Hà Nội: Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng di sản làng nghề

Chương trình nhằm thúc đẩy các mô hình hợp tác mới giữa nghệ nhân, làng nghề truyền thống với sự tham gia của các nhà thiết kế, nghệ sĩ, trường đại học, doanh nghiệp và cộng đồng sáng tạo. Qua đó, hướng tới phát triển những sản phẩm thủ công - thiết kế mang bản sắc văn hóa Việt Nam trong đời sống đương đại.

Phát biểu khai mạc chương trình, Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, TS.KTS Phạm Tuấn Long cho biết, Hà Nội là địa phương giàu bản sắc văn hóa, có 1.350 làng nghề, trong đó có những làng nghề là thành viên của Mạng lưới các thành phố thủ công sáng tạo thế giới. Thành phố luôn hướng tới mục tiêu gìn giữ, bảo tồn các giá trị di sản của cha ông gắn với đổi mới sáng tạo. “Với sự sáng tạo không ngừng của các bạn trẻ cùng bề dày kinh nghiệm của các nghệ nhân, sẽ có thêm nhiều sản phẩm mới đến với cộng đồng. Đây chính là một giải pháp thiết thực nhằm gìn giữ, lưu truyền nghề thủ công truyền thống, đồng thời tạo sức sống mới cho các sản phẩm thủ công trong đời sống đương đại”, ông Long hy vọng.

Các đại biểu cắt băng khai mạc chợ phiên “Kết duyên sáng tạo”

Ban tổ chức cho biết: Theo thống kê, Hà Nội hiện có khoảng 1.350 làng có nghề và hơn 300 làng nghề được công nhận. Đến nay, Hà Nội đang sở hữu một trong những hệ sinh thái thủ công truyền thống phong phú nhất cả nước. Không chỉ lưu giữ các kỹ thuật chế tác đặc sắc, các làng nghề còn là nơi tích lũy tri thức bản địa, kinh nghiệm sản xuất, thẩm mỹ và ký ức văn hóa được truyền qua nhiều thế hệ. Tuy nhiên, trong bối cảnh phát triển của các ngành công nghiệp văn hóa và nền kinh tế sáng tạo, nhiều làng nghề đang đối mặt với những thách thức mới. Nhiều nghệ nhân gặp khó khăn trong việc đổi mới sản phẩm và tiếp cận thị trường; trong khi nhiều nhà thiết kế, nghệ sĩ và người làm sáng tạo mong muốn làm việc với chất liệu truyền thống nhưng thiếu cơ hội tiếp cận tri thức nghề, kỹ thuật chế tác và các đối tác phù hợp. Khoảng cách đó đặt ra nhu cầu hình thành những mô hình kết nối mới, nơi nghệ nhân và nhà thiết kế không chỉ gặp gỡ mà có thể cùng tham gia vào quá trình nghiên cứu, phát triển và tạo ra các sản phẩm mới dựa trên nền tảng di sản.

Biểu diễn nghệ thuật tại lễ khai mạc

Trong bối cảnh Hà Nội đang thúc đẩy phát triển các ngành công nghiệp văn hóa và hiện thực hóa các cam kết của Thành phố Sáng tạo UNESCO trong lĩnh vực thiết kế sáng tạo, chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng di sản làng nghề với chuỗi hoạt động liên tục được kỳ vọng sẽ góp phần biến các nguồn lực văn hóa truyền thống thành động lực cho sáng tạo và phát triển.

Là chương trình mở màn của chiến dịch, chợ phiên Kết duyên Sáng tạo được triển khai bởi Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội, Tạp chí Kiến trúc – Hội Kiến trúc sư Việt Nam, phối hợp cùng Hanoi Grapevine, M Complex cùng các đối tác Vincom Retail và Trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp. Chợ phiên Kết duyên Sáng tạo diễn ra từ ngày 13-14/6/2026. Khác với các hoạt động xúc tiến thương mại hay hội chợ làng nghề thông thường, chợ phiên Kết duyên Sáng tạo được thiết kế như một mô hình thử nghiệm nhằm tạo ra các mối quan hệ hợp tác dài hạn giữa nghệ nhân, làng nghề với nhà thiết kế, nghệ sĩ và cộng đồng sáng tạo. Ba điểm nhấn chính của chợ phiên Kết duyên Sáng tạo gồm: Mời trầu và Giao duyên; Tổ hợp Kẻ Chợ Sáng tạo; Tọa đàm “Tái tưởng tượng Quà lưu niệm Việt Nam”.

Giới thiệu không gian làng nghề Mây tre đan Phú Vinh

Trong mô hình này, nghệ nhân không chỉ là người giới thiệu sản phẩm hay trình diễn kỹ thuật nghề, mà trở thành đối tác sáng tạo ngay từ giai đoạn hình thành ý tưởng. Nhà thiết kế không chỉ tiếp cận chất liệu truyền thống như nguồn cảm hứng, mà có cơ hội làm việc trực tiếp với những người đang nắm giữ tri thức nghề để cùng phát triển sản phẩm mới. Thông qua quá trình đó, chương trình hướng tới việc tạo ra những sản phẩm mang giá trị văn hóa đặc trưng của Hà Nội và Việt Nam, đồng thời có khả năng tiếp cận thị trường đương đại.

Nhân dịp này, Ban Tổ chức chính thức phát động Open Call - mời cộng đồng sáng tạo tham gia Chương trình Phát triển thủ công đương đại trên nền tảng di sản làng nghề nhằm xây dựng một hệ sinh thái kết nối bền vững giữa nghệ nhân làng nghề truyền thống, nhà thiết kế đương đại, cơ sở giáo dục, doanh nghiệp và cơ quan quản lý. Từ các hồ sơ đăng ký, Ban Điều phối sẽ lựa chọn các dự án có tính khả thi cao để hỗ trợ triển khai. Mỗi dự án được lựa chọn sẽ nhận kinh phí hỗ trợ phát triển sản phẩm, chương trình đồng hành chuyên môn kéo dài bốn tháng, hỗ trợ truyền thông, kết nối chuyên gia, doanh nghiệp và nhà mua hàng, đồng thời có cơ hội giới thiệu sản phẩm tại Lễ hội Thiết kế Sáng tạo Hà Nội 2026.