Hà Nội nghiên cứu Đề án chống úng ngập nội thành giai đoạn 2026-2030

Sẽ thành lập Tổ công tác đặc biệt về xử lý úng ngập đô thị

Văn phòng UBND TP Hà Nội vừa ban hành Thông báo số 438/TB-VP ngày 27/5/2026 về kết luận, chỉ đạo của Phó chủ tịch Trương Việt Dũng tại cuộc họp nghe báo cáo về Đề án "Xử lý úng ngập khu vực nội thành Hà Nội, giai đoạn 2026-2030".

Hà Nội đẩy nhanh thi công các dự án khẩn cấp chống ngập (Ảnh: Kim Thoa).

Theo thông báo, Phó chủ tịch Trương Việt Dũng thống nhất kết luận và chỉ đạo: Yêu cầu Đề án này không được dừng ở mức "đề xuất giải pháp" mà phải chuyển thành kế hoạch hành động cụ thể. Từng lưu vực phải có mục tiêu rõ: giảm bao nhiêu điểm ngập; giảm chiều sâu ngập bao nhiêu; giảm thời gian ngập bao nhiêu; công trình nào tạo hiệu quả; thời hạn nào hoàn thành; ai chịu trách nhiệm?

Từng dự án phải có tiến độ cụ thể như khối lượng đã làm, khối lượng còn lại, vướng mắc mặt bằng, vướng mắc hạ tầng ngầm, vật liệu, đất đào, vốn, nhà thầu, biện pháp tháo gỡ.

Phó chủ tịch yêu cầu thành lập Tổ công tác đặc biệt về xử lý úng ngập đô thị, do lãnh đạo UBND Thành phố trực tiếp chỉ đạo; Sở Xây dựng là cơ quan thường trực; thành viên gồm Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, Sở Khoa học và Công nghệ, Công an Thành phố, Trung tâm Quản lý hạ tầng kỹ thuật Thành phố, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình hạ tầng kỹ thuật và nông nghiệp Thành phố và UBND các phường, xã liên quan.

Các điểm trọng yếu: Từng bước giảm chiều sâu và thời gian ngập

Phó chủ tịch đồng thời chỉ đạo đối với nhóm giải pháp công trình - xương sống của hệ thống thoát nước. Theo đó, lưu vực Tô Lịch hiện có 16 điểm ngập thường xuyên. Mục tiêu là từng bước giảm chiều sâu ngập xuống còn không quá 0,2 m tại các điểm trọng yếu và giảm thời gian ngập xuống không quá 15 - 30 phút đối với trận mưa trong ngưỡng thiết kế.

Đối với mưa cực đoan vượt thiết kế, phải có phương án cảnh báo, phân luồng giao thông, vận hành bơm và hồ điều hòa chủ động.

Nghiên cứu, đánh giá kỹ việc đề xuất nâng công suất trạm bơm Yên Sở lên 120 m³/s, đồng thời kiểm soát mực nước hệ thống sông, kênh trục và tăng năng lực thoát nước của công trình đầu mối khi xảy ra mưa cực đoan có tính đến biến đổi khí hậu. Đây là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược đối với lưu vực Tô Lịch.

Nghiên cứu xây dựng các bể ngầm điều tiết tại những khu vực có không gian công cộng, sân trường, công viên, bãi đỗ xe, quảng trường, nhất là tại các tiểu lưu vực có mật độ dân cư cao, cống hiện hữu khó mở rộng.

Phó chủ tịch giao Sở Xây dựng phối hợp Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Quy hoạch - Kiến trúc, UBND phường, xã rà soát quỹ đất, lựa chọn tối thiểu 10 vị trí thí điểm, xác định dung tích, phương án thu gom nước mưa, phương án xả chậm vào hệ thống cống sau mưa, biện pháp bảo đảm an toàn, vệ sinh, phòng chống muỗi, quản lý vận hành.

Trong năm 2026, Sở Xây dựng chủ trì rà soát các tuyến phố, vỉa hè, bãi đỗ xe, quảng trường, sân công cộng có thể cải tạo bề mặt ít thấm thành bề mặt thấm nước. Mục tiêu là lựa chọn một số tuyến phố nội thành để thí điểm bê tông rỗng, gạch thấm, gạch có khe trồng cỏ, dải thấm lọc.

Xây dựng trung tâm giám sát thoát nước thông minh

Đối với giải pháp phi công trình - chuyển từ "chống ngập" sang "sống chung và làm chủ nước mưa", Đề án đã nêu nhóm trạm bơm tiêu nông nghiệp (gồm Tây Tựu, Hòe Thị, Cầu Ngà 1, Cầu Ngà 3, Cầu Giáp, Đồng Nghề, Đồng Quan Tả, Ỷ La, Đằng Ngà, Hà Trì, Đa Sỹ, Trục Xuyên, Thủy Trúc, Yên Nghĩa) có thể chuyển đổi, kết hợp và nâng cấp để phục vụ thoát nước đô thị.

UBND Thành phố giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp Sở Xây dựng và UBND phường, xã liên quan rà soát lại toàn bộ danh mục và phân loại rõ: Trạm nào đã hoàn thành, có thể vận hành ngay; trạm nào cần cải tạo thiết bị, nâng công suất; cần bổ sung nguồn điện, kênh dẫn, cửa xả; chỉ phục vụ tiêu nông nghiệp, có thể phục vụ đồng thời thoát nước đô thị.

Từ ngày 1/9/2026, khi kiểm tra cấp phép xây dựng, cấp phép cải tạo, các địa phương phải kiểm soát cao độ nền, không cho phép tùy tiện nâng nền cao hơn cốt quy hoạch đường, không cho phép san lấp ao hồ, kênh mương, rãnh thoát nước hoặc làm thay đổi hướng thoát nước hiện hữu. Đến cuối năm 2027, phải có chuyển biến rõ trong quản lý cao độ nền ở các khu vực hay ngập.

Lắp đặt thiết bị đo mưa, mực nước, lưu tốc tại các điểm ngập trọng yếu. Xây dựng mô hình thủy lực 1D-2D cho toàn bộ khu vực khoảng 842 km² của các lưu vực liên quan. Kết nối dữ liệu mưa, mực nước, trạm bơm, hồ điều hòa, cống trục, phản ánh hiện trường và camera giao thông. Xây dựng trung tâm giám sát thoát nước thông minh.

Cảnh báo sớm ngập úng cho người dân, đơn vị vận hành, cảnh sát giao thông, chính quyền cơ sở. Xây dựng ứng dụng hoặc tích hợp vào iHanoi/Hanoi Smart Water để người dân biết điểm ngập, tuyến tránh, thời gian xử lý.

Đối với giải pháp thoát nước bền vững - từ đô thị bê tông hóa sang "thành phố bọt biển", Phó chủ tịch nhận định: Đề án đã tiếp cận đúng khi đưa vào giải pháp SUDS và Sponge City.

Đề án nêu các giải pháp: mái xanh, bê tông thấm nước, gạch lát hè thấm nước, bãi thấm, vườn mưa, kênh mương thấm, bể chứa nước mưa, bể ngầm dưới sân chơi, bãi đỗ xe, dải thấm lọc trên dải phân cách và hai bên tuyến đường.