Hà Nội sẽ chuyển đổi hoàn toàn taxi sang xe điện, nồng độ bụi mịn giảm thế nào?

100% taxi phải chuyển đổi sang xe điện đến năm 2030

Ngày 27/2, UBND TP Hà Nội ban hành Kế hoạch chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang dùng điện, năng lượng xanh trên địa bàn. Thành phố đưa ra lộ trình chậm nhất đến năm 2030 hoàn thành việc chuyển đổi 100% taxi sử dụng nhiên liệu xăng, dầu sang xe taxi dùng điện, năng lượng xanh.

Tỷ lệ chuyển đổi cụ thể: Năm 2026 đạt 63-64%; năm 2027 đạt 68-70%; năm 2028 đạt 74-77%; năm 2029 đạt 88-96% và năm 2030 đạt 100%.

Hà Nội sẽ chuyển đổi hoàn toàn xe taxi sang xe điện.

Giai đoạn sau năm 2030, thành phố tập trung hoàn thiện và duy trì các điều kiện khai thác ổn định đối với taxi sử dụng điện, năng lượng xanh, trong đó ưu tiên nâng cao khả năng tiếp cận hạ tầng sạc, điểm dừng, đỗ và tổ chức giao thông phù hợp với đặc thù vận hành của phương tiện sử dụng điện, năng lượng xanh.

Để thực hiện lộ trình trên, thành phố yêu cầu các đơn vị liên quan hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng năng lượng sạch gắn với triển khai vùng phát thải thấp.

Đồng thời, Ủy ban Nhân dân Thành phố sẽ xây dựng và trình Hội đồng Nhân dân ban hành Nghị quyết quy định một số chính sách hỗ trợ chuyển đổi phương tiện giao thông đường bộ sử dụng năng lượng sạch và một số biện pháp hạn chế sử dụng phương tiện giao thông đường bộ phát thải gây ô nhiễm môi trường trên địa bàn.

Nghị quyết của Hội đồng Nhân dân thành phố bao gồm các cơ chế, chính sách thúc đẩy chuyển đổi phương tiện taxi sử dụng điện, năng lượng xanh, bao gồm: Hỗ trợ vốn vay và lãi suất, ưu đãi phí, lệ phí đăng ký phương tiện, ưu đãi cho đơn vị đầu tư hạ tầng trạm sạc công cộng.

Thành phố cũng sẽ kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét kéo dài chính sách ưu đãi lệ phí trước bạ (miễn 100%) đối với ôtô sử dụng điện, năng lượng xanh, đặc biệt cho phương tiện của doanh nghiệp kinh doanh vận tải hành khách bằng taxi.

Trả lời câu hỏi về hiệu quả giảm phát thải khi Hà Nội triển khai kế hoạch chuyển đổi toàn bộ taxi sử dụng xăng dầu sang xe điện trong 4 năm tới, PGS.TS. Hoàng Anh Lê - Trưởng Bộ môn Quản lý Môi trường, Trường Đại học Khoa học Tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội) cho rằng, đây là một bước đi quan trọng trong lộ trình chuyển đổi các phương tiện giao thông từ nhiên liệu hóa thạch sang năng lượng sạch hơn.

Theo chuyên gia, quá trình chuyển đổi này sẽ mang lại cả những tác động tích cực và một số thách thức đối với môi trường. Về mặt tích cực, việc thay thế phương tiện chạy xăng dầu bằng xe điện sẽ góp phần cải thiện chất lượng không khí, giảm phát thải các chất ô nhiễm, từ đó mang lại bầu không khí trong lành hơn cho đô thị.

Tuy nhiên, quá trình chuyển đổi cũng có thể tạo ra những loại chất thải mới, đặc biệt là chất thải từ pin điện khi các phương tiện hết vòng đời sử dụng. Điều này đòi hỏi phải có các giải pháp quản lý, thu gom và xử lý phù hợp nhằm hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường.

Bên cạnh tác động đến môi trường tự nhiên, việc chuyển đổi sang xe điện cũng có ảnh hưởng đến môi trường xã hội. Một mặt, người dân sẽ được hưởng lợi từ môi trường sống trong lành hơn, góp phần xây dựng đô thị văn minh, hiện đại. Mặt khác, quá trình thay đổi phương tiện giao thông cũng có thể gây ra những xáo trộn nhất định trong sinh hoạt và hoạt động đi lại hằng ngày, đặc biệt trong giai đoạn đầu chuyển đổi.

Theo kết quả tính toán của nhóm nghiên cứu, hiệu quả giảm phát thải, đặc biệt là nồng độ bụi mịn trong không khí, sẽ khác nhau tùy theo từng kịch bản triển khai. Trong các kịch bản được xây dựng, nồng độ bụi mịn có thể giảm từ 16% đến 60%, cho thấy tiềm năng đáng kể của việc chuyển đổi sang phương tiện giao thông sử dụng năng lượng sạch.

Tuy nhiên, chuyên gia cũng lưu ý rằng, ngoài nguồn phát thải từ động cơ, bụi mịn còn phát sinh từ sự ma sát giữa lốp xe và mặt đường trong quá trình di chuyển. Vì vậy, để nâng cao hiệu quả giảm ô nhiễm, thành phố cần đồng thời triển khai các giải pháp như vệ sinh mặt đường, kiểm soát bụi và cải thiện điều kiện hạ tầng giao thông.

Nhìn chung, việc chuyển đổi toàn bộ taxi sang xe điện được đánh giá là giải pháp quan trọng giúp giảm phát thải, cải thiện chất lượng không khí và hướng tới mục tiêu phát triển đô thị bền vững, song cần đi kèm với các giải pháp quản lý đồng bộ để tối đa hóa hiệu quả môi trường.

Chuẩn bị hạ tầng trạm sạc để giao thông xanh thực sự

PGS.TS. Hoàng Anh Lê, để việc chuyển đổi thực sự hiệu quả, bên cạnh khung chính sách mang tính điều tiết, cần đặc biệt lưu tâm tới yếu tố kỹ thuật và sự thuận tiện trong sử dụng, đây là hai yếu tố trực tiếp ảnh hưởng đến quyết định của người dân. Nói cách khác, thay vì dàn trải hạ tầng sạc tại từng hộ gia đình, mô hình vốn khó triển khai trong không gian đô thị chật hẹp thì nên ưu tiên phát triển mô hình đổi pin nhanh. Điều này đòi hỏi các hãng sản xuất cần đồng bộ thiết kế pin sao cho việc thay thế có thể diễn ra dễ dàng, tiết kiệm thời gian, tương tự như thao tác đổ xăng hiện nay. Đây không chỉ là giải pháp kỹ thuật, mà còn là cách tiếp cận giúp tháo gỡ tâm lý e ngại về phạm vi hoạt động hay thời gian sạc lâu của xe điện.

Bên cạnh đó, PGS.TS Hoàng Anh Lê cũng đề xuất việc tận dụng hệ thống cây xăng hiện hữu như một nền tảng để chuyển đổi công năng sang điểm sạc hoặc trạm đổi pin. Việc hợp tác với các doanh nghiệp sở hữu trạm xăng sẽ giúp giảm thiểu chi phí đầu tư mới, đồng thời đảm bảo yếu tố quản lý an toàn và tận dụng được cơ sở hạ tầng sẵn có, một hướng đi khả thi và ít gây xáo trộn cho hệ sinh thái đô thị.

Theo chuyên gia, điều kiện tiên quyết để bảo đảm sự thành công bền vững của giao thông xanh là sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp, ngành trong công tác quy hoạch từ phát triển đô thị, giao thông đến năng lượng. Khi chính sách được xây dựng dựa trên sự thấu hiểu người dân và minh bạch trong thực hiện, người dân sẽ không bị động "làm theo" mà sẽ tự giác tham gia. Khi đó, chính quyền không còn đơn thuần là người quản lý mà sẽ trở thành người đồng hành, tạo điều kiện để cộng đồng chung tay bảo vệ môi trường, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững.

Ông Phan Trường Thành - Trưởng phòng Tài chính đầu tư, Sở Xây dựng Hà Nội cho biết, hiện toàn thành phố có khoảng 1.000 trụ sạc các loại, gồm ba nhóm chính: trụ sạc cho xe công cộng, trụ sạc dành cho ô tô cá nhân và trụ sạc cho xe máy, xe đạp điện.

Một trong những giải pháp đang được đẩy mạnh là tận dụng hệ thống bến bãi đỗ xe trong khu vực Vành đai 1 để tích hợp các trụ sạc điện. Cách làm này không chỉ góp phần "xanh hóa" giao thông khu vực nội đô mà còn tạo điều kiện cho người dân từ các địa phương lân cận có thể gửi xe, sạc điện, và tiếp tục di chuyển bằng phương tiện công cộng. Đây là hướng đi tích hợp, vừa giúp giảm phương tiện cá nhân vào nội thành, vừa thúc đẩy phát triển hệ sinh thái giao thông thông minh - xanh - linh hoạt.

Tô Hội