Hà Nội kiên trì lập lại trật tự đô thị theo hướng bền vững

Sử dụng phương tiện công cộng là một trong những biện pháp giảm ùn tác giao thông. Ảnh Phạm Hùng

Ý thức người dân chuyển biến, chính quyền cơ sở vào cuộc đồng bộ

Theo Công an thành phố Hà Nội, chỉ trong hơn 10 ngày, từ 23-4 đến 5-5, các đơn vị đã tổ chức hơn 1.000 lượt tuần tra, kiểm tra; xử phạt 2.204 trường hợp vi phạm hành chính với số tiền hơn 1,15 tỷ đồng. Tuy nhiên, lực lượng chức năng cũng thẳng thắn nhìn nhận kết quả đạt được chưa đồng đều, chưa thật sự bền vững, vẫn còn những trường hợp vi phạm gây bức xúc dư luận.

Thực tế cho thấy, sau nhiều đợt ra quân xử lý lấn chiếm vỉa hè, lòng đường, tình trạng tái lấn chiếm vẫn xuất hiện ở một số nơi. Bởi vậy, thay vì xử lý theo chiến dịch ngắn hạn, Hà Nội đang chuyển mạnh sang phương thức quản lý thường xuyên, liên tục, gắn trách nhiệm cụ thể tới từng địa bàn cơ sở.

Trung tá Nguyễn Thành Lâm, Trưởng phòng Cảnh sát Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Công an thành phố Hà Nội đánh giá, chuyển biến rõ nhất hiện nay là ý thức của người dân đã từng bước được nâng cao. Nếu như trước đây, nhiều hộ kinh doanh còn có tâm lý đối phó, thì nay nhận thức về giữ gìn trật tự đô thị đã thay đổi tích cực hơn.

Cũng theo Trung tá Nguyễn Thành Lâm, một điểm đáng chú ý khác là trách nhiệm của chính quyền cơ sở đã được phát huy rõ nét. “Trước đây, trong quá trình xử lý vi phạm, lực lượng công an gần như phải tự thực hiện là chính. Nay các lực lượng, đơn vị liên quan đã vào cuộc đồng bộ, quyết liệt hơn”, ông nói.

Sự thay đổi này xuất phát từ việc thành phố đẩy mạnh phân cấp, giao trách nhiệm trực tiếp cho địa phương. Ngay từ cuối năm 2025, Công an thành phố Hà Nội đã tham mưu UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 332/KH-UBND về giải quyết điểm nghẽn trật tự đô thị và xây dựng xã, phường bảo đảm trật tự, kỷ cương, văn minh đô thị.

Ông Phạm Huy Khang, Phó Trưởng phòng Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, cách tiếp cận hiện nay là đi thẳng vào các nguyên nhân trực tiếp gây ùn tắc và mất trật tự đô thị. Trong đó tập trung xử lý tình trạng lấn chiếm lòng đường, vỉa hè; dừng đỗ sai quy định tại khu vực trường học, bệnh viện; chợ cóc, chợ tạm và sự thiếu hụt nghiêm trọng các điểm đỗ xe.

Theo ông Khang, tốc độ đô thị hóa nhanh cùng lượng phương tiện gia tăng mạnh đang tạo áp lực rất lớn lên hạ tầng. “Tốc độ phát triển đất giao thông hiện chỉ khoảng 0,35% mỗi năm. Chênh lệch quá lớn giữa cung và cầu chính là nguyên nhân chính gây ùn tắc giao thông”, ông phân tích.

Từ thực tế đó, thành phố triển khai đồng bộ nhiều nhóm giải pháp, từ xử lý vi phạm thường xuyên đến rà soát bổ sung bãi đỗ xe tạm, tổ chức lại giao thông tại các khu vực phức tạp nhằm hạn chế ùn tắc và mất an toàn.

Ông Phạm Huy Khang nhấn mạnh, trong mô hình chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, cấp xã, phường sẽ đóng vai trò then chốt trong duy trì trật tự đô thị. “Chỉ khi thực hiện quyết liệt, đồng bộ và liên tục mới tạo được chuyển biến thực chất”, ông nói.

Công nghệ trở thành “cánh tay nối dài” trong quản lý đô thị

Một trong những điểm mới đáng chú ý trong đợt cao điểm lập lại trật tự đô thị lần này là việc Hà Nội đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ trong giám sát và xử lý vi phạm.

Theo Trung tá Nguyễn Thành Lâm, hiện toàn thành phố đã lắp đặt gần 2.000 camera giám sát và đang khai thác tối đa hiệu quả hệ thống này. Đặc biệt, camera AI có thể giám sát cả ngày lẫn đêm, hỗ trợ lực lượng chức năng phát hiện nhanh các hành vi vi phạm.

“Quan điểm của chúng tôi là mọi hành vi vi phạm, dù nhỏ nhất, đều được ghi nhận và xử lý thông qua hệ thống hình ảnh giám sát”, Trung tá Nguyễn Thành Lâm khẳng định.

Không chỉ phục vụ công tác bảo đảm an ninh trật tự, hệ thống camera còn hỗ trợ xử phạt vi phạm hành chính, giám sát giao thông và phát hiện các sự cố trên đường. Theo lãnh đạo Công an thành phố Hà Nội, đây là giải pháp mang tính đột phá bởi lực lượng chức năng không thể hiện diện 24/24 giờ trên mọi tuyến phố.

Cùng với hệ thống camera tập trung của thành phố, nhiều quận, huyện, phường, xã cũng chủ động đầu tư thêm các thiết bị giám sát tại địa bàn. Các trung tâm chỉ huy cơ sở từng bước được nâng cấp, kết nối dữ liệu để phục vụ công tác quản lý đô thị theo hướng thông minh hơn.

Đáng chú ý, Hà Nội cũng đẩy mạnh huy động người dân tham gia giám sát vi phạm. Thông qua ứng dụng iHanoi và các kênh trực tuyến của lực lượng chức năng, nhiều vi phạm đã được người dân ghi nhận, phản ánh kịp thời.

“Trước đây, nhiều trường hợp khi thấy lực lượng chức năng thì nhanh chóng thu dọn vi phạm. Nhưng hiện nay, hình ảnh đã được ghi nhận và lưu lại nên không còn tình trạng đối phó”, Trung tá Nguyễn Thành Lâm chia sẻ.

Không dừng ở xử lý vi phạm, thành phố đang hướng tới xây dựng hệ thống giao thông thông minh trên nền tảng dữ liệu số. Theo ông Phạm Huy Khang, Hà Nội hiện triển khai đồng thời nhiều nhóm giải pháp dài hạn như phát triển đường sắt đô thị, giao thông công cộng, bãi đỗ xe, ứng dụng giao thông thông minh và quản lý nhu cầu giao thông.

Điểm mới trong cách tiếp cận hiện nay là thành phố đồng thời xử lý cả “điểm nghẽn” về chính sách, hạ tầng và pháp lý. Nhiều dự án lớn như Vành đai 1, Vành đai 2,5 cùng các cầu vượt sông Hồng đang được ưu tiên đầu tư nhằm tăng năng lực kết nối giao thông.

Song song với đó, dữ liệu vận tải công cộng, metro, xe buýt, bãi đỗ xe cũng đang được số hóa để người dân dễ dàng tiếp cận thông tin khi tham gia giao thông.

Theo các chuyên gia, giải quyết ùn tắc và lập lại trật tự đô thị là bài toán không thể xử lý trong thời gian ngắn. Điều quan trọng nhất là duy trì tính liên tục trong quản lý và tạo chuyển biến về ý thức cộng đồng.

Trung tá Nguyễn Thành Lâm cho biết lực lượng công an xác định đây là nhiệm vụ xuyên suốt, thực hiện theo tinh thần “Hà Nội nói là làm, làm nhanh, làm đúng, làm hiệu quả và làm đến cùng”.

“Đến khi nào tình hình trật tự đô thị được cải thiện rõ rệt, người dân hình thành ý thức tự giác và công nghệ hỗ trợ kiểm soát đồng bộ thì khi đó mới thực sự đạt mục tiêu bền vững”, Trung tá Nguyễn Thành Lâm khẳng định.