Hà Nội gắn công tác bồi thường với bố trí tái định cư, ổn định sinh kế cho người dân trong diện giải phóng mặt bằng

Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cùng cán bộ phường Hồng Hà thăm hỏi, lắng nghe tâm tư các hộ dân thuộc diện thu hồi đất và vận động người dân đồng thuận di dời. (Ảnh: PHẠM CÔNG)

Để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng GRDP, phấn đấu đạt tăng trưởng 2 con số trong năm 2026, thành phố Hà Nội xác định việc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, khơi thông nguồn lực đất đai là nhiệm vụ trọng tâm, cấp bách.

Thành phố đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, khơi thông các “điểm nghẽn” trong công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư để đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án, nhất là các dự án hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng kết nối vùng và các dự án trọng điểm của Thủ đô.

Ban Thường vụ Thành ủy đã trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo, kiểm tra hiện trường và kiểm điểm tiến độ hằng tuần đối với các dự án trọng điểm.

Thành ủy Hà Nội đã thành lập Ban Chỉ đạo giải phóng mặt bằng các dự án trọng điểm của thành phố, do đồng chí Phó Bí thư Thường trực Thành ủy làm Trưởng ban, một đồng chí Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố làm Phó Trưởng ban Thường trực; đại diện các Ban Đảng, sở, ngành và địa phương liên quan là thành viên, nhằm kịp thời chỉ đạo, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh trong quá trình triển khai thực hiện.

Lãnh đạo Đảng ủy phường Hồng Hà trao quyết định giao đất tái định cư cho các hộ dân thuộc diện giải phóng mặt bằng dự án cầu Tứ Liên.

Nhờ sự lãnh đạo, chỉ đạo đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị, công tác giải phóng mặt bằng từ tháng 11/2025 đến nay đã có chuyển biến rõ nét và đạt nhiều kết quả quan trọng.

Nhiều dự án tồn tại kéo dài nhiều năm đã được hoàn thành giải phóng mặt bằng, tiêu biểu như: tuyến Vành đai 1 (đoạn Hoàng Cầu-Voi Phục); tuyến Vành đai 4-Vùng Thủ đô; nút giao đường giao thông bao quanh khu tưởng niệm danh nhân Chu Văn An với tuyến đường 70; đường Tam Trinh, cùng với đó 4 dự án cầu vượt sông Hồng (cầu Hồng Hà, cầu Mễ Sở, cầu Vân Phúc, cầu Ngọc Hồi) đã được giải phóng mặt bằng xong, đang triển khai thi công.

Thành phố đang tập trung triển khai giải phóng mặt bằng đối với các tuyến Vành đai 2,5 và 3,5, các đường giao thông trọng điểm và 3 cầu vượt sông Hồng gồm các cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát.

Trong đó 3 dự án cầu Tứ Liên, Trần Hưng Đạo, Thượng Cát và các đoạn tuyến còn lại của đường Vành đai 2,5 sẽ hoàn thành trước ngày 30/6/2026.

Đồng thời, thành phố đang thực hiện giải phóng mặt bằng, đầu tư xây dựng 9 dự án lớn gồm: (1) Dự án Khu đô thị thể thao Olympic; (2) Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng; (3) Dự án đầu tư xây dựng Khu phức hợp Y tế-Chăm sóc sức khỏe người cao tuổi-Đại học Y Hà Nội tại phường Hoàng Mai; (4) Dự án đầu tư xây dựng Khu Công viên công nghệ số và hỗn hợp tại phường Phú Diễn và phường Tây Tựu; (5) Dự án trục không gian Quốc lộ 1A gắn với chỉnh trang và tái thiết đô thị; (6) Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Thư Lâm và Đông Anh; (7) Dự án đầu tư Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City trên địa bàn các xã Thiên Lộc, Phúc Thịnh và Mê Linh; (8) Dự án đầu tư, cải tạo phát huy giá trị khu vực Hồ Tây và tuyến đường giao thông cảnh quan ven hồ; (9) Dự án đầu tư xây dựng Khu đô thị đa mục tiêu tại xã Bình Minh, xã Tam Hưng.

Từ thực tiễn tổ chức triển khai trong thời gian qua, thành phố đã rút ra một số kinh nghiệm và giải pháp trọng tâm nhằm tiếp tục đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng trong thời gian tới, cụ thể:

Một là bảo đảm sự vào cuộc đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị từ thành phố đến cơ sở; tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp, đặc biệt phát huy vai trò của chính quyền cấp xã, phường và trách nhiệm của người đứng đầu. Xác định kết quả thực hiện công tác giải phóng mặt bằng là tiêu chí quan trọng trong đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân; tăng cường kiểm tra, giám sát, kịp thời chấn chỉnh các địa bàn triển khai chậm hoặc phát sinh điểm nóng.

Phối cảnh công viên được xây dựng tại bờ sông Hồng thuộc Dự án trục đại lộ cảnh quan sông Hồng.

Hai là đẩy mạnh công tác tuyên truyền, dân vận, tạo sự thống nhất nhận thức và đồng thuận xã hội trong công tác giải phóng mặt bằng; thực hiện công khai, minh bạch phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; tăng cường đối thoại trực tiếp, giải thích rõ quy định pháp luật; phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội trong tuyên truyền, vận động nhân dân đồng thuận với chủ trương thu hồi đất.

Ba là triển khai đồng bộ, hiệu quả các cơ chế, chính sách đặc thù của Trung ương và thành phố, đặc biệt là các cơ chế nâng mức bồi thường, hỗ trợ, tái định cư đối với các dự án lớn, quan trọng; bảo đảm thực hiện đúng đối tượng, công khai, minh bạch; gắn công tác bồi thường với bố trí tái định cư và ổn định sinh kế lâu dài cho người dân.

Tổ cơ động do Ban Chỉ huy Quân sự phường chủ trì, hỗ trợ các hộ dân trong việc thu dọn đồ đạc, di chuyển tài sản, để bàn giao mặt bằng dự án đường Vành đai 2,5.

Bốn là bảo đảm nguồn lực và điều kiện thực hiện giải phóng mặt bằng “đi trước một bước”. Thành phố Hà Nội đang khẩn trương rà soát, đầu tư xây dựng các khu đô thị đa mục tiêu, trong đó có phục vụ tái định cư tại các vị trí thuận lợi; chuẩn bị đầy đủ quỹ đất, quỹ nhà tái định cư, nghĩa trang phục vụ di chuyển mộ và nguồn vốn bồi thường, hỗ trợ, bảo đảm người dân có nơi ở và điều kiện sống bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.

Năm là tăng cường quản lý đất đai, kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý các vi phạm về lấn chiếm đất đai, xây dựng trái phép làm ảnh hưởng công tác giải phóng mặt bằng; quản lý chặt chẽ đất đai theo quy định, bảo đảm đầy đủ cơ sở pháp lý để xác định chính xác hiện trạng, nguồn gốc và thời điểm sử dụng đất phục vụ lập phương án bồi thường, hỗ trợ.

Phối cảnh Khu đô thị đa mục tiêu Bắc Thăng Long Urban City.

Trong thời gian tới, thành phố tăng cường đối thoại, tuyên truyền, vận động, giải quyết kịp thời các khó khăn, vướng mắc từ cơ sở; đồng thời bảo đảm đầy đủ điều kiện về tái định cư, sinh kế, hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội để người dân thuộc diện giải phóng mặt bằng ổn định cuộc sống ở nơi ở mới.