Hà Nội không đầu tư mới trường đại học ở đô thị trung tâm

Chiều 24/9, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo rà soát tổng thể về nhu cầu phát triển của các trường đại học trên địa bàn. Cuộc họp có sự tham dự của Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Đoàn Trung Kiên, Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng cùng đại diện các sở, ngành và các cơ sở đào tạo đại học.

Quang cảnh cuộc họp. Ảnh: Lê Hải

Tuyệt đối không xây mới trường đại học trong nội đô

Báo cáo tại cuộc họp, Phó Giám đốc Sở Xây dựng Hà Nội Trần Quang Tuyên cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 xác định rõ việc phân bố lại không gian đào tạo nhằm từng bước khắc phục tình trạng quá tải hạ tầng đô thị do tập trung nhiều trường học trong nội đô lịch sử.

Theo đó, đối với khu vực đô thị trung tâm, nguyên tắc xuyên suốt là không đầu tư xây dựng mới cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp. Ngoại lệ duy nhất là trường hợp chuyển đổi các cơ sở buộc phải di dời thành cơ sở đào tạo nghề công nghệ cao.

Phương án sắp xếp, xử lý đối với các cơ sở hiện hữu trong khu vực trung tâm được định hướng cụ thể:

Các trường có yếu tố lịch sử, được đầu tư đồng bộ: Được giữ lại làm cơ sở 1 và tái cấu trúc công năng thành các trung tâm đào tạo trình độ cao, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp. Các hoạt động đào tạo đại trà, cơ sở thực hành quy mô lớn và ký túc xá sinh viên sẽ chuyển ra các đô thị đại học tập trung ngoài trung tâm.

Các trường diện tích nhỏ hẹp, không đáp ứng quy chuẩn: Định hướng di dời toàn bộ ra các khu đô thị vành đai.

Xử lý quỹ đất thu hồi sau di dời: Ưu tiên bàn giao cho thành phố để đầu tư xây dựng trường mầm non, tiểu học, THCS, các công trình tiện ích công cộng và không gian cây xanh đô thị.

Hình thành 9 khu vực phát triển đại học vệ tinh

Để mở rộng không gian phát triển cho các trường, Hà Nội quy hoạch 9 khu vực phát triển đại học theo cấu trúc đa cực, đa trung tâm. Việc bố trí không gian và ngành nghề đào tạo dựa trên đặc thù chuyên môn và hệ sinh thái của từng vùng:

Khu vực Hòa Lạc - Thạch Thất: Tập trung các trường khối khoa học công nghệ, kỹ thuật cao, kinh tế, tài chính, gắn với hệ sinh thái Khu Công nghệ cao Hòa Lạc và Đại học Quốc gia Hà Nội.

Khu vực Sơn Tây: Phát triển các ngành an ninh, quốc phòng, văn hóa, nghệ thuật đặc thù, du lịch và sư phạm.

Khu vực Xuân Mai - Chương Mỹ: Đào tạo văn hóa, du lịch, y dược, hành chính, sư phạm và lâm nghiệp gắn với đô thị sinh thái, nghỉ dưỡng.

Cực phía Bắc (Sóc Sơn - Nội Bài): Đào tạo kỹ thuật hàng không, logistics và dịch vụ hỗ trợ hàng không.

Cực phía Đông (Gia Lâm) và phía Nam (Thường Tín - Phú Xuyên): Nghiên cứu thực nghiệm, đào tạo chuyên sâu về nông nghiệp công nghệ cao và công nghệ sinh học.

Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng phát biểu tại cuộc họp. Ảnh: Lê Hải

Chuyển tư duy sang "dùng chung hạ tầng"

Về nguồn lực triển khai, Thứ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Đoàn Trung Kiên cho biết, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn 2026–2030, Bộ sẽ cân đối nguồn vốn cho một số dự án trọng điểm. Tuy nhiên do nguồn lực có hạn, Thứ trưởng đề xuất nghiên cứu phương án đầu tư tập trung các công trình hạ tầng dùng chung tại các cụm trường (như khu vực Hòa Lạc) gồm sân vận động, nhà thi đấu, ký túc xá, siêu thị để các trường cùng khai thác.

Phó Chủ tịch UBND thành phố Trương Việt Dũng đánh giá việc tổ chức lại các trường sẽ giảm áp lực giao thông nội đô. Ông Dũng đề xuất nghiên cứu mô hình huy động nguồn lực xã hội, khuyến khích khu vực tư nhân tham gia đầu tư và quản trị hạ tầng dịch vụ dùng chung.

Kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng nhấn mạnh yêu cầu thay đổi tư duy từ "mỗi trường đầu tư một hệ thống hạ tầng riêng" sang tăng cường dùng chung. Các trường trong cùng khu vực có thể chia sẻ ký túc xá, khu thể thao và công trình dịch vụ để giảm chi phí đầu tư và nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

Lãnh đạo thành phố lưu ý, đề xuất về đất đai của các trường phải gắn với đề án, dự án cụ thể, có nguồn lực và lộ trình rõ ràng. Hà Nội sẽ ưu tiên tháo gỡ cho các dự án khả thi, tránh tình trạng giao đất nhưng chậm triển khai gây lãng phí. UBND thành phố giao các cơ quan chuyên môn phối hợp với Bộ GD&ĐT, Bộ Tài chính và các trường rà soát kỹ tính khả thi về đất đai, nguồn vốn để thống nhất phương án thực hiện.