Hà Nội thí điểm nền tảng số kiểm soát an toàn thực phẩm

UBND TP Hà Nội vừa ban hành Kế hoạch số 426 về triển khai thí điểm Hệ thống quản lý an toàn thực phẩm và truy xuất nguồn gốc thực phẩm trên địa bàn thành phố (HanoiTrace).

Phạm vi triển khai dự kiến ít nhất 2 chuỗi liên kết hoàn chỉnh, gồm 2 cơ sở chăn nuôi, 2 cơ sở giết mổ tập trung, 2 đơn vị phân phối hoặc sơ chế, các đơn vị vận chuyển của chuỗi, 20 điểm bán (bao gồm ít nhất 10 điểm bán nhỏ lẻ tại chợ) và 5 bếp ăn tập thể.

Thành phố lựa chọn 3 đến 5 xã, phường nằm trong các mắt xích của chuỗi. Tiêu chí lựa chọn để đưa vào hệ thống là các cơ sở hoạt động đáp ứng điều kiện theo quy định của pháp luật; có nguồn cung và giao nhận ổn định và thường xuyên; xác định được các mắt xích trong chuỗi; có người phụ trách và cam kết cung cấp chứng từ, cho phép sự kiểm tra của cơ quan chức năng; có cơ sở quy mô nhỏ để kiểm chứng khả năng áp dụng thực tế.

Hà Nội triển khai thí điểm nền tảng HanoiTrace nhằm số hóa chuỗi cung ứng thực phẩm.

Đây là bước đi nhằm ứng dụng công nghệ số vào quản lý thị trường thực phẩm, khắc phục những hạn chế trong kiểm soát nguồn gốc hàng hóa và tăng tính minh bạch trong chuỗi cung ứng.

Theo báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ, HanoiTrace được xây dựng theo kiến trúc 3 lớp, gồm nền tảng lõi điều phối dùng chung của thành phố; lớp phần mềm chuyên ngành của các doanh nghiệp và lớp dữ liệu cập nhật từ các chủ thể sản xuất, kinh doanh và người tiêu dùng. Cách thiết kế này cho phép tích hợp, chia sẻ thông tin giữa các đơn vị, từng bước hình thành cơ sở dữ liệu phục vụ quản lý an toàn thực phẩm thống nhất.

Điểm đáng chú ý của HanoiTrace là khả năng số hóa quy trình quản lý với 10 công đoạn liên tục, từ đăng ký định danh cơ sở chăn nuôi, nhập đàn, kiểm soát thức ăn và thuốc thú y, đăng ký xuất chuồng, kiểm dịch, giết mổ, pha lóc, đóng gói, vận chuyển đến tiếp nhận tại điểm bán và sơ chế tại bếp ăn tập thể. Dữ liệu được sử dụng để phục vụ giám sát, truy xuất ngược và cảnh báo thu hồi khi phát sinh sự cố.

Theo số liệu trong báo cáo của Sở Khoa học và Công nghệ, Hà Nội hiện có khoảng 73 cơ sở giết mổ tập trung tiếp nhận nguồn cung lợn thịt. Việc đưa các hoạt động tại đây lên nền tảng số sẽ giúp cơ quan quản lý theo dõi chặt chẽ hơn quá trình tiếp nhận gia súc và xuất bán từng lô thịt.

Theo thiết kế, mỗi lượt gia súc đưa vào cơ sở giết mổ và từng lô thịt chuyển đi tiêu thụ đều phải được quét mã QR, đối chiếu hồ sơ kiểm dịch và cập nhật dữ liệu lên hệ thống. Trường hợp phát hiện sai lệch về khối lượng hoặc thiếu giấy tờ kiểm dịch, nền tảng sẽ phát tín hiệu cảnh báo để cơ quan chức năng kiểm tra, xác minh.

Không chỉ phục vụ công tác quản lý, HanoiTrace còn hướng đến tăng quyền chủ động cho người tiêu dùng. Thông qua ứng dụng Công dân Thủ đô số (iHanoi), người dân có thể quét mã QR trên tem HanoiTrace để tìm hiểu thông tin về trang trại, ngày giết mổ và nguồn gốc sản phẩm mà không cần cài đặt thêm ứng dụng riêng.

Việc minh bạch thông tin sản phẩm được kỳ vọng tạo điều kiện để người tiêu dùng lựa chọn thực phẩm an toàn, đồng thời thúc đẩy các cơ sở sản xuất, kinh doanh nâng cao trách nhiệm trong việc cung cấp thông tin và tuân thủ quy định về an toàn thực phẩm.

Để hệ thống phát huy hiệu quả, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Thu Hà yêu cầu các sở, ngành và địa phương xác định việc triển khai Kế hoạch 426 là nhiệm vụ trọng tâm, gắn trực tiếp với mục tiêu bảo vệ sức khỏe người dân. Đây được xem là giải pháp tập trung nguồn lực vào những khâu trọng yếu, tạo cơ sở để các chủ thể tham gia chuỗi cung ứng thực hiện thống nhất.

Theo phân công, Sở Khoa học và Công nghệ có trách nhiệm khẩn trương hoàn thiện khung kiến trúc kỹ thuật, kết nối API và đồng bộ dữ liệu với Kho dữ liệu dùng chung của thành phố, đồng thời tích hợp với ứng dụng iHanoi.

Các Sở Nông nghiệp và Môi trường, Y tế, Công Thương phối hợp kiểm soát hoạt động tại các cơ sở giết mổ tập trung, rà soát hệ thống phân phối ở chợ, siêu thị và tăng cường giám sát nguồn cung thực phẩm vào trường học, bếp ăn tập thể. Những nhà cung ứng không minh bạch về nguồn gốc thực phẩm phải được rà soát, kiên quyết loại bỏ theo yêu cầu của thành phố và quy định hiện hành.

Ở cấp cơ sở, chính quyền các xã, phường được lựa chọn thí điểm có trách nhiệm hướng dẫn các hộ kinh doanh nhỏ lẻ, tiểu thương tại chợ truyền thống thực hiện gắn tem mã QR, xác nhận giao nhận hàng hóa điện tử và cập nhật thông tin lên hệ thống.

Việc thí điểm HanoiTrace vì vậy không chỉ mang ý nghĩa ứng dụng công nghệ trong truy xuất nguồn gốc mà còn hướng tới đổi mới phương thức quản lý an toàn thực phẩm tại Thủ đô. Hiệu quả của hệ thống sẽ phụ thuộc vào chất lượng dữ liệu đầu vào, mức độ tham gia thực chất của các cơ sở sản xuất, kinh doanh và khả năng phối hợp giữa các cơ quan quản lý trong toàn chuỗi cung ứng.