Hà Nội tìm giải pháp công nghệ nâng cao năng suất lao động cho doanh nghiệp nhỏ và vừa

TS Lê Xuân Rao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội phát biểu khai mạc hội thảo. Ảnh: Thu Hằng

Phát biểu khai mạc, TS Lê Xuân Rao, Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Hà Nội nhấn mạnh, nâng cao năng suất lao động không chỉ quyết định hiệu quả hoạt động của từng doanh nghiệp mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng tăng trưởng và năng lực cạnh tranh của nền kinh tế Thủ đô. Tuy nhiên, các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện vẫn gặp nhiều khó khăn về tài chính, nhân lực công nghệ, dữ liệu, năng lực quản trị và khả năng lựa chọn giải pháp chuyển đổi số phù hợp.

Vì vậy, yêu cầu đặt ra không đơn thuần là đưa thêm phần mềm, thiết bị hay trí tuệ nhân tạo vào doanh nghiệp, mà phải tổ chức lại quy trình sản xuất, kinh doanh và quản trị trên nền tảng số, lấy hiệu quả thực tế về năng suất, chất lượng, chi phí và doanh thu làm thước đo.

Phó Giám đốc Sở Công Thương Hà Nội Nguyễn Ánh Dương phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Thu Hằng

Từ định hướng này, TS Lê Xuân Rao đề xuất 6 nhóm chương trình trọng tâm gồm: Xây dựng nền tảng chuyển đổi số doanh nghiệp nhỏ và vừa Thủ đô; ứng dụng trí tuệ nhân tạo thiết thực, phù hợp với SME; phát triển giải pháp tự động hóa và sản xuất thông minh “Make in Hanoi”; xây dựng dữ liệu và bộ chỉ số giám sát năng suất lao động; chuẩn hóa dữ liệu, liên thông hệ thống và bảo đảm an ninh mạng; thí điểm, chuyển giao và nhân rộng các mô hình doanh nghiệp chuyển đổi số hiệu quả.

Đáng chú ý, các chương trình cần được triển khai theo hướng gắn nghiên cứu với nhu cầu thực tế, có doanh nghiệp tham gia ứng dụng và xác định rõ sản phẩm đầu ra, chi phí đầu tư, chỉ tiêu đánh giá cũng như khả năng thương mại hóa. Trong đó, cần phân định rõ công nghệ có thể mua, thuê hoặc tiếp nhận chuyển giao ngay với những công nghệ cần nghiên cứu, phát triển và từng bước làm chủ.

PGS.TS Nguyễn Anh Tuấn, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Thu Hằng

Tại hội thảo, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội Nguyễn Anh Tuấn cho biết, trong 9 tháng năm 2026, kinh tế số chiếm 16,69% GRDP Thủ đô, đóng góp gần 22% tăng trưởng chung. Tuy nhiên, mức độ lan tỏa trong các ngành còn hạn chế, mới đạt 43,9% so với mục tiêu tối thiểu 70%. Thành phố đã hỗ trợ chuyển đổi số cho hơn 277.000 hộ kinh doanh, doanh nghiệp nhỏ và vừa, làng nghề; song gần 70% đối tượng có số liệu đầy đủ mới sử dụng từ 1 đến 3 nhóm nền tảng số. Điều này cho thấy chuyển đổi số đã mở rộng nhưng chưa đi vào chiều sâu.

Sở Khoa học và Công nghệ định hướng ba nhóm nhiệm vụ cần giải quyết: Nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ nhằm nâng cao năng suất lao động; thúc đẩy đổi mới sáng tạo, bảo hộ sở hữu trí tuệ và thương mại hóa kết quả nghiên cứu; phát triển kinh tế số và chuyển đổi số toàn diện cho mạng lưới doanh nghiệp nhỏ và vừa.

Trong đó, việc hình thành nền tảng chuyển đổi số SME Thủ đô được đặt ra nhằm kết nối nhu cầu của doanh nghiệp với các giải pháp công nghệ và nguồn lực hỗ trợ. Cùng với đó là nghiên cứu bộ chỉ số đo lường năng suất lao động, thúc đẩy ứng dụng trí tuệ nhân tạo, tự động hóa và chuyển đổi số theo chuỗi giá trị.

Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, cơ sở chính sách để triển khai các nhiệm vụ này đã từng bước được hoàn thiện với 6 nghị quyết của HĐND thành phố ban hành trong tháng 6-2026, bao gồm các chính sách về nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ; hạ tầng khoa học, công nghệ; thử nghiệm có kiểm soát; khởi nghiệp sáng tạo, đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ; chuyển đổi số; thành lập, tổ chức và hoạt động của Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo thành phố.

Đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội, TS Mạc Quốc Anh đề xuất triển khai Bài toán lớn số 21 từ chính những khó khăn trong hoạt động sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp. Theo đó, cần xây dựng hệ sinh thái dịch vụ hỗ trợ liên tục từ tiếp nhận nhu cầu, đánh giá hiện trạng, lựa chọn giải pháp, thử nghiệm đến triển khai và đo lường hiệu quả.

TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội phát biểu tại hội thảo. Ảnh: Thu Hằng

TS Mạc Quốc Anh cũng đề xuất 5 nhiệm vụ khoa học và công nghệ gồm: Xây dựng công cụ đánh giá hiện trạng và lựa chọn bài toán của doanh nghiệp; phát triển nền tảng kết nối dịch vụ chuyển đổi số SME Thủ đô; xây dựng bộ chỉ số và công cụ theo dõi năng suất; nghiên cứu giải pháp trí tuệ nhân tạo và tự động hóa “Make in Hanoi”; xây dựng mô hình doanh nghiệp chuyển đổi số gắn với đào tạo và nhân rộng.

Các nhiệm vụ cần có sản phẩm cụ thể, thời gian thực hiện và tiêu chí nghiệm thu rõ ràng. Đặc biệt, hiệu quả ứng dụng phải được đánh giá trên cơ sở số liệu trước và sau khi triển khai, không chỉ dừng ở số lượng phần mềm hay thiết bị được đưa vào sử dụng.

Ông Nguyễn Đoàn Kết, Phó Tổng GĐ thường trực Công ty CP bóng đèn phích nước Rạng Đông phát biểu tham luận tại hội thảo. Ảnh: Thu Hằng

Trên cơ sở các ý kiến tại hội thảo, Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội sẽ phối hợp với các cơ quan, đơn vị liên quan và cộng đồng doanh nghiệp lựa chọn những đề xuất có tính khả thi, khả năng ứng dụng thực tiễn để tham mưu xây dựng danh mục chương trình, nhiệm vụ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, trình UBND thành phố xem xét, phê duyệt theo thẩm quyền.