Hà Nội lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm: Bước đột phá từ tinh thần 'chính quyền gần dân'
Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII (nhiệm kỳ 2025-2030), Hà Nội đang khẳng định quyết tâm chuyển đổi mạnh mẽ từ tư duy “quản lý hành chính” sang “phục vụ nhân dân”. Hơn một năm vận hành chính quyền địa phương hai cấp, tinh thần “chính quyền gần dân” không dừng lại trên văn bản hay những con số thống kê, mà được cụ thể hóa bằng các mô hình sáng tạo, đưa dịch vụ công đến tận nơi người dân cần.
Lan tỏa tinh thần “Đến trước nhu cầu - Tiên phong phục vụ”
Trên khắp Thủ đô, hàng loạt mô hình, cách làm hay đã ra đời, thể hiện tinh thần “Đến trước nhu cầu - Tiên phong phục vụ”.
Thực hiện chủ trương xây dựng nền hành chính phục vụ, tại phường Long Biên gần đây có nhiều mô hình sáng tạo được triển khai hiệu quả, đưa dịch vụ công đến tận cơ sở. Nổi bật là “Tổ ứng cứu công nghệ và nghiệp vụ” và “Tổ hành chính công xung kích” nhằm trực tiếp hỗ trợ người dân giải quyết thủ tục hành chính (TTHC) ngay tại địa bàn dân cư. Hai tổ công tác bao gồm tổ trưởng, cán bộ tổ dân phố, chi hội đoàn thể, công chức Điểm hỗ trợ dịch vụ công số... hoạt động với tính cơ động cao, tập trung trợ giúp người cao tuổi, người sức khỏe yếu hoặc người gặp rào cản khi tiếp cận dịch vụ công trực tuyến.
Theo bà Mai Thị Thu, chuyên viên Phòng Văn hóa Xã hội phường Long Biên, trong đợt cao điểm hỗ trợ thực hiện thủ tục liên quan ủy quyền lĩnh lương hưu, BHYT vừa qua, phường đã tổ chức hỗ trợ tại 3 điểm trên địa bàn. Với trường hợp không thể đi lại, thành viên "Tổ hành chính công xung kích" trực tiếp mang giấy tờ đến tận nhà hướng dẫn, hoàn thiện thủ tục; hỗ trợ kê khai hồ sơ hưởng trợ cấp bảo trợ xã hội, thủ tục cấp giấy xác nhận khuyết tật... kể cả vào buổi tối hay ngày nghỉ khi cần thiết.
Song song đó, "Tổ ứng cứu công nghệ và nghiệp vụ" đóng vai trò nòng cốt hướng dẫn người dân sử dụng Cổng dịch vụ công, cài đặt tài khoản an sinh xã hội trên ứng dụng VneID, thực hiện các nghĩa vụ tài chính. Tổ trưởng Tổ dân phố số 918 Vũ Xuân Ca, thành viên Tổ công tác chia sẻ, Tổ có 10 người luôn sẵn sàng hỗ trợ linh hoạt từ nhà riêng, khu dân cư cho đến từ xa qua điện thoại, với nội dung gần đây chủ yếu là cài đặt, làm thủ tục nộp thuế sử dụng đất phi nông nghiệp. Được hướng dẫn tỉ mỉ, nhiều người cao tuổi đã tự tin thao tác; vướng mắc phát sinh được giải quyết kịp thời.

Công chức phường Long Biên đến nhà giải quyết hồ sơ hành chính cho người già yếu. Ảnh: PV

Đoàn viên thanh niên phường Long Biên hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến. Ảnh: PV
Lan tỏa mạnh mẽ tinh thần “lấy người dân làm trung tâm”, chỉ từ quý II-2026 đến nay, hai tổ công tác đã hỗ trợ 450 công dân tại 25/25 tổ dân phố toàn phường trong các lĩnh vực: đổi, cấp lại giấy xác nhận khuyết tật, ủy quyền nhận lương hưu, nhận chế độ bảo trợ xã hội… Với nỗ lực không ngừng, cách làm sáng tạo, qua các đợt khảo sát trực tiếp và trực tuyến, mức độ hài lòng của người dân, tổ chức với chất lượng phục vụ hành chính của chính quyền phường Long Biên năm nay luôn đạt “tốt” trở lên.
Trong khi tại xã Dân Hòa, Chánh Văn phòng Đảng ủy xã Đinh Quốc Tuyền cho hay, công tác đưa dịch vụ công về cơ sở được triển khai mạnh mẽ thông qua 3 phương thức chính. Thứ nhất, duy trì hiệu quả các Điểm hỗ trợ dịch vụ công số tại thôn Mục Xá và thôn Tri Lễ, trực tiếp trợ giúp nhóm người yếu thế tạo tài khoản, nộp hồ sơ và nhận kết quả điện tử ngay tại thôn làng. Thứ hai, kiện toàn 19 Tổ Chuyển đổi số cộng đồng với 285 thành viên, trở thành “cánh tay nối dài” của chính quyền hướng dẫn người dân sử dụng VNeID, thanh toán điện tử. Thứ ba, xã xây dựng, duy trì mô hình “Thôn số”, “Chợ số nông thôn” với 19/19 thôn đã thiết lập nhóm chat cộng đồng kết nối 4.579 người dân, đồng thời hoàn thành phủ sóng thanh toán không dùng tiền mặt tại 6/6 chợ dân sinh trên địa bàn.
Đặc biệt, chuyển biến của nền hành chính phục vụ ở Thủ đô không chỉ đo bằng thời gian xử lý hồ sơ mà còn bằng những giọt nước mắt xúc động hay nụ cười mãn nguyện của người dân.
Đợt cao điểm 15 ngày chi trả lương hưu và trợ cấp BHXH theo Kế hoạch của UBND thành phố mới đây ghi nhận kỷ lục khi lực lượng liên ngành hoàn thành toàn bộ nhiệm vụ chỉ trong 12 ngày, xử lý 92.364 trường hợp. Các tổ hành chính công xung kích không quản khó khăn, trực tiếp mang giấy tờ đến tận giường bệnh, tận nhà hỗ trợ 2.450 người cao tuổi, người yếu thế không thể đi lại.
Điển hình là câu chuyện đầy cảm động của vợ chồng cụ Trần Văn Dần - Đặng Thị Xuyến tại phường Hai Bà Trưng (sinh năm 1938). Kết hôn năm 1956 giữa khói lửa chiến tranh, qua thăng trầm cuộc sống, giấy chứng nhận kết hôn bị thất lạc khiến hai cụ chưa thể hoàn thiện thủ tục pháp lý. Cán bộ Chi nhánh số 04 Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố cùng chính quyền địa phương đã chủ động rà soát, hoàn thiện hồ sơ và đến tận nhà trao giấy chứng nhận kết hôn, trọn vẹn niềm vui cho hai cụ.
Tương tự, cụ ông Dương Văn Phan và vợ đều trên 80 tuổi đã gắn bó 65 năm, cũng được cán bộ Văn phòng HĐND & UBND phường Bạch Mai và Chi nhánh số 04 đến nhà hướng dẫn khai hồ sơ, rà soát giấy tờ, hoàn thiện thủ tục đăng ký lại kết hôn đúng quy định. Cán bộ còn sử dụng điện thoại thông minh hỗ trợ kê khai nhanh chóng, chính xác và tận tình tư vấn TTHC liên quan.
Chính sự tận tâm, thân thiện ấy đã củng cố niềm tin của nhân dân với Đảng, chính quyền. “Chúng tôi rất ấn tượng trước sự hướng dẫn tận tình, phong cách làm việc chuyên nghiệp, thái độ niềm nở của những cán bộ hành chính công”, đại diện gia đình ông Phan bày tỏ.
“Hà Nội hiện có hơn 1,3 triệu người cao tuổi, chiếm gần 16% dân số, cùng đông đảo người khuyết tật, người có công, hộ nghèo và cư dân tại khu vực ngoại thành, miền núi. Dù tỷ lệ hồ sơ trực tuyến đã đạt trên 97%, lãnh đạo thành phố luôn quan niệm, chuyển đổi số phải có tính bao trùm, tuyệt đối không để ai bị bỏ lại phía sau; chính quyền chủ động mang dịch vụ công đến với người dân, kết hợp hài hòa giữa kênh số hiện đại và phương thức hỗ trợ trực tiếp...”- Trưởng Phòng Cải cách hành chính (Sở Nội vụ Hà Nội) Lưu Kiếm Anh.
Nhìn thẳng hạn chế, tiếp tục bứt phá
Từ đầu nhiệm kỳ 2025-2030, thành phố Hà Nội xác định một quan điểm xuyên suốt là mọi hoạt động cải cách hành chính (CCHC), xây dựng chính quyền hiện đại đều hướng đến phục vụ tốt nhất cho người dân, doanh nghiệp. Sự thay đổi mang tính bước ngoặt này được thể hiện rõ qua việc Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố vận hành hiệu quả mô hình một cấp, nâng cao chất lượng phục vụ toàn diện, trong đó dịch chuyển tư duy từ “cung cấp giấy tờ” sang “khai thác dữ liệu số”.


Xã Dân Hòa triển khai nhiều mô hình thiết thực đưa dịch vụ công đến gần với người dân. Ảnh: PV
Nhận diện rõ nhóm 25 TTHC trọng điểm có tần suất phát sinh hồ sơ lớn - chiếm gần 81% tổng lượng hồ sơ toàn thành phố thuộc các lĩnh vực thiết yếu (đất đai, tư pháp hộ tịch, chứng thực, y tế...), Trung tâm đã chủ động phối hợp các sở, ngành tái cấu trúc toàn bộ quy trình. Việc cắt giảm tối đa thành phần hồ sơ giấy dựa trên cơ sở dữ liệu dùng chung không chỉ nhận được đồng thuận cao từ các cơ quan chuyên môn mà còn mang lại thuận tiện chưa từng có cho công dân. Công tác phân cấp ủy quyền cũng được đẩy mạnh toàn diện, với thời gian giải quyết bình quân các thủ tục giảm đáng kể, nhất là lĩnh vực đất đai, cấp phép xây dựng nhà ở riêng lẻ...
Những nỗ lực không ngừng đó đã được phản ánh sinh động qua các con số “biết nói”. Bộ chỉ số phục vụ người dân, doanh nghiệp của Hà Nội ghi nhận bước tiến ngoạn mục: từ 61,18 điểm năm 2024 (xếp thứ 60/63 tỉnh, thành phố) vọt lên 96,9 điểm tính đến giữa năm 2026, vươn lên thứ 4/34 trên cả nước; “điểm nghẽn” thanh toán trực tuyến được khắc phục triệt để, đạt điểm tuyệt đối 10/10. Mô hình tiếp nhận hồ sơ phi địa giới hành chính cũng giúp người dân linh hoạt nộp hồ sơ tại bất kỳ điểm phục vụ nào thuận tiện nhất, không giới hạn về nơi cư trú.
Bên cạnh những thành tựu toàn diện và dấu ấn nhân văn sâu sắc, lãnh đạo UBND thành phố và Trung tâm Phục vụ hành chính công luôn giữ tinh thần cầu thị, thẳng thắn nhìn nhận những bất cập trong thực tiễn. Đó là cơ sở vật chất làm việc một số cơ quan hành chính cấp xã chưa đồng bộ; đội ngũ công chức kiêm nhiệm công tác CCHC và công nghệ thông tin ở cơ sở thường biến động, dẫn đến chất lượng tham mưu thiếu đồng đều… Trong khi, còn bộ phận người cao tuổi, người khuyết tật khó khăn tiếp cận thiết bị thông minh, đòi hỏi kiên trì hướng dẫn từ cộng đồng.
Trong thời gian nước rút cuối năm 2026, với chủ đề công tác “Kỷ cương, chuyên nghiệp - Đột phá, sáng tạo - Hiệu quả, bền vững”, thành phố sẽ tiếp tục triển khai đồng bộ các giải pháp trọng tâm. Trong đó siết chặt kỷ cương, nâng cao trách nhiệm người đứng đầu, thông qua kiên quyết kiểm tra công vụ, xử lý nghiêm trường hợp gây phiền hà người dân; tiếp tục tái cấu trúc các TTHC nội bộ, đơn giản hóa TTHC liên quan sở, ngành sau sáp nhập. Thành phố cũng phát huy hiệu quả hệ thống hỗ trợ đa kênh bảo đảm phục vụ mọi người dân tốt nhất; chăm lo toàn diện nhóm yếu thế, nhất là duy trì các Tổ hành chính công xung kích, Tổ Chuyển đổi số cộng đồng với mức hỗ trợ kinh phí thiết thực; ứng dụng công nghệ thông minh (nghiên cứu tích hợp trợ lý ảo trên nền tảng iHanoi, nâng khả năng tiếp cận của cổng dịch vụ công đối với người khuyết tật)...
Với tầm nhìn chiến lược, quyết liệt trong chỉ đạo điều hành và sự tận tụy vì nhân dân của cán bộ công chức từ thành phố đến cơ sở, Hà Nội đang hiện thực hóa sinh động Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII, quyết tâm xây dựng nền hành chính hiện đại, hiệu quả, nơi mọi quyết sách phát triển đều lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm.

