Hà Nội tập trung kiểm soát các nguồn gây ô nhiễm không khí

Đây là hoạt động triển khai Kế hoạch số 400/KH-UBND ngày 15-10-2026 của UBND thành phố Hà Nội về tăng cường, quyết liệt thực hiện các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí trên địa bàn thành phố.

Các diễn giả tham gia tọa đàm. Ảnh: N.H

Chủ động kiểm soát các nguồn phát thải

Phát biểu khai mạc tọa đàm, bà Lê Thanh Thủy, Phó trưởng Phòng Quản lý môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) nhấn mạnh, ô nhiễm không khí, đặc biệt là bụi mịn PM2.5, đang là một trong những vấn đề môi trường được thành phố đặc biệt quan tâm do những tác động trực tiếp đến sức khỏe người dân và chất lượng cuộc sống.

Theo bà Lê Thanh Thủy, chất lượng không khí Hà Nội thường có diễn biến bất lợi trong những tháng cuối năm và đầu năm sau. Đây là thời kỳ điều kiện khí tượng mùa Đông – Xuân với hiện tượng nghịch nhiệt, gió yếu, độ cao lớp hòa trộn thấp, có thể làm gia tăng sự tích tụ các chất ô nhiễm trong không khí. Trong khi đó, các nguồn phát thải từ giao thông, hoạt động xây dựng, bụi đường, sản xuất và đốt chất thải ngoài trời tiếp tục tạo áp lực lớn đối với môi trường không khí Thủ đô.

Bà Lê Thanh Thủy, Phó trưởng Phòng Quản lý môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) phát biểu tại tọa đàm. Ảnh: N.H

Trước thực trạng này, Thành ủy, UBND thành phố đã và đang chỉ đạo triển khai đồng bộ nhiều giải pháp nhằm từng bước cải thiện chất lượng không khí. Đặc biệt, với việc ban hành Kế hoạch số 400/KH-UBND ngày 15-10-2026, thành phố xác định tăng cường các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí, trong đó chú trọng những giải pháp cấp bách có thể triển khai ngay trong mùa đông – xuân.

Trước mắt, thành phố tập trung kiểm soát bụi tại các công trường xây dựng, nhất là khu vực cổng ra vào; kiểm tra phương tiện vận chuyển vật liệu; tăng cường vệ sinh môi trường, quét hút bụi, rửa đường. Cùng với đó là ngăn chặn tình trạng đốt rác, đốt phụ phẩm nông nghiệp và các hoạt động đốt ngoài trời không đúng quy định. Công tác theo dõi, dự báo, cảnh báo chất lượng không khí cũng được chú trọng nhằm chủ động ứng phó khi môi trường không khí diễn biến bất lợi, hạn chế tác động đến sức khỏe cộng đồng.

Làm rõ trách nhiệm của từng đơn vị, địa phương

Nhấn mạnh kiểm soát ô nhiễm không khí là nhiệm vụ khó khăn, lâu dài, bà Lê Thanh Thủy cho rằng, vấn đề này không thể giải quyết bằng một biện pháp đơn lẻ, cũng không thể chỉ dựa vào nỗ lực của riêng cơ quan quản lý môi trường. Để các giải pháp phát huy hiệu quả, cần có sự vào cuộc đồng bộ, trách nhiệm và thực chất của các sở, ngành, chính quyền địa phương, chủ đầu tư, nhà thầu, doanh nghiệp và người dân.

Trong đó, cơ quan quản lý cần tăng cường hướng dẫn, kiểm tra, giám sát; chính quyền xã, phường phát huy trách nhiệm quản lý tại địa bàn; các chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị vận tải và vệ sinh môi trường thực hiện nghiêm các biện pháp kiểm soát phát thải. Các cơ quan báo chí, truyền thông tiếp tục đồng hành cùng thành phố trong cung cấp thông tin khách quan, chính thống, nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự tham gia giám sát của cộng đồng.

Trên tinh thần đó, tọa đàm tập trung trao đổi bốn nhóm vấn đề trọng tâm. Trong đó, nhóm giải pháp cấp bách hướng đến kiểm soát bụi tại công trường xây dựng, trên các tuyến đường, trong hoạt động vận chuyển vật liệu; ngăn chặn tình trạng đốt rác, rơm rạ và phụ phẩm nông nghiệp ngoài trời. Các đại biểu cũng trao đổi về trách nhiệm của chủ đầu tư, nhà thầu, đơn vị vận tải, cơ quan chức năng và chính quyền địa phương trong tổ chức thực hiện, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm.

Tọa đàm ghi nhận nhiều ý kiến đóng góp của các đại biểu tham dự. Ảnh: N.H

Đáng chú ý, việc nâng cao hiệu quả kiểm tra, xử lý các hành vi gây ô nhiễm tại công trường, trên các tuyến đường vận chuyển vật liệu và tại khu dân cư được đặt ra như một yêu cầu quan trọng. Cùng với đó là làm rõ trách nhiệm của từng chủ thể trong các khâu kiểm soát phát thải; hoàn thiện cơ chế tiếp nhận, xác minh và xử lý phản ánh của người dân, bảo đảm các vi phạm được phát hiện, giải quyết kịp thời.

Kết hợp giải pháp lâu dài, phát huy vai trò cộng đồng

Bên cạnh các biện pháp cấp bách, tọa đàm cũng tập trung trao đổi về những giải pháp mang tính lâu dài nhằm kiểm soát các nguồn phát thải, cải thiện chất lượng không khí trên địa bàn Thủ đô. Trong đó, thành phố tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi xanh trong giao thông, phát triển hệ thống giao thông công cộng, kiểm soát phát thải từ phương tiện giao thông và triển khai vùng phát thải thấp. Mục tiêu, lộ trình thực hiện các giải pháp này cần được làm rõ, bảo đảm tính khả thi và phù hợp với điều kiện thực tế.

Việc hoàn thiện mạng lưới quan trắc, nâng cao năng lực dự báo, cảnh báo sớm cũng được đặt ra nhằm cung cấp thông tin kịp thời, phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành và giúp người dân chủ động ứng phó khi chất lượng không khí diễn biến bất lợi. Bên cạnh đó, tăng cường phối hợp với các địa phương trong vùng Thủ đô là yêu cầu cần thiết để kiểm soát những nguồn ô nhiễm có tác động liên vùng.

Cùng với các giải pháp kỹ thuật và quản lý, công tác thông tin, truyền thông được xác định có vai trò quan trọng trong nâng cao nhận thức và thúc đẩy sự tham gia của cộng đồng. Theo đó, dữ liệu chất lượng không khí cần được cung cấp từ các nguồn chính thống, truyền tải khách quan, có căn cứ, kịp thời và gắn với các khuyến cáo bảo vệ sức khỏe. Đối với những chính sách, biện pháp tác động trực tiếp đến đời sống người dân, thông tin cần làm rõ phạm vi, đối tượng và lộ trình áp dụng để tạo sự đồng thuận trong quá trình triển khai.

Các cơ quan báo chí, doanh nghiệp và người dân cũng được xác định là những chủ thể có vai trò trong thực hiện, giám sát các giải pháp bảo vệ môi trường. Thông qua việc cung cấp thông tin chính xác, phản ánh kịp thời các hành vi vi phạm và thực hiện những biện pháp giảm phát thải trong sinh hoạt, sản xuất, kinh doanh, sự tham gia của cộng đồng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả kiểm soát ô nhiễm không khí.

Trên cơ sở các ý kiến tại tọa đàm, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội tiếp thu, phối hợp với các cơ quan, đơn vị tham mưu thành phố chỉ đạo, triển khai hiệu quả các giải pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí, góp phần cải thiện chất lượng môi trường sống của người dân Thủ đô.