Lợi nhuận tăng bằng lần của nhiều doanh nghiệp thép đến từ đâu

Ảnh minh họa. Nguồn: Tập đoàn Hoà Phát

Nổi bật nhất là Tập đoàn Hòa Phát (mã HPG) với doanh thu thuần đạt 62.214 tỷ đồng, tăng 71% so với cùng kỳ năm trước (YoY); lợi nhuận sau thuế đạt 8.265 tỷ đồng, tăng 106% và dẫn đầu toàn ngành.

Lũy kế 9 tháng đầu năm 2026, Hòa Phát đạt doanh thu thuần 170.274 tỷ đồng và lợi nhuận sau thuế 23.746 tỷ đồng, lần lượt tăng 55% và 104% YoY. Với kết quả này, tập đoàn đã sớm cán đích mục tiêu lợi nhuận cả năm (22.000 tỷ đồng).

Tăng trưởng của Hòa Phát đi cùng sự gia tăng mạnh về sản lượng tiêu thụ. Trong quý 3, sản lượng thép xây dựng đạt 2,12 triệu tấn, gấp đôi cùng kỳ năm ngoái; thép cuộn cán nóng (HRC) tăng 64%, đạt 2,08 triệu tấn; thép ống tăng 101%, đạt 453.000 tấn. Riêng sản lượng tôn mạ giảm 31%, còn 83.000 tấn.

Kết quả 9 tháng của Hòa Phát còn có đóng góp đáng kể từ thu nhập không thường xuyên. Cụ thể, trong hơn 9.056 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế quý 1/2026, có khoảng 3.800 tỷ đồng đến từ chuyển nhượng một dự án bất động sản tại Phố Nối, Hưng Yên.

Đứng thứ hai về lợi nhuận trong nhóm doanh nghiệp thép là Tổng công ty Thép Việt Nam (VNSteel, mã TVN). Doanh thu thuần quý 3 đạt 14.362 tỷ đồng, tăng 49% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 1.163 tỷ đồng, gấp 7,6 lần cùng kỳ.

Động lực chính thúc đẩy lợi nhuận của VNSteel đến từ hoạt động tài chính, với doanh thu đạt 1.165 tỷ đồng trong quý vừa qua, gấp 9 lần cùng kỳ. Trong đó, lãi bán, thanh lý các khoản đầu tư đóng góp hơn 1.048 tỷ đồng.

Cuối tháng 7/2026, VNSteel đã hoàn tất chuyển nhượng toàn bộ 46,85% vốn tại Công ty Liên doanh Thép Việt Trung (VTM) - đơn vị quản lý mỏ quặng sắt Quý Xa và Nhà máy Cán thép Lào Cai - với giá trị hơn 1.048 tỷ đồng.

Lũy kế 9 tháng, VNSteel đạt doanh thu thuần 40.532 tỷ đồng, tăng 29% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 1.815 tỷ đồng, gấp 3,5 lần cùng kỳ.

Ở nhóm doanh nghiệp lớn, Thép Nam Kim (mã NKG) cũng ghi nhận kết quả tích cực với doanh thu thuần quý 3 đạt 5.472 tỷ đồng, tăng 45% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 128 tỷ đồng, tăng 158%.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu của Nam Kim đạt 12.884 tỷ đồng, tăng 10% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 252 tỷ đồng, tăng 125%. Bên cạnh tăng trưởng doanh thu, kết quả này còn được hỗ trợ bởi biên lợi nhuận gộp cải thiện từ 6,1% trong 9 tháng đầu năm ngoái lên 7,9%.

Nguồn: Báo cáo tài chính các doanh nghiệp.

SMC và Thép Vicasa chuyển lỗ thành lãi

Ở nhóm doanh nghiệp quy mô nhỏ hơn, CTCP Đầu tư Thương mại SMC (mã SMC) ghi nhận doanh thu quý 3 giảm 21% YoY, còn 1.238 tỷ đồng; song nhờ giá vốn bán hàng giảm, lợi nhuận gộp đạt 21,2 tỷ đồng, cải thiện so với mức lỗ gộp 2,2 tỷ đồng cùng kỳ.

Cùng với việc tiết giảm chi phí, SMC báo lãi sau thuế 30 tỷ đồng, đảo chiều so với khoản lỗ gần 78 tỷ đồng của quý 3 năm ngoái.

Lũy kế 9 tháng, doanh thu thuần của SMC đạt 3.625 tỷ đồng, giảm 33% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 75 tỷ đồng, cải thiện mạnh so với mức lỗ gần 160 tỷ đồng cùng kỳ.

Theo giải trình của SMC, doanh nghiệp đã thanh lý, chuyển nhượng một số tài sản quan trọng, gồm cổ phiếu HBC, nhà xưởng và máy móc thiết bị thuộc Công ty TNHH Thép SMC, cùng máy móc thiết bị thuộc Công ty Liên doanh Ống thép Sendo. Những giao dịch này góp phần thu hẹp các hoạt động đầu tư, sản xuất kém hiệu quả, giảm chi phí và bổ sung dòng tiền cho các mảng kinh doanh có hiệu quả tốt hơn.

Tương tự, CTCP Thép Vicasa - VNSteel (mã VCA) chuyển từ mức lỗ 3,5 tỷ đồng trong quý 3 năm ngoái sang lãi 23 tỷ đồng trong quý 3 năm nay, dù doanh thu giảm 22% YoY, còn 34 tỷ đồng.

Lợi nhuận của Thép Vicasa được hỗ trợ đáng kể bởi khoản thu nhập khác hơn 24 tỷ đồng, chủ yếu từ thanh lý tài sản cố định đã khấu hao gần hết giá trị trong quá trình di dời nhà máy.

Bên cạnh đó, doanh thu tài chính đạt gần 3,5 tỷ đồng, so với mức 134 triệu đồng cùng kỳ. Nguồn thu này chủ yếu là lãi tiền gửi, tiền cho vay, trong bối cảnh doanh nghiệp nâng lượng tiền gửi ngân hàng lên hơn 200 tỷ đồng, tăng 122% so với đầu năm.

Tính chung 9 tháng đầu năm, Thép Vicasa đạt doanh thu thuần 147 tỷ đồng, giảm 84% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 43 tỷ đồng, đảo chiều so với mức lỗ gần 1,6 tỷ đồng cùng kỳ. Lợi nhuận tiếp tục được đóng góp lớn từ thanh lý tài sản cố định đã khấu hao với hơn 60 tỷ đồng, trong khi cùng kỳ không ghi nhận khoản thu này.

Một doanh nghiệp báo lãi tăng bằng lần khác là CTCP Thép tấm lá Thống Nhất (mã TNS), với lợi nhuận sau thuế quý 3 gần 10 tỷ đồng, tăng mạnh so với mức 985 triệu đồng cùng kỳ; dù doanh thu giảm 31% YoY, còn 125 tỷ đồng.

Động lực tăng trưởng lợi nhuận của TNS chủ yếu đến từ việc cải thiện biên lợi nhuận gộp, từ 2,6% lên 14,5%, nhờ giá vốn hàng bán giảm.

Lũy kế 9 tháng, doanh nghiệp đạt doanh thu 794 tỷ đồng, giảm 14% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 13,3 tỷ đồng, tăng 4%.

CTCP Ống thép Việt Đức VG PIPE (mã VGS) tăng trưởng nhờ hoạt động kinh doanh cốt lõi. Công ty đạt doanh thu thuần 2.139 tỷ đồng, tăng 21% YoY; lợi nhuận sau thuế đạt 96 tỷ đồng, tăng 51%. Lũy kế 9 tháng, doanh thu và lợi nhuận sau thuế lần lượt đạt 6.205 tỷ đồng và 199 tỷ đồng.