Hà Nội dùng AI để 'nhìn trước' nguy cơ cháy do điện

Sáng 24/9, Công an thành phố Hà Nội tổ chức hội nghị rà soát, đánh giá kết quả triển khai các nhiệm vụ phòng ngừa, kiềm giảm các vụ cháy, nổ có nguyên nhân do sự cố hệ thống, thiết bị điện theo chỉ đạo của UBND thành phố. Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội chủ trì hội nghị.

Tham dự hội nghị có đại diện lãnh đạo Phòng Nội chính - Văn phòng UBND thành phố; đại diện lãnh đạo các Sở: Công Thương, Khoa học và Công nghệ, Xây dựng, Tài chính; Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội cùng các đơn vị liên quan.

Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội chủ trì hội nghị

Hơn 2/3 số vụ cháy có nguyên nhân từ sự cố điện

Theo báo cáo của Trung tá Vũ Hồng Linh, Phó trưởng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Hà Nội, trong quý III/2026, trên địa bàn thành phố xảy ra 154 vụ cháy, làm 5 người chết, 7 người bị thương; thiệt hại về tài sản ước tính khoảng 29,9 tỷ đồng và hiện vẫn đang tiếp tục được thống kê.

Đáng chú ý, tình hình cháy đã có chiều hướng giảm so với những tháng trước. So với quý II/2026, số vụ cháy giảm 43 vụ; so với cùng kỳ quý III/2025 giảm 77 vụ.

Tuy nhiên, trong tổng số 154 vụ cháy xảy ra trong quý III, có tới 104 vụ được xác định nguyên nhân do sự cố hệ thống, thiết bị điện, chiếm 67,5%. Các nguyên nhân khác chiếm 32,5%, với 50 vụ.

Báo cáo của Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Hà Nội tại hội nghị

Những con số này cho thấy dù số vụ cháy trên địa bàn thành phố đã giảm, nguy cơ cháy, nổ từ hệ thống, thiết bị điện vẫn là vấn đề đặc biệt đáng lưu tâm. Đây cũng là một trong những nguyên nhân trực tiếp đặt ra yêu cầu phải đổi mới phương thức quản lý, phòng ngừa, từ tuyên truyền đơn thuần sang chủ động nhận diện và cảnh báo nguy cơ.

Phân tích sâu 104 vụ cháy có nguyên nhân từ sự cố hệ thống, thiết bị điện cho thấy, các sự cố liên quan hạ tầng điện lực ngoài nhà như chập điện trên cột, cháy trạm biến áp treo, cháy đường dây truyền tải điện... chiếm 34,6%; trong khi các sự cố xảy ra trong nhà, công trình chiếm tới 65,4%.

Riêng nhà ở đơn lẻ xảy ra 38 vụ, chiếm 36,36%; nhà chung cư xảy ra 4 vụ, chiếm 3,9%; phương tiện giao thông đường bộ xảy ra 9 vụ; 4 vụ liên quan đến các cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống...

Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội phát biểu chỉ đạo tại hội nghị

Thực tế trên cho thấy khu vực nhà ở, công trình dân dụng vẫn là một trong những “mắt xích” cần được đặc biệt quan tâm trong công tác phòng ngừa cháy, nổ do điện. Việc sử dụng đồng thời nhiều thiết bị công suất lớn, hệ thống điện cũ, quá tải, câu mắc không đúng quy định hoặc thiết bị điện hoạt động trong thời gian dài... đều có thể trở thành nguồn phát sinh sự cố nếu không được kiểm tra, phát hiện kịp thời.

Một trong những kết quả đáng chú ý được báo cáo tại hội nghị là việc ứng dụng công nghệ trong tuyên truyền, tư vấn và hỗ trợ người dân bảo đảm an toàn PCCC trong quản lý, sử dụng điện.

Thực hiện Kế hoạch liên ngành số 3518 ngày 16/4/2026, Công an thành phố Hà Nội đã phối hợp với Sở Công Thương, Tổng công ty Điện lực thành phố Hà Nội và Sở Khoa học và Công nghệ xây dựng, đưa vào vận hành chính thức mini app “Tư vấn an toàn PCCC trong quản lý và sử dụng điện” trên ứng dụng iHanoi.

Sau khoảng một tháng triển khai, tiện ích đã tiếp nhận gần 500 đề nghị của người dân. Các lực lượng chức năng đã phối hợp tư vấn, giải quyết khoảng 98% số đề nghị; những trường hợp còn lại đang tiếp tục được xử lý.

Theo Trung tá Vũ Hồng Linh, đây là công cụ thiết thực, giúp người dân dễ dàng tiếp cận kiến thức về an toàn điện, tự đánh giá mức độ an toàn trong quá trình sử dụng điện, đồng thời kết nối trực tiếp với lực lượng chức năng để được tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ khi cần thiết.

“Đây là công cụ thiết thực, giúp người dân dễ dàng tiếp cận kiến thức, tự đánh giá mức độ an toàn trong sử dụng điện, đồng thời kết nối trực tiếp với lực lượng chức năng để được tư vấn, hướng dẫn và hỗ trợ kịp thời, hiệu quả, góp phần nâng cao ý thức của người dân trong sử dụng điện an toàn”, Trung tá Vũ Hồng Linh cho biết.

Trung tá Vũ Hồng Linh, Phó trưởng Phòng Cảnh sát PCCC và CNCH, Công an thành phố Hà Nội báo cáo tại hội nghị

Sau thời gian ngắn vận hành, ứng dụng cơ bản hoạt động ổn định, số lượng người dân chủ động đăng ký để được tư vấn, hướng dẫn có xu hướng tăng.

Đây cũng được xem là bước chuyển quan trọng trong phương thức tuyên truyền, khi người dân không còn chỉ tiếp nhận thông tin một chiều mà có thể chủ động kiểm tra, đặt câu hỏi, nhận tư vấn trực tiếp về nguy cơ mất an toàn điện tại gia đình, cơ sở sản xuất, kinh doanh.

Không để AI chỉ dừng ở việc “cảnh báo”

Không dừng ở việc tư vấn và tiếp nhận phản ánh, Hà Nội đang hướng tới một bước tiến xa hơn: sử dụng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để dự báo, cảnh báo nguy cơ mất an toàn hệ thống, thiết bị điện.

Theo kế hoạch, Công an thành phố đã phối hợp với Sở Công Thương tham mưu UBND thành phố ban hành Quyết định phê duyệt Đề án “Ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo AI để dự báo, cảnh báo nguy cơ mất an toàn hệ thống, thiết bị điện trên địa bàn thành phố”.

Đại diện Tổng công ty Điện lực thành phố tham luận tại hội nghị

Mục tiêu của đề án là xây dựng mô hình quản trị rủi ro an toàn điện dựa trên dữ liệu, ứng dụng IoT, dữ liệu lớn và công nghệ AI để nhận diện, dự báo, cảnh báo sớm nguy cơ mất an toàn điện, cháy, nổ do điện.

Điểm đáng chú ý là mô hình sẽ kết hợp dữ liệu của ngành điện với dữ liệu PCCC, xây dựng, hạ tầng trạm sạc, phản ánh hiện trường, kết quả kiểm tra và xử lý... Qua đó từng bước chuyển phương thức quản lý từ bị động xử lý sự cố sang chủ động phòng ngừa, cảnh báo sớm và quản lý theo mức độ rủi ro.

Theo lộ trình dự kiến, trong năm 2026, thành phố sẽ hoàn thiện đề án, chuẩn hóa dữ liệu, xây dựng bộ tiêu chí rủi ro, mô hình liên ngành, chuẩn bị kết nối IOC/SOC/iHanoi và lựa chọn địa bàn thí điểm. Năm 2027 triển khai thí điểm; giai đoạn 2028-2030 mở rộng triển khai trên địa bàn thành phố.

Đặc biệt, việc ứng dụng AI được xác định là công cụ hỗ trợ, không thay thế hoạt động kiểm tra, xác minh, kết luận và quyết định hành chính của cơ quan có thẩm quyền.

Tại hội nghị, các đại biểu đã tập trung thảo luận, đánh giá tiến độ, những khó khăn, vướng mắc và phương hướng triển khai các nhiệm vụ trọng tâm nhằm tăng cường bảo đảm an toàn PCCC trong quản lý, sử dụng điện theo chỉ đạo của UBND thành phố.

Phát biểu kết luận, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky yêu cầu các đơn vị tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền để người dân biết, sử dụng và phát huy hiệu quả tiện ích “Tư vấn an toàn PCCC trong quản lý và sử dụng điện” trên iHanoi.

Đối với Đề án ứng dụng công nghệ, trí tuệ nhân tạo để dự báo, cảnh báo nguy cơ mất an toàn hệ thống, thiết bị điện, Phó Giám đốc Công an thành phố yêu cầu các đơn vị khẩn trương tham mưu UBND thành phố ban hành kế hoạch triển khai, trong đó phải phân định rõ trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị.

Đặc biệt, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky nhấn mạnh yêu cầu phải nhìn nhận AI như một công cụ phục vụ quản trị rủi ro thực chất, thay vì chỉ dừng ở việc đưa ra cảnh báo.

“Đề án phải hướng tới mục tiêu không chỉ dừng lại ở việc dự báo, cảnh báo, mô hình AI phải được đào tạo có khả năng điều hành tự động đóng/ngắt hệ thống điện từ vĩ mô tới từng hộ gia đình”, Thiếu tướng Nguyễn Hồng Ky chỉ rõ.

Yêu cầu này cho thấy định hướng của thành phố trong công tác phòng ngừa cháy, nổ do điện đang chuyển mạnh sang ứng dụng công nghệ, lấy dữ liệu làm nền tảng và chủ động nhận diện rủi ro từ sớm.

Với mục tiêu giảm tối thiểu 10% mỗi năm số vụ cháy, nổ có nguyên nhân do sự cố hệ thống, thiết bị điện, việc kết hợp giữa tuyên truyền, kiểm tra, quản lý an toàn điện với các giải pháp công nghệ được kỳ vọng sẽ tạo thêm một “hàng rào” phòng ngừa, góp phần hạn chế những sự cố đáng tiếc ngay từ khi nguy cơ mới hình thành.