Hà Nội khởi tố 9 vụ gây ô nhiễm, chỉ rõ lỗ hổng trong quản lý phế thải

Sáng 22/10, Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức phiên chất vấn về công tác bảo vệ môi trường, kết nối trực tuyến tới 126 điểm cầu xã, phường.

Phiên chất vấn do Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà chủ trì, cùng Phó Chủ tịch Thường trực HĐND thành phố Trần Thế Cương và Phó Chủ tịch HĐND thành phố Phạm Thị Thanh Mai. Phó Chủ tịch UBND thành phố Bùi Duy Cường tham dự.

Chủ tịch HĐND Thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà phát biểu khai mạc kỳ họp

Nội dung chất vấn tập trung vào quy hoạch và nguồn lực bảo vệ môi trường, quản lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải xây dựng, chất thải y tế và chất lượng không khí. Phạm vi xem xét tính từ ngày 1/7/2025, bao gồm cả những tồn tại trước đó chưa được giải quyết dứt điểm.

Chi phí vận chuyển cao, doanh nghiệp tìm cách đổ trộm phế thải

Thông tin tại phiên chất vấn, Đại tá Nguyễn Đức Long, Phó Giám đốc Công an thành phố Hà Nội, cho biết từ tháng 7/2025 đến nay, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố đã khởi tố 9 vụ án với 29 bị can liên quan đến các tội danh gây ô nhiễm môi trường. Phần lớn vụ việc liên quan đến hành vi đổ trộm, chôn lấp chất thải rắn xây dựng.

Theo Đại tá Nguyễn Đức Long, một trong những nguyên nhân chính là các điểm tập kết chất thải xây dựng nằm xa nguồn phát sinh. Để giảm chi phí vận chuyển, một số doanh nghiệp lựa chọn những khu vực hẻo lánh để đổ trộm phế thải.

Bên cạnh yếu tố chi phí, công tác quản lý tại một số địa phương còn lỏng lẻo, thiếu chặt chẽ. Đại tá Nguyễn Đức Long cho biết lãnh đạo một số địa phương, như phường Hồng Vân, đã chủ động phối hợp với cơ quan điều tra, trong khi một số xã, phường khác chưa quan tâm đúng mức đến việc phát hiện, xử lý vi phạm.

Thực tế này cho thấy việc ngăn chặn đổ trộm phế thải không chỉ phụ thuộc vào xử lý hình sự mà còn liên quan đến tổ chức mạng lưới tiếp nhận chất thải và trách nhiệm quản lý tại cơ sở.

Thường trực HĐND thành phố Hà Nội tổ chức phiên chất vấn về lĩnh vực môi trường.

Trả lời chất vấn về tình trạng xe vận chuyển đất cát, phế thải xây dựng làm rơi vãi, không che chắn và gây ô nhiễm tại các công trình, Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Võ Nguyên Phong cho biết hệ thống quy định hiện hành đã tương đối đầy đủ.

Theo đó, chủ đầu tư và các tổ chức, cá nhân xây dựng công trình phải ký hợp đồng với đơn vị đủ năng lực thu gom, vận chuyển chất thải đến cơ sở xử lý. Phương tiện vận chuyển phải được đóng kín, không để rơi vãi phế thải và nước ra môi trường.

Thành phố cũng vừa công bố 81 điểm tập kết bùn đất, phế thải xây dựng trên toàn địa bàn.

Tuy nhiên, công tác giám sát phương tiện vẫn gặp khó khăn do chưa được chia sẻ dữ liệu định vị.

“Hiện nay tất cả các phương tiện kinh doanh vận tải đều phải lắp thiết bị định vị GPS và được kết nối với C08. Cục Đường bộ Việt Nam và thành phố Hà Nội cũng đã đề xuất nhiều lần để được thực hiện chia sẻ các cơ sở dữ liệu này. Sau khi được chia sẻ, thành phố Hà Nội sẽ kiểm soát tốt hơn việc xe ra vào công trình, đặc biệt là những phương tiện vận chuyển phế thải xây dựng”, Giám đốc Sở Xây dựng nói.

Như vậy, dù phương tiện kinh doanh vận tải đã được trang bị thiết bị định vị theo quy định, việc chưa tiếp cận được dữ liệu đang hạn chế khả năng theo dõi hành trình vận chuyển phế thải của thành phố.

Trong khi đó, khoảng cách từ công trình đến điểm tập kết làm gia tăng chi phí vận chuyển, tạo thêm áp lực đối với công tác kiểm soát và xử lý vi phạm.

Hà Nội đặt mục tiêu cơ bản xử lý toàn bộ rác phát sinh vào năm 2027

Đối với chất thải rắn sinh hoạt, Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Lê Thanh Nam cho biết thành phố đặt mục tiêu đến hết năm 2027 cơ bản xử lý toàn bộ lượng rác phát sinh bằng các giải pháp phù hợp.

Thành phố đồng thời tính toán nhu cầu xử lý rác đến năm 2030 và những năm tiếp theo, có xét đến tốc độ gia tăng dân số và khối lượng chất thải sinh hoạt.

Hiện tỷ lệ thu gom rác thải sinh hoạt tại khu vực trung tâm Hà Nội đạt 100%.

Đại biểu chất vấn tại phiên họp.

Trước phản ánh của đại biểu về tình trạng xe thu gom rác tập kết dưới lòng đường, trong khu dân cư gây ô nhiễm và mất mỹ quan đô thị, ông Lê Thanh Nam cho biết thành phố sẽ xây dựng thêm 2 nhà máy đốt rác, đồng thời rà soát số liệu và năng lực xử lý để đáp ứng nhu cầu thực tế.

Phát biểu khai mạc phiên chất vấn, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà nhấn mạnh quá trình đô thị hóa nhanh đang đặt Hà Nội trước nhiều vấn đề môi trường, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, đời sống người dân và sự phát triển bền vững của Thủ đô.

Hà Nội đã xác định ô nhiễm môi trường là một trong 5 điểm nghẽn cần tập trung tháo gỡ. Đáng chú ý, ngày 15/10/2026, Bộ Chính trị ban hành Chỉ thị số 15-CT/TW về bảo đảm an ninh môi trường trong thời kỳ phát triển mới, đặt ra yêu cầu cao hơn đối với công tác này.

Chủ tịch HĐND thành phố đề nghị phiên chất vấn đánh giá đúng thực trạng, xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị; làm rõ trách nhiệm và điều kiện thực hiện nhiệm vụ của từng cấp, từng ngành khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.

Đồng thời, các cơ quan chức năng phải xác định giải pháp, lộ trình và thời hạn khắc phục cụ thể, gắn với trách nhiệm thực hiện. Những vấn đề vượt thẩm quyền cần được tổng hợp, kiến nghị để kịp thời tháo gỡ.

Kết quả phiên chất vấn sẽ là căn cứ để Thường trực HĐND thành phố ban hành kết luận, theo dõi và đôn đốc thực hiện.

“Những thông tin được làm rõ sẽ giúp người dân và doanh nghiệp hiểu hơn về những việc thành phố đang triển khai, từ đó thêm chia sẻ, đồng thuận và chủ động tham gia cùng chính quyền trong công tác bảo vệ môi trường”, Chủ tịch HĐND thành phố Phùng Thị Hồng Hà nói.