổng chiều dài lên 301 km ở giai đoạn tiếp theo. Đây được xem là trục xương sống của hệ thống vận tải hành khách công cộng khối lượng lớn, góp phần giảm phụ thuộc vào phương tiện cá nhân.

Cùng với đó, thành phố phấn đấu vận tải hành khách công cộng đáp ứng tối thiểu 30% nhu cầu đi lại vào năm 2030. Ứng dụng công nghệ thông minh trong điều hành, tổ chức giao thông cũng được tăng cường nhằm tối ưu hóa lưu lượng và nâng cao hiệu quả khai thác hạ tầng.

Trong ngắn hạn, Hà Nội tập trung các giải pháp tổ chức giao thông linh hoạt. Thành phố yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông trọng điểm, tháo dỡ hoặc thu hẹp các rào chắn thi công không cần thiết để bảo đảm mặt cắt lưu thông. Lực lượng chức năng được tăng cường phân luồng tại 267 nút giao trong giờ cao điểm.

Công tác lập lại trật tự đô thị được siết chặt, tập trung xử lý lấn chiếm lòng đường, vỉa hè. Đồng thời, lực lượng điều tiết được bố trí tại 152 cổng trường nhằm giảm áp lực giao thông vào thời điểm đưa đón học sinh.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Lê Anh Tuấn nhấn mạnh, việc giải quyết ùn tắc giao thông cần được thực hiện một cách tổng thể, đồng bộ giữa hệ thống hạ tầng do Trung ương quản lý và mạng lưới giao thông đô thị do địa phương phụ trách.

Theo Thứ trưởng Lê Anh Tuấn, Hà Nội cần chủ động phối hợp chặt chẽ với Bộ Xây dựng trong quá trình triển khai các dự án, bảo đảm tính liên thông ngay từ khâu quy hoạch và đầu tư, tránh tình trạng “đứt gãy” hạ tầng.

Ông Tuấn cũng đề nghị Thành phố quyết liệt hơn trong tổ chức thực hiện, đặc biệt là đẩy nhanh tiến độ các dự án trọng điểm và hoàn thiện mạng lưới đường sắt đô thị theo lộ trình. Việc bảo đảm tiến độ không chỉ giúp sớm phát huy hiệu quả nguồn vốn, mà còn tạo dư địa phát triển không gian đô thị và từng bước giải quyết căn cơ tình trạng ùn tắc tại Thủ đô.

Trong bối cảnh dân số và phương tiện tiếp tục gia tăng, bài toán giao thông của Hà Nội đòi hỏi sự kết hợp giữa đầu tư hạ tầng, quản lý nhu cầu đi lại và ứng dụng công nghệ. Chỉ khi các giải pháp được triển khai đồng bộ, quyết liệt và có lộ trình rõ ràng, mục tiêu giảm ùn tắc mới có thể đạt được bền vững.

Hải Yến