Hà Nội: Đồng bộ các giải pháp gỡ 'nút thắt' giải phóng mặt bằng, tăng tốc hàng loạt dự án trọng điểm

Đẩy mạnh triển khai hơn 1.400 dự án

Hiện các xã, phường trên địa bàn thành phố Hà Nội đang triển khai GPMB khoảng 1.428 dự án, gồm 1.281 dự án sử dụng vốn ngân sách và 147 dự án ngoài ngân sách. Trong đó có 27 công trình, dự án lớn, trọng điểm, góp phần tháo gỡ các nút thắt phát triển của Hà Nội.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng Đoàn công tác của thành phố kiểm tra tiến độ Dự án đầu tư xây dựng nâng cấp mở rộng đường 70. Ảnh: Đạt Lê

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP và hướng tới mức tăng trưởng hai con số vào năm 2026, thành phố xác định đẩy nhanh tiến độ GPMB, khơi thông nguồn lực đất đai là nhiệm vụ trọng tâm và cấp bách.

Theo UBND TP Hà Nội, thời gian qua, thành phố đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt nhằm tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc trong công tác bồi thường, hỗ trợ và tái định cư, nhất là đối với các dự án giao thông chiến lược, hạ tầng kết nối vùng và các công trình trọng điểm của Thủ đô.

Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội đã trực tiếp kiểm tra hiện trường, kiểm điểm tiến độ hằng tuần đối với các dự án lớn. Đồng thời, Thành ủy cũng thành lập Ban Chỉ đạo GPMB các dự án trọng điểm do Phó Bí thư Thường trực Thành ủy làm Trưởng ban nhằm kịp thời xử lý các vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai.

Nhờ sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, công tác GPMB từ cuối năm 2025 đến nay đã có nhiều chuyển biến tích cực. Nhiều dự án tồn đọng kéo dài nhiều năm đã hoàn thành GPMB như: 4 cầu vượt sông Hồng gồm cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Vân Phúc, cầu Ngọc Hồi; tuyến Vành đai 1 đoạn Hoàng Cầu - Voi Phục; tuyến Vành đai 4 - Vùng Thủ đô; tuyến đường Tam Trinh và nút giao khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An với đường 70.

Thành phố hiện tiếp tục tập trung GPMB cho các tuyến vành đai 2,5; 3; 3,5 cùng nhiều dự án giao thông trọng điểm và 3 cầu vượt sông Hồng còn lại gồm cầu Tứ Liên, cầu Trần Hưng Đạo và cầu Thượng Cát. Mục tiêu đặt ra là hoàn thành GPMB trước ngày 30/6/2026 đối với 3 cây cầu này và các đoạn còn lại của đường Vành đai 2,5.

Cùng với đó, Hà Nội đang triển khai GPMB và đầu tư xây dựng 9 dự án lớn như: Khu đô thị thể thao Olympic; trục đại lộ cảnh quan sông Hồng; Khu phức hợp y tế - chăm sóc sức khỏe người cao tuổi - Đại học Y Hà Nội tại phường Hoàng Mai; Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp tại phường Phú Diễn và Tây Tựu; Dự án trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT); Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và Đông Anh;

Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City trên địa bàn các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh và Mê Linh; Dự án đầu tư, cải tạo phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ theo phương thức đối tác công tư PPP - Loại hợp đồng xây dựng chuyển giao (BT); Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Bình Minh, xã Tam Hưng.

6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Từ thực tiễn triển khai, thành phố Hà Nội đã xác định 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm đẩy nhanh tiến độ GPMB trong thời gian tới. Trước hết, Hà Nội nhấn mạnh yêu cầu vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị; nâng cao trách nhiệm người đứng đầu; lấy kết quả GPMB làm tiêu chí đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân.

Một đoạn tuyến của Dự án nâng cấp, mở rộng Quốc lộ 21B đang được thi công mở rộng thuộc địa bàn xã Bình Minh.

Thành phố cũng đẩy mạnh công tác tuyên truyền, dân vận, công khai minh bạch phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tăng cường đối thoại trực tiếp với người dân để tạo đồng thuận xã hội. Phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị – xã hội trong tuyên truyền, vận động Nhân dân đồng thuận với chủ trương thu hồi đất; chủ động nắm bắt dư luận xã hội, phát hiện và xử lý sớm các thông tin phát sinh từ cơ sở.

Triển khai đồng bộ, hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù của Trung ương và thành phố, đặc biệt là các cơ chế nâng mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các dự án lớn, quan trọng; bảo đảm thực hiện đúng đối tượng, công khai, minh bạch; gắn công tác bồi thường với bố trí tái định cư và ổn định sinh kế lâu dài cho người dân.

Tiếp đến, bảo đảm nguồn lực và điều kiện thực hiện GPMB “đi trước một bước”. Thành phố Hà Nội đang khẩn trương rà soát, đầu tư xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu (trong đó có phục vụ tái định cư) tại các vị trí thuận lợi; chuẩn bị đầy đủ quỹ đất, quỹ nhà tái định cư, nghĩa trang phục vụ di chuyển mộ và nguồn vốn bồi thường, hỗ trợ, bảo đảm người dân có nơi ở và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Tăng cường quản lý đất đai, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các vi phạm về lấn chiếm đất đai, xây dựng trái phép làm ảnh hưởng công tác GPMB; quản lý chặt chẽ đất đai theo quy định, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý để xác định chính xác hiện trạng, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất phục vụ lập phương án bồi thường, hỗ trợ.

Thành phố cũng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý và giám sát tiến độ GPMB, tăng cường số hóa hồ sơ, xây dựng hệ thống theo dõi tiến độ và công khai minh bạch dữ liệu phục vụ công tác kiểm đếm, kiểm soát quá trình thực hiện; kịp thời phát hiện và xử lý các tồn tại phát sinh, góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.

Trong thời gian tới, UBND TP Hà Nội tiếp tục xác định công tác GPMB là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách, cần được chỉ đạo tập trung, tổ chức thực hiện quyết liệt, công khai, minh bạch, đúng quy định pháp luật và bảo đảm quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người dân…

Với sự vào cuộc quyết liệt của thành phố trong việc đẩy nhanh GPMB đang phát đi thông điệp rõ ràng về tinh thần hành động, trách nhiệm và khát vọng phát triển. Để tạo chuyển biến bền vững, cần sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, từ cấp thành phố đến cơ sở; sự phối hợp chặt chẽ giữa các sở, ngành, UBND các xã, phường và đặc biệt là sự đồng thuận của người dân... Khi những “nút thắt” được tháo gỡ sẽ tạo quỹ đất cho những công trình phục vụ lợi ích cộng đồng, mở rộng không gian phát triển và nâng cao chất lượng sống cho người dân Thủ đô trong tương lai.