Hà Nội thí điểm mô hình quản trị xã, phường hiện đại

Theo Đề án của thành phố, xã, phường không chỉ là cấp hành chính thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nước mà sẽ trở thành không gian tổ chức phát triển, nơi trực tiếp chuyển hóa chủ trương của Đảng, chính sách của Nhà nước thành những kết quả cụ thể trong đời sống người dân.

Kiểm nghiệm mô hình phát triển từ thực tiễn cơ sở

Sau gần 40 năm đổi mới, Hà Nội đã đạt nhiều thành tựu về phát triển kinh tế - xã hội, cải thiện đời sống nhân dân và hoàn thiện thể chế. Tuy nhiên, quá trình đô thị hóa nhanh, chuyển đổi số, tổ chức chính quyền địa phương hai cấp cùng yêu cầu nâng cao chất lượng quản trị đặt ra nhu cầu xây dựng những mô hình quản lý mới, có thể đo lường và kiểm chứng bằng kết quả thực tế.

Hà Nội triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" tại hai địa phương nhằm kiểm nghiệm mô hình quản trị cơ sở mới (Ảnh minh họa).

Đề án thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" được xây dựng trên cơ sở lý luận và thực tiễn phát triển của Việt Nam, đồng thời cụ thể hóa tinh thần của Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng, Nghị quyết Đại hội XVIII Đảng bộ Thành phố Hà Nội và Nghị quyết số 02-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng, phát triển Thủ đô trong kỷ nguyên mới.

Theo đó, mô hình vận hành trên ba trụ cột gồm: phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân dưới sự lãnh đạo của Đảng; phát huy nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Ba trụ cột này được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng để phát triển kinh tế gắn với tiến bộ và công bằng xã hội, phát triển văn hóa, con người, đồng thời bảo đảm quyền làm chủ của nhân dân ngay từ cấp cơ sở.

Để kiểm chứng tính khả thi của Đề án, Hà Nội lựa chọn xã Thư Lâm và xã Phúc Thịnh làm địa bàn triển khai đầu tiên.

Theo lãnh đạo thành phố, việc thí điểm không chỉ nhằm đánh giá hiệu quả của mô hình mà còn hoàn thiện hệ thống tiêu chí, cơ chế và phương thức tổ chức thực hiện trước khi xem xét mở rộng trên phạm vi toàn thành phố, xã, phường xã hội chủ nghĩa được xác định là mô hình quản trị tích hợp ở cấp cơ sở.

Theo đó, chính quyền địa phương không chỉ thực hiện chức năng hành chính mà còn trực tiếp chuyển hóa các mục tiêu phát triển thành kết quả cụ thể trên từng địa bàn.

Tập trung vào 8 nhóm nhiệm vụ trọng tâm

Đề án xác định 08 nhóm nội dung triển khai gồm:

Xây dựng hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh, phát huy quyền làm chủ của nhân dân.
Phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại và không gian sống thông minh.
Phát triển kinh tế theo hướng xanh, số hóa và kinh tế tuần hoàn.
Bảo đảm an sinh xã hội và phát triển bao trùm.
Xây dựng con người Hà Nội thanh lịch, văn minh.
Phát triển môi trường sống xanh, an toàn và bền vững.
Bảo đảm quốc phòng, an ninh và mở rộng đối ngoại nhân dân.
Đẩy mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Đây được xem là những tiêu chí để đánh giá hiệu quả hoạt động của mô hình, thay vì chỉ dựa trên các chỉ tiêu hành chính truyền thống.

Hướng tới chính quyền phục vụ và nâng cao chất lượng sống

Mục tiêu cao nhất của Đề án là kiểm nghiệm và cụ thể hóa các giá trị, mục tiêu của chủ nghĩa xã hội Việt Nam ngay từ cấp cơ sở; xây dựng mô hình quản trị xã, phường hiện đại, công khai, minh bạch, hiệu lực, hiệu quả, lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo.

Nếu triển khai thành công, mô hình được kỳ vọng sẽ tạo chuyển biến trên nhiều lĩnh vực.

Về kinh tế, góp phần sử dụng hiệu quả đất đai và hạ tầng, thúc đẩy liên kết kinh tế địa phương, tạo việc làm và hình thành các động lực tăng trưởng mới dựa trên khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.

Trong lĩnh vực xã hội, mô hình hướng tới mở rộng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, chăm lo tốt hơn các nhóm yếu thế, tăng cường gắn kết cộng đồng và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Đối với văn hóa và môi trường, Đề án đặt mục tiêu bảo tồn bản sắc địa phương, phát huy giá trị di sản, xây dựng môi trường sống xanh, thông minh và thúc đẩy phát triển bền vững.

Ở lĩnh vực quản trị, Hà Nội kỳ vọng hình thành mô hình chính quyền cơ sở phục vụ, hoạt động minh bạch, hiệu quả hơn; đồng thời tăng cường quốc phòng, an ninh gắn với quản trị dân cư và phát triển cộng đồng.

Từng bước nhân rộng khi đủ điều kiện

Điểm nổi bật của Đề án là xây dựng hệ thống tiêu chí có thể đo lường, đánh giá và kiểm chứng bằng thực tiễn. Kết quả triển khai tại hai địa phương sẽ là cơ sở để thành phố sơ kết, hoàn thiện cơ chế, chính sách trước khi xem xét mở rộng trên phạm vi toàn Hà Nội và tiến tới nghiên cứu áp dụng rộng hơn khi đủ điều kiện.

Việc triển khai mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" được xem là một bước cụ thể hóa các định hướng phát triển của Thủ đô trong giai đoạn mới, hướng tới xây dựng Hà Nội trở thành đô thị "Văn hiến - Văn minh - Hiện đại - Hạnh phúc", với người dân vừa là trung tâm, vừa là chủ thể và động lực của quá trình phát triển.