Hà Nội dự kiến huy động 800.000 tỷ đồng từ đất cho đầu tư phát triển

Hà Nội dự kiến huy động 800.000 tỷ đồng từ đất cho đầu tư phát triển. Ảnh minh họa: Quốc Dũng - TTXVN

Để hiện thực hóa nguồn thu này, thành phố tập trung rà soát quỹ đất, ưu tiên những khu vực đủ điều kiện khai thác, gắn tiến độ thu ngân sách với đầu tư hạ tầng, tái định cư và khả năng hấp thụ của thị trường; đồng thời dành quỹ đất dự trữ cho phát triển dài hạn.

Dự kiến thu khoảng 800.000 tỷ đồng trong giai đoạn 2026–2030

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường, qua rà soát, thành phố xác định khoảng 19.325 ha đất có khả năng khai thác, với nguồn thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất ước tính khoảng 1,5 triệu tỷ đồng. Riêng giai đoạn 2026–2030, tổng nguồn thu dự kiến khoảng 800.000 tỷ đồng. Đây là nguồn lực quan trọng để thành phố chủ động cân đối vốn, triển khai các công trình, dự án phục vụ phát triển Thủ đô.

Báo cáo số 914-BC/ĐU ngày 10/10/2026 của Đảng ủy UBND thành phố cho thấy, quỹ đất có khả năng khai thác được nhận diện từ nhiều nhóm, gồm đất đã sơ bộ xác định ranh giới theo quy hoạch, đất đấu giá quyền sử dụng đất, đất thực hiện dự án thông qua đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, đất thuộc các cơ sở phải di dời và các dự án chậm triển khai; trong đó, khoảng 7.501 ha đã sơ bộ xác định ranh giới, có khả năng khai thác theo quy hoạch. Nhóm này gồm khoảng 1.419 ha tại 30 ô đất trước đây dự kiến thanh toán cho các dự án BT; khoảng 4.570 ha tại 24 ô đất vùng phụ cận tuyến đường Vành đai 4 – Vùng Thủ đô; khoảng 1.512 ha dự kiến thực hiện các dự án thí điểm nhà ở thương mại.

Bên cạnh đó, thành phố rà soát 452 khu đất dự kiến đấu giá quyền sử dụng đất, diện tích khoảng 695 ha; 107 dự án thu hồi đất để đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư, diện tích khoảng 2.977 ha. Quỹ đất thuộc 66 cơ sở trong danh mục di dời khỏi đô thị trung tâm do không phù hợp quy hoạch có diện tích khoảng 197 ha.

Đến tháng 9/2026, các quỹ đất được cập nhật tăng thêm khoảng 4.218 ha, chủ yếu thuộc nhóm thực hiện dự án thu hồi đất để đấu thầu lựa chọn nhà đầu tư. Kết quả này tiếp tục được rà soát, bổ sung gắn với tiến độ triển khai dự án và yêu cầu cụ thể hóa quy hoạch.

Theo ông Bùi Duy Cường, giai đoạn 2026–2030, Hà Nội dự kiến chuyển khoảng 15.000 ha đất nông nghiệp sang đất phi nông nghiệp, ưu tiên các dự án lớn, công trình hạ tầng, giao thông trọng điểm và tạo quỹ đất đối ứng thanh toán các dự án BT. Phương án này được đặt trong tổng thể sắp xếp không gian phát triển, sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả.

Kết quả thu ngân sách năm 2026 bước đầu cho thấy khả năng huy động nguồn lực từ đất. Tính đến đầu tháng 10/2026, tổng thu các khoản từ đất đạt khoảng 98.618 tỷ đồng, bằng 100,04% chỉ tiêu giao đầu năm. Trong đó, tiền sử dụng đất đạt 86.392,4 tỷ đồng; tiền thuê đất đạt 11.749 tỷ đồng; thuế sử dụng đất phi nông nghiệp đạt 476,4 tỷ đồng. Ước thực hiện nguồn thu từ đất cả năm của thành phố đạt khoảng 146.000 tỷ đồng.

Trong 9 tháng năm nay, thành phố tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất tại 76 dự án, khu đất, với diện tích khoảng 33,6 ha. Tổng số tiền trúng đấu giá khoảng 11.262 tỷ đồng; số thu thực tế khoảng 14.600 tỷ đồng, bao gồm khoản thu từ các phiên đấu giá năm 2025 chuyển sang.

Đối với các dự án thí điểm nhà ở thương mại, UBND thành phố đã chấp thuận chủ trương đầu tư đồng thời chấp thuận nhà đầu tư hoặc điều chỉnh chủ trương đầu tư đối với 59 dự án. Trong đó, 21 dự án đã được quyết định giao đất, cho phép chuyển mục đích sử dụng đất với tổng diện tích 97,32 ha. Thành phố đã phê duyệt giá đất đối với 7 dự án và chuyển thông tin tạm thu tiền sử dụng đất, tiền thuê đất đối với 14 dự án, với tổng số tiền khoảng 46.328 tỷ đồng.

Tuy nhiên, nguồn thu dự kiến cho cả giai đoạn được xác định trên những căn cứ tạm tính. Theo báo cáo, việc ước tính sử dụng giá đất ở, đất thương mại, dịch vụ bình quân tại các khu vực, với chỉ tiêu quy hoạch tạm xác định đất ở chiếm 25%, đất thương mại, dịch vụ chiếm 10%. Nguồn thu sẽ tiếp tục được cập nhật khi bảng giá đất và hệ số điều chỉnh giá đất được sửa đổi, bổ sung. Vì vậy, tiến độ hoàn thiện thủ tục, điều kiện khai thác từng khu đất và diễn biến thị trường có ý nghĩa trực tiếp đối với khả năng thực hiện.

Gắn khai thác đất với cân đối đầu tư dài hạn

Bí thư Thành ủy Hà Nội Trần Đức Thắng yêu cầu việc khai thác nguồn lực đất đai phải xác định rõ quỹ đất có thể khai thác, tiến độ thu từng năm và các khoản chi cần thiết cho giải phóng mặt bằng, tái định cư, hạ tầng. Kế hoạch thu cần tính đến sức hấp thụ của thị trường và yêu cầu phát triển bền vững.

Yêu cầu này được đặt ra khi Hà Nội đang tập trung triển khai nhiều dự án hạ tầng chiến lược, thúc đẩy hình thành các cực tăng trưởng mới và đô thị theo định hướng giao thông công cộng. Nguồn lực đất đai vì thế cần được tính toán cùng với tiến độ xây dựng hạ tầng, khả năng kết nối và nhu cầu phát triển của từng khu vực.

Theo định hướng khai thác, thành phố ưu tiên các quỹ đất có khả năng triển khai nhanh, đã hoàn thành giải phóng mặt bằng, đủ điều kiện đấu giá hoặc lựa chọn nhà đầu tư theo quy định để tạo nguồn thu trực tiếp cho ngân sách. Cách tổ chức này giúp tập trung vào những khu đất có điều kiện thực hiện rõ ràng, từng bước chuyển tiềm năng thành nguồn lực phục vụ đầu tư.

Quỹ đất phụ cận các tuyến đường mới mở, nhất là vành đai, trục hướng tâm và các tuyến giao thông lớn được xác định là một trọng tâm. Việc khai thác gắn với hạ tầng nhằm phát huy hiệu quả vốn đầu tư, gia tăng giá trị đất và tạo điều kiện phát triển các hoạt động kinh tế tại những không gian mới.

Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng nhấn mạnh nhiệm vụ xây dựng phương án khai thác đất đai gắn với cân đối đầu tư dài hạn; điều tiết hợp lý giá trị tăng thêm từ đất do quy hoạch, đầu tư hạ tầng, chuyển đổi mục đích sử dụng đất và mở rộng không gian đô thị. Đây là yêu cầu xuyên suốt để nguồn lực tạo ra từ quá trình phát triển được huy động hiệu quả, phục vụ các nhiệm vụ của thành phố.

Nhu cầu vốn cho đầu tư hạ tầng đang rất lớn. Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường, Hà Nội tập trung chỉ đạo thực hiện 72 dự án, công trình trọng điểm thuộc lĩnh vực giao thông đường bộ, thủy lợi, thoát nước và môi trường, với tổng mức đầu tư khoảng 230.388 tỷ đồng. Kế hoạch vốn năm 2026 giao cho các dự án là 41.739 tỷ đồng; đến ngày 30/9 đã giải ngân 33.621 tỷ đồng, đạt 80,6%.

Trong danh mục này có các cầu lớn qua sông Hồng, đường vành đai, trục hướng tâm và tuyến kết nối. Việc bảo đảm nguồn thu từ đất theo lộ trình sẽ góp phần tăng khả năng chủ động cân đối đầu tư, trong khi tiến độ hoàn thành hạ tầng tạo điều kiện khai thác hiệu quả hơn quỹ đất tại các khu vực liên quan.

Cùng với phát triển các khu vực mới, Hà Nội tập trung khai thác quỹ đất hình thành từ tái thiết đô thị, di dời cơ sở sản xuất, cải tạo chung cư cũ, xử lý dự án chậm triển khai và đất sử dụng kém hiệu quả. Quỹ đất gắn với tài sản công dôi dư sau sắp xếp cũng được đưa vào diện rà soát để sử dụng phù hợp.

Đối với dự án chậm triển khai, Bí thư Thành ủy yêu cầu chỉ rõ điểm nghẽn của từng dự án, thống nhất phương án xử lý, đầu mối chịu trách nhiệm và thời hạn hoàn thành; tránh để việc rà soát kéo dài gây lãng phí đất đai, tài sản. Thành phố đồng thời phải rà soát tiến độ các công trình hạ tầng, tổ chức thi công tại những nơi đã được bàn giao mặt bằng.

Quá trình khai thác nguồn lực đất đai cũng gắn với bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân. Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng yêu cầu đẩy nhanh tiến độ dự án phải đi cùng chuẩn bị tái định cư; chính quyền xã, phường tích cực giải thích chính sách, công khai phương án và đối thoại trực tiếp để giải quyết kiến nghị.

Theo nguyên tắc được xác định, khai thác đất phải hài hòa giữa phát triển kinh tế với bảo vệ môi trường, bảo tồn văn hóa, an sinh xã hội và nâng cao chất lượng cuộc sống. Thành phố dành quỹ đất phục vụ cây xanh, các nhiệm vụ dân sinh, đồng thời tiếp tục rà soát cơ sở có nguy cơ gây ô nhiễm để xây dựng kế hoạch di dời, chuyển đổi chức năng phù hợp quy hoạch.

Hà Nội cũng xác định dành quỹ đất dự trữ tại những vị trí có tiềm năng gia tăng giá trị lớn cho nhu cầu phát triển lâu dài. Cùng với việc cập nhật nguồn thu, rà soát điều kiện khai thác từng khu đất, yêu cầu giữ gìn quỹ đất cho tương lai sẽ là căn cứ để thành phố lựa chọn lộ trình huy động nguồn lực, đáp ứng nhu cầu đầu tư giai đoạn 2026–2030 và các giai đoạn tiếp theo…