Hà Nội tìm động lực tăng trưởng từ những dư địa lớn

Năm 2026 là năm đầu triển khai nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, Hà Nội xác định mục tiêu tăng trưởng GRDP từ 11% trở lên, mở rộng quy mô nền kinh tế, nâng cao khả năng huy động, tích lũy nguồn lực cho đầu tư phát triển, hoàn thiện kết cấu hạ tầng và bảo đảm an sinh xã hội.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính TP Hà Nội Đỗ Thu Hằng, với nhiều giải pháp tổng thể, lần đầu trong năm 2026 GRDP quý III của Hà Nội đạt mức tăng hai con số, lên 10,02%. Đây cũng là mức tăng cao nhất trong ba quý vừa qua, cao hơn mức tăng 8,20% của quý III/2025.

Tính chung 9 tháng, GRDP tăng 8,85%, cao hơn mức tăng 7,92% cùng kỳ năm 2025. Trong đó, khu vực dịch vụ tăng 9,14%; công nghiệp - xây dựng tăng 8,8%; thuế sản phẩm trừ trợ cấp sản phẩm tăng 8,28%. Riêng ngành xây dựng tăng 10,89%, trở thành một trong những ngành có tốc độ tăng nhanh nhất.

Một trong những động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng 9 tháng đầu năm là khu vực dịch vụ và du lịch. Dịch vụ đóng góp hơn 6% vào tăng trưởng 9 tháng. Du lịch tiếp tục phục hồi, Hà Nội đón khoảng 27,5 triệu lượt khách, tăng 6,2%, trong đó khách quốc tế đạt 6,67 triệu lượt, tăng 22%.

Cùng với dịch vụ, hạ tầng giao thông và đô thị tiếp tục được xác định là những động lực quan trọng. Thành phố đang cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể Thủ đô thông qua việc lập 125 quy hoạch các cấp và đôn đốc triển khai 50 bản ghi nhớ xúc tiến đầu tư.

Đáng chú ý, 84 dự án hạ tầng chiến lược với tổng quy mô 330.458 tỷ đồng đang được đẩy nhanh tiến độ. Tuyến Vành đai 4 đã giải ngân đạt 88,30%; tuyến đường sắt Nhổn - ga Hà Nội hoàn thành khoan hầm; các cầu lớn vượt sông Hồng được triển khai tích cực. Cùng với đó, 10/10 công trình tiêu thoát nước khẩn cấp đã vận hành hiệu quả, góp phần giảm ngập.

Trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, thành phố đã phê duyệt tái cấu trúc 1.552 thủ tục hành chính, đạt tỷ lệ 90,1%. Công tác xây dựng công dân số ghi nhận điểm sáng với hơn 6,2 triệu tài khoản định danh trên ứng dụng iHanoi.

Những kết quả trên cho thấy nền kinh tế Thủ đô đang có thêm nhiều động lực mới. Tuy nhiên, phía sau con số tăng trưởng 10,02% vẫn là những vấn đề cần được nhìn nhận thẳng thắn.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Đỗ Thu Hằng, 9 tháng đầu năm, doanh nghiệp vẫn đối mặt nhiều thách thức. Có 26.100 doanh nghiệp tạm ngừng hoạt động và 10.600 doanh nghiệp giải thể. Sản xuất công nghiệp chưa đồng đều; tồn kho ngành chế biến, chế tạo cuối tháng 9 tăng 26,5%. Một số nhóm hàng xuất khẩu chủ lực còn suy giảm.

Tốc độ xuất khẩu chưa đạt kỳ vọng; các nhóm hàng như máy móc, dệt may, gỗ còn giảm. Chính sách thương mại quốc tế và các tiêu chuẩn xanh tiếp tục làm gia tăng chi phí cho doanh nghiệp. CPI bình quân 9 tháng tăng 4,91%, trong khi giá nhà ở, điện, nước, giáo dục và vật liệu xây dựng tăng khá cao, tạo áp lực lên chi phí sản xuất và sức mua.

Trong bối cảnh đó, tăng trưởng GRDP quý III đạt 10,02% là kết quả đáng ghi nhận nhưng chưa phải đích đến. Hà Nội vẫn còn nhiều dư địa cần khai thác và không ít điểm nghẽn phải tập trung tháo gỡ, từ đất đai, đầu tư công, đầu tư ngoài ngân sách đến tiến độ các dự án, thủ tục hành chính, năng lực sản xuất, sức mua, thương mại, dịch vụ, du lịch và các động lực tăng trưởng mới.

Để đạt mục tiêu GRDP cả năm trên 11%, thành phố sẽ rà soát phần tăng trưởng còn thiếu, xác định rõ giá trị tăng thêm cần tạo ra trong quý IV và xây dựng kịch bản theo 3 phương án cao, trung bình, thấp đến từng sở, ban, ngành, UBND các xã, phường. Trọng tâm là các ngành có tỷ trọng lớn, khả năng tăng nhanh và còn dư địa.

Các ngành, dự án và chỉ tiêu chủ lực sẽ được theo dõi thường xuyên để kịp thời xử lý khó khăn phát sinh. Thành phố xác định đầu tư công, xây dựng và các công trình trọng điểm là những động lực có tính chủ động cao trong quý IV/2026.

Cùng với việc giao và kiểm đếm tiến độ giải ngân đến từng chủ đầu tư, từng dự án, Hà Nội sẽ tập trung tháo gỡ các điểm nghẽn về giải phóng mặt bằng, đất đai, thủ tục đầu tư, nguồn vật liệu và tổ chức thi công; đẩy nhanh các dự án giao thông, đường sắt đô thị, cầu qua sông Hồng, chống ngập và các dự án hạ tầng lớn.

Đối với khu vực doanh nghiệp, thành phố tiếp tục thúc đẩy sản xuất công nghiệp, xuất khẩu và hỗ trợ doanh nghiệp mở rộng sản xuất; làm việc trực tiếp với các doanh nghiệp công nghiệp lớn, doanh nghiệp xuất khẩu và các dự án có khả năng tăng công suất trong quý IV để xử lý những khó khăn về tín dụng, đất đai, nguyên liệu, năng lượng, lao động, logistics và thủ tục đầu tư.

Một dư địa lớn khác được Hà Nội tập trung khai thác là đầu tư ngoài ngân sách. Thành phố đã rà soát 341 dự án, trong đó gần 50 dự án đã được tháo gỡ, hoàn thiện các thủ tục cơ bản để tiếp tục triển khai; khoảng 150 dự án đang tiếp tục được rà soát, tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ doanh nghiệp.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng yêu cầu các đơn vị tiếp tục tập trung thực hiện chỉ đạo của Thành phố; đến hết tháng 10, những dự án không hoàn thiện các thủ tục theo yêu cầu sẽ được xem xét thu hồi. Việc này nhằm xử lý các dự án chậm triển khai, đồng thời tạo điều kiện để những dự án đủ điều kiện sớm trở lại triển khai thực tế, huy động nguồn lực cho phát triển.

Đối với nhà ở xã hội, Thành phố kỳ vọng lớn vào nhóm dự án này, song số lượng dự án tiếp cận được nguồn vốn ngân hàng còn thấp, ảnh hưởng đến tiến độ. Thành phố sẽ kiến nghị Thủ tướng các giải pháp tháo gỡ, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn triển khai dự án.

Cùng với đó, Hà Nội đặc biệt quan tâm việc đẩy nhanh triển khai 5 tuyến đường sắt đô thị. Quy hoạch hướng tuyến cơ bản đã hoàn tất; những vấn đề còn lại tập trung vào cơ chế huy động vốn, hợp đồng, ứng vốn để nhà thầu triển khai và công tác giải phóng mặt bằng tại các xã, phường có tuyến đường đi qua.

Chủ tịch UBND TP Vũ Đại Thắng đánh giá tình hình kinh tế - xã hội của Thủ đô đang có xu hướng tích cực hơn qua từng quý. Tuy nhiên, mục tiêu tăng trưởng hai con số năm 2026 vẫn cần sự quyết tâm, nỗ lực cao hơn trong quý IV, nhất là tập trung khai thác các dư địa lớn về đầu tư, xây dựng và các dự án ngoài ngân sách.

Đặc biệt, Chủ tịch UBND TP yêu cầu tính đúng, tính đủ, tính chính xác các yếu tố đóng góp vào tăng trưởng. Tổng mức đầu tư không đồng nghĩa với giá trị tăng trưởng thực tế; giá trị đầu tư phải được tính toán trên cơ sở khối lượng, tài sản, vật chất thực sự đi vào nền kinh tế.

10,02% là một dấu mốc đáng ghi nhận, nhưng quan trọng hơn, kết quả này đặt ra yêu cầu Hà Nội phải chuyển hóa nhanh hơn, hiệu quả hơn những tiềm năng, lợi thế và nguồn lực của Thủ đô thành động lực tăng trưởng. Quý IV chỉ còn thời gian ngắn, vì vậy yêu cầu đặt ra là chuyển mạnh từ mục tiêu chung thành những nhiệm vụ cụ thể, có địa chỉ, tiến độ và kết quả kiểm đếm được; tận dụng từng ngày, từng tuần để tạo thêm động lực tăng trưởng và phấn đấu hoàn thành mục tiêu cả năm.