Hà Nội sắp thí điểm cấm xe xăng, nhiều lao động lo tích tiền đổi xe điện

Chị Nguyễn Thị Yến chuẩn bị chuyển đổi sang xe điện để tiếp tục mưu sinh và thích ứng với thay đổi.

Người dân chủ động thích ứng, sẵn sàng chuyển đổi

Từ ngày 1/7/2026, Hà Nội sẽ triển khai thí điểm vùng phát thải thấp tại vùng lõi khu vực hồ Hoàn Kiếm. Khi thời điểm thực hiện đến gần, nhiều người dân, đặc biệt là nhóm lao động mưu sinh bằng xe máy, đã bắt đầu tính toán phương án thích ứng để đảm bảo sinh kế đồng thời tuân thủ quy định mới.

Giữa trưa, chị Nguyễn Thị Yến (xã Liên Ninh, Hà Nội) vẫn tất bật bán hoa quả rong trên chiếc Honda 82 đã cũ, sơn bong tróc, biển số mờ theo thời gian. Mỗi ngày, chị rong ruổi qua nhiều tuyến phố, chở hàng đi bán từ sáng đến tối. Với chị, chiếc xe không chỉ là phương tiện đi lại mà còn là "cần câu cơm", gắn liền với thu nhập hằng ngày.

"Chiếc xe này tôi dùng cũng hơn chục năm rồi, hỏng đâu sửa đấy để chạy tiếp. Xe cũ quá nên tôi cũng đã có dự định đổi sang xe mới để yên tâm hơn khi đi lại. Khi Hà Nội triển khai vùng phát thải thấp và khuyến khích chuyển sang xe điện, tôi chắc chắn sẽ chuyển đổi và đang tính toán kỹ để phù hợp với công việc", chị Yến chia sẻ.

Theo chị Yến, do đặc thù công việc phải đi nhiều điểm trong ngày, nếu chuyển sang xe điện, chị sẽ ưu tiên loại vận hành ổn định, pin tốt để tránh bị gián đoạn giữa chừng. Tuy nhiên, điều khiến chị băn khoăn nhất vẫn là chi phí chuyển đổi ban đầu.

"Người buôn bán nhỏ như tôi, bỏ ra một lúc vài chục triệu đồng cũng phải tính toán. Nếu có thêm hỗ trợ thì sẽ dễ xoay xở hơn, mình cũng mạnh dạn đổi sớm", chị bày tỏ.

Còn anh Trần Phi Hùng (23 tuổi, xã Đông Anh), tài xế xe ôm công nghệ, cho biết anh đã bắt đầu tính toán phương án chuyển đổi để không bị gián đoạn công việc khi quy định mới được áp dụng.

"Công việc của tôi chủ yếu chạy trong nội đô, nên khi thành phố triển khai vùng phát thải thấp thì việc chuyển đổi gần như là bắt buộc. Tôi đã xác định từ 1/7 tới sẽ chuyển sang xe điện để tiếp tục chạy", Hùng nói.

Anh cho biết đã tìm hiểu kỹ thị trường và dự kiến chọn mua xe trong tầm giá 30-35 triệu đồng. "Tôi đã chủ động dành sẵn một khoản và vẫn đang tiếp tục tích lũy thêm để chuẩn bị cho việc chuyển đổi. Nếu có thêm sự hỗ trợ từ thành phố, áp lực sẽ giảm bớt và việc xoay xở cũng thuận lợi hơn", anh chia sẻ.

Anh Trần Phi Hùng sẵn sàng chuyển sang xe điện.

Theo anh Hùng, so với trước đây, xe điện hiện đã được cải thiện đáng kể về quãng đường di chuyển và độ ổn định, đủ khả năng đáp ứng cường độ làm việc cao của tài xế công nghệ. Anh cho rằng chỉ cần lựa chọn loại pin chất lượng, bảo đảm quãng đường dài và có điểm sạc thuận tiện, thì việc vận hành liên tục cả ngày vẫn đảm bảo, không chênh lệch nhiều so với xe xăng.

Bên cạnh yếu tố công việc, anh Hùng cũng nhìn nhận việc chuyển đổi theo hướng tích cực. "Những ngày Hà Nội được nhắc đến trong nhóm thành phố ô nhiễm nhất thế giới, mình đi cả ngày ngoài đường cũng sợ chứ. Môi trường tốt hơn thì người dân mình được hưởng. Xe điện ít tiếng ồn, không khói bụi, về lâu dài, vừa tiết kiệm chi phí, vừa giảm bớt ảnh hưởng tiêu cực đến sức khỏe", anh nói.

Triển khai thận trọng, ưu tiên tính khả thi

Theo bà Lê Thanh Thủy, Phó Trưởng phòng Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội), thành phố đang xây dựng chính sách vùng phát thải thấp theo lộ trình phù hợp thực tế.

Việc triển khai bám theo Nghị quyết 57 của HĐND thành phố, Hà Nội tập trung kiểm soát khí thải từ giao thông - nguồn gây ô nhiễm lớn tại đô thị, đồng thời điều chỉnh tổ chức giao thông theo hướng hợp lý để giảm ô nhiễm và từng bước thúc đẩy giao thông xanh.

Theo kế hoạch, từ ngày 1/7/2026, vùng phát thải thấp sẽ được thí điểm tại khu vực lõi Hoàn Kiếm với quy mô ban đầu không lớn, chủ yếu kế thừa không gian phố đi bộ hiện hữu và mở rộng ra một số khu vực lân cận.

Theo bà Thủy, mô hình phố đi bộ hiện nay về bản chất đã mang tính chất của vùng phát thải thấp, do đó thành phố sẽ tiếp tục thử nghiệm các giải pháp giao thông, từ đó đánh giá hiệu quả trước khi mở rộng.

Sau giai đoạn thí điểm, phạm vi dự kiến mở rộng ra toàn bộ khu vực trung tâm Hoàn Kiếm, sau đó lan sang các địa bàn khác. Trong 3-5 năm tới, Hà Nội hướng tới mở rộng đến Vành đai 1 và tiến xa hơn.

Tuy nhiên, bà Thủy cho rằng đây là mục tiêu dài hạn, khó áp dụng ngay các biện pháp mạnh như ở những quốc gia có điều kiện phát triển hơn. "Cách làm là đi từng bước, từ nhỏ đến lớn, bảo đảm tính khả thi", bà nhấn mạnh.

Đại diện Sở cũng cho biết, cùng với giải pháp kỹ thuật và tổ chức giao thông, thành phố đang nghiên cứu chính sách hỗ trợ người dân, doanh nghiệp chuyển đổi sang phương tiện thân thiện môi trường.

Theo bà Thủy, thách thức lớn nhất hiện nay không nằm ở khâu xây dựng chính sách mà ở quá trình thực thi và giám sát. Vì vậy, Hà Nội đang xây dựng hệ thống theo dõi dựa trên dữ liệu số và các công cụ công nghệ để bảo đảm hiệu quả.

Ở góc độ quản lý vận tải, ông Nguyễn Quang Huy, Phó Trưởng phòng Quản lý vận tải (Sở Xây dựng Hà Nội), cho biết, thành phố sẽ đẩy mạnh giao thông công cộng, đồng thời kiểm soát chặt các phương tiện gây ô nhiễm.

Các giải pháp gồm khuyến khích sử dụng phương tiện đạt chuẩn khí thải, mở rộng không gian đi bộ, tăng kết nối trung chuyển và đầu tư hạ tầng cho xe điện như trạm sạc, hệ thống xử lý pin.

Theo lộ trình, phương tiện sử dụng nhiên liệu hóa thạch sẽ từng bước bị hạn chế, tiến tới kiểm soát chặt trong khu vực phát thải thấp; các xe không đạt tiêu chuẩn khí thải cũng sẽ bị siết quản lý.

Cùng với đó, Hà Nội đang hoàn thiện chính sách hỗ trợ chuyển đổi sang phương tiện sạch, dự kiến trình HĐND TP trong quý I/2026. Công tác giám sát sẽ được triển khai thông qua hệ thống camera, thiết bị đo khí thải và nền tảng dữ liệu tích hợp các công nghệ như AI, mã QR và thu phí tự động.

Đáng chú ý, theo dự thảo, người dân thuộc diện đủ điều kiện khi chuyển đổi sang xe máy điện có thể được hỗ trợ 20% giá trị xe (tối đa 5 triệu đồng); hộ cận nghèo được hỗ trợ tối đa 15 triệu đồng và hộ nghèo tối đa 20 triệu đồng. Mỗi cá nhân được hỗ trợ 1 phương tiện trong giai đoạn áp dụng chính sách.

Nguyễn Hải