Hà Nội gỡ điểm nghẽn, mở dư địa tăng trưởng cho doanh nghiệp viễn thông

Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phát biểu tại hội nghị.

Tăng trưởng viễn thông chưa tương xứng với dư địa của hạ tầng số

Số liệu thống kê cho thấy năm 2025, ngành viễn thông Hà Nội tăng trưởng khoảng 5,56%. Trong 9 tháng đầu năm 2026, tốc độ tăng trưởng đạt khoảng 7,05%. Trong khi đó, mục tiêu đặt ra cho quý IV là tăng trưởng 15,98%.

Đây là khoảng cách không nhỏ trong bối cảnh thị trường viễn thông truyền thống đang có dấu hiệu bão hòa. Số lượng thuê bao, trạm phát triển nhưng doanh thu chưa tăng tương ứng. Đáng chú ý, chỉ số giá nhóm thông tin, truyền thông và viễn thông tiếp tục giảm, trong khi nhu cầu về hạ tầng số, dữ liệu và các dịch vụ công nghệ mới ngày càng lớn.

Quý III/2026, ngành thông tin và truyền thông của Hà Nội tăng trưởng 9,05%, cao hơn mức 6,73% của quý II và đóng góp khoảng 0,96 điểm phần trăm vào mức tăng trưởng GRDP 10,02% của thành phố trong quý. Trong 9 tháng, viễn thông chiếm khoảng 48,6% giá trị của ngành thông tin và truyền thông.

Những con số này cho thấy viễn thông vẫn là một cấu phần quan trọng của kinh tế số Hà Nội. Tuy nhiên, dư địa tăng trưởng đang nằm ngày càng nhiều ở những lĩnh vực mới như điện toán đám mây, trung tâm dữ liệu, IoT, AI, mạng riêng 5G và các giải pháp số phục vụ sản xuất, kinh doanh.

Một trong những điểm nghẽn được các doanh nghiệp đề cập tại hội nghị là hạ tầng viễn thông, đặc biệt là vị trí lắp đặt các trạm BTS.

Để phát triển 5G, tiến tới 6G và đáp ứng nhu cầu kết nối ngày càng lớn của người dân, doanh nghiệp và các khu vực sản xuất, số lượng vị trí trạm phải tiếp tục được mở rộng. Tuy nhiên, trên thực tế, việc tìm kiếm mặt bằng, hoàn thiện thủ tục và phối hợp với chính quyền cơ sở tại một số địa bàn vẫn mất nhiều thời gian.

Ông Trần Lê Phong, Phó Giám đốc Hạ tầng Viettel Hà Nội, cho rằng chuyển đổi số muốn phát triển thì trước hết phải có hạ tầng. Doanh nghiệp đang gặp những khó khăn nhất định khi triển khai trạm tại một số xã, phường; có trường hợp phải tìm vị trí thay thế do việc triển khai tại vị trí ban đầu chưa thuận lợi.

Một hướng được doanh nghiệp đề xuất là thành phố chủ động quy hoạch các vị trí trạm BTS ngay từ khi hình thành các khu đô thị, khu công nghiệp, khu công nghệ cao. Thay vì mỗi doanh nghiệp tự tìm kiếm và xây dựng một hệ thống riêng, có thể hình thành các vị trí hạ tầng dùng chung để nhiều nhà mạng cùng khai thác.

Đây không chỉ là giải pháp giúp đẩy nhanh phủ sóng mà còn góp phần giảm chi phí đầu tư, hạn chế việc xây dựng trùng lặp và sử dụng hiệu quả hơn quỹ đất đô thị.

Cùng với BTS, vấn đề hạ ngầm và chia sẻ hạ tầng cáp cũng được đặt ra. Ông Phó Đức Kiên, Phó Tổng Giám đốc CMC Telecom cho biết khi nhiều nhà mạng cùng triển khai, nếu không có kế hoạch đồng bộ giữa giao thông, xây dựng, điện lực và viễn thông, doanh nghiệp có thể phải nhiều lần đào, mở đường hoặc di chuyển hệ thống cáp. Chi phí vì vậy tăng lên trong khi hiệu quả đầu tư giảm.

Ông Kiên kiến nghị thành phố tăng cường cơ chế phối hợp và xây dựng kế hoạch triển khai đồng bộ, qua đó tiết kiệm nguồn lực và tạo thuận lợi cho quá trình mở rộng hạ tầng số.

Đại diện các doanh nghiệp phát biểu tại hội nghị

Gỡ vướng từ đất công đến thủ tục

Một trong những kiến nghị đáng chú ý tại hội nghị là xây dựng cơ chế sử dụng đất công để triển khai trạm BTS. Theo các doanh nghiệp, nếu có vị trí được xác định trước, phù hợp quy hoạch và cơ chế khai thác rõ ràng, thời gian triển khai hạ tầng sẽ được rút ngắn đáng kể.

Ông Cù Ngọc Trang, Giám đốc Sở KHCN Hà Nội, đề nghị các doanh nghiệp chỉ rõ từng dự án đang vướng ở khâu nào, từ mặt bằng, vị trí trạm đến thủ tục và phối hợp với xã, phường. Những nội dung thuộc thẩm quyền sẽ được Sở tập trung xử lý; vấn đề vượt thẩm quyền sẽ được tổng hợp, báo cáo UBND thành phố và các cơ quan liên quan.

Bà Nguyễn Thị Thu Thủy, Trưởng phòng Kết nối và Hạ tầng số, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho biết, từ giữa tháng 8/2026 đến nay, đơn vị đã xử lý khoảng 50 quy hoạch chi tiết của các xã, phường, trong đó các địa phương đã trực tiếp lấy ý kiến các nhà mạng.

Hà Nội hiện có hơn 13.000 trạm, cột BTS và kế hoạch năm nay bổ sung 1.886 vị trí. Với các trạm đang hoạt động nhưng được đề nghị di chuyển, Sở đã tham mưu giữ nguyên nếu không ảnh hưởng đến hoạt động của địa phương, nhằm bảo đảm chất lượng dịch vụ. Trường hợp bắt buộc phải di dời, Sở sẽ phối hợp với doanh nghiệp tìm vị trí thay thế phù hợp, vừa bảo đảm vùng phủ sóng, vừa hạn chế phát sinh chi phí.

Về khai thác tài sản công, đất công và hạ tầng dùng chung, bà Thủy cho rằng cần nghiên cứu khung giá thống nhất, tránh chênh lệch lớn giữa các địa bàn. Sở cũng sẽ tiếp tục nghiên cứu đề xuất áp dụng cơ chế sandbox để thử nghiệm những mô hình mới, tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp phát triển hạ tầng và dịch vụ số.

Từ các kiến nghị tại hội nghị, Sở KHC Hà Nội sẽ tiếp tục phân loại từng nhóm vấn đề, xác định rõ đầu mối và tiến độ xử lý. Cùng với tháo gỡ điểm nghẽn về hạ tầng, việc mở rộng nhu cầu sử dụng dịch vụ số được kỳ vọng tạo thêm thị trường và động lực tăng trưởng mới cho doanh nghiệp viễn thông.

Đặt vấn đề mở rộng thị trường cho doanh nghiệp viễn thông, ông Cù Ngọc Trang cho biết Nghị quyết 59 của HĐND thành phố có thể tạo thêm dư địa cho thị trường dịch vụ số khi hỗ trợ tối đa 70% chi phí đối với các sản phẩm, dịch vụ số thuộc danh mục và đối tượng đủ điều kiện.

Nguồn hỗ trợ này có thể thúc đẩy nhu cầu sử dụng phần mềm, nền tảng số, dịch vụ số, tư vấn, đào tạo và an ninh, an toàn thông tin tại doanh nghiệp nhỏ và vừa, hộ kinh doanh, hợp tác xã. Qua đó, doanh nghiệp viễn thông và công nghệ số có thêm cơ hội mở rộng khách hàng, đồng thời hỗ trợ các cơ sở sản xuất, kinh doanh đẩy nhanh chuyển đổi số.