Hà Nội: Trường học chủ động, sáng tạo xây dựng môi trường tiếng Anh
Những chuyển biến ban đầu trong quá trình hiện thực hóa mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học tại Hà Nội cho thấy sự chủ động, sáng tạo của đội ngũ nhà giáo và quyết tâm xây dựng môi trường giáo dục hội nhập.
Đổi mới từ môi trường học tập
Thực hiện Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học, ngay đầu năm học 2026-2027, nhiều cơ sở giáo dục trên địa bàn Hà Nội đã chủ động triển khai những cách làm phù hợp với điều kiện thực tế thông qua tăng cường dạy và học môn tiếng Anh, mở rộng không gian sử dụng ngoại ngữ và đưa tiếng Anh hiện diện trong nhiều hoạt động giáo dục thường ngày.

Tiếng Anh đang từng bước được đưa ra khỏi phạm vi tiết học ngoại ngữ để tích hợp vào các môn học và hoạt động giáo dục khác. Ảnh: HN
Một trong những thay đổi dễ nhận thấy là việc sử dụng song ngữ trong các hoạt động truyền thông và thông tin của nhà trường. Rất nhiều trường đã xây dựng Fanpage chính thức với nội dung được thể hiện bằng cả tiếng Việt và tiếng Anh, qua đó tạo thêm nguồn tư liệu để giáo viên, học sinh tiếp xúc với ngoại ngữ.
Cùng với đó, các cuộc thi, sân chơi tiếng Anh được tổ chức đa dạng hơn, khuyến khích học sinh sử dụng ngôn ngữ trong những tình huống gần gũi, thực tế.
Ở cấp tiểu học, Trường Tiểu học Yên Hòa, phường Yên Hoà vừa phát động cuộc thi “English Speaking Contest – Yen Hoa’s Voice” dành cho học sinh từ lớp 1 đến lớp 5. Với các chủ đề gần gũi như thầy cô, mái trường, những ngày học đáng nhớ hay ước mơ về ngôi trường tương lai, học sinh có thể lựa chọn hình thức thuyết trình, kể chuyện, làm video, phỏng vấn, đóng vai hoặc dẫn chương trình. Cách tổ chức này không chỉ tạo sân chơi ngoại ngữ mà còn giúp các em rèn luyện khả năng diễn đạt, sáng tạo và mạnh dạn thể hiện suy nghĩ của mình.
Đáng chú ý, tiếng Anh đang từng bước được đưa ra khỏi phạm vi tiết học ngoại ngữ để tích hợp vào các môn học và hoạt động giáo dục khác. Tại Trường Tiểu học và THCS Cự Khối, phường Long Biên, học sinh được tiếp cận kiến thức toán học thông qua một số thuật ngữ tiếng Anh. Các tiết học kết hợp trò chơi, thảo luận nhóm, công nghệ và robot giúp học sinh vừa củng cố kiến thức môn học, vừa làm quen với việc sử dụng ngoại ngữ trong quá trình khám phá và giải quyết nhiệm vụ.
Ở cấp THCS, Trường THCS Cầu Giấy A, phường Cầu Giấy tổ chức tiết học tiếng Anh gắn với chủ đề cộng đồng địa phương. Học sinh tìm hiểu các sản phẩm, làng nghề truyền thống như cốm làng Vòng, gốm Bát Tràng, lụa Vạn Phúc; sử dụng thiết bị số và công cụ AI để tra cứu, kiểm chứng thông tin, chuẩn bị bài giới thiệu bằng tiếng Anh. Qua đó, ngoại ngữ trở thành phương tiện để các em tìm hiểu văn hóa, đời sống và những giá trị gần gũi của địa phương.
Trong khi đó, Trường THPT Đa Phúc vừa tổng kết, trao giải Cuộc thi “Tìm kiếm Tài năng MC Song ngữ”. Sân chơi thú vị này tạo cơ hội để học sinh rèn luyện kỹ năng giao tiếp, thuyết trình và thể hiện sự tự tin trước đám đông. Thay vì chỉ thực hành cấu trúc ngôn ngữ trong sách giáo khoa, các em được thử sức với vai trò người dẫn chương trình, sử dụng tiếng Anh trong những tình huống giao tiếp cụ thể.
Bồi dưỡng, nâng cao năng lực tiếng Anh cho giáo viên
Để tiếng Anh có thể hiện diện thường xuyên trong môi trường học đường, vai trò của đội ngũ giáo viên có ý nghĩa quyết định. Bên cạnh giáo viên ngoại ngữ, giáo viên các môn học khác cũng cần được trang bị kiến thức, kỹ năng và phương pháp phù hợp để từng bước tham gia xây dựng môi trường sử dụng tiếng Anh trong nhà trường.
Nhận thức rõ yêu cầu này, ngành Giáo dục Hà Nội và các cơ sở giáo dục đã và đang tích cực tổ chức tập huấn, sinh hoạt chuyên môn, khảo sát năng lực và tạo cơ hội để giáo viên tiếp cận những phương pháp giảng dạy mới.

Nhiều hoạt động tập huấn và bồi dưỡng năng lực tiếng Anh cho đội ngũ giáo viên được triển khai tại các nhà trường. Ảnh: YH
Từ đầu năm học đến nay, Sở Giáo dục và Đào tạo triển khai nhiều hoạt động tập huấn và bồi dưỡng năng lực tiếng Anh cho đội ngũ giáo viên, như: Tập huấn năng lực tiếng Anh với giảng viên quốc tế, hội nghị giáo dục môn ngoại ngữ, chuyên đề xây dựng môi trường tiếng Anh, dạy môn học bằng tiếng Anh…
Trước đó, tại xã Sơn Đồng, Phòng Văn hóa - Xã hội xã tổ chức tập huấn triển khai Đề án đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học giai đoạn 2026-2030, định hướng đến năm 2035 cho cán bộ quản lý và giáo viên các cơ sở giáo dục. Nội dung tập huấn tập trung vào định hướng chuyên môn, cách thức tổ chức thực hiện và những giải pháp xây dựng môi trường tiếng Anh phù hợp với điều kiện của từng nhà trường.
Điểm đáng chú ý là việc xây dựng môi trường tiếng Anh không được xác định là nhiệm vụ riêng của giáo viên tiếng Anh mà cần sự phối hợp của cán bộ quản lý và giáo viên các môn học. Từ hoạt động giao tiếp, trải nghiệm, STEM đến văn hóa, nghệ thuật, mỗi lĩnh vực đều có thể trở thành không gian để học sinh tiếp xúc và vận dụng ngoại ngữ.
Cùng với tập huấn ở cấp địa phương, các nhà trường cũng chủ động tổ chức hoạt động bồi dưỡng chuyên sâu. Tại Trường THCS Giảng Võ 2, phường Giảng Võ, giáo viên Tổ Ngoại ngữ mới tham dự Teacher training workshop 2026. Hai nội dung được tập trung trao đổi là đánh giá thường xuyên trong dạy học tiếng Anh và phát triển tư duy của người học trong lớp học tích hợp nội dung, ngôn ngữ. Từ đó, giáo viên có thêm kiến thức về cách đưa phản hồi vào quá trình dạy học, hỗ trợ học sinh nhận diện điểm mạnh, điều chỉnh cách học và phát triển năng lực tư duy.
Trong khi đó, ở Trường Mầm non Định Công, phường Định Công, nhà trường phối hợp với Trung tâm Anh ngữ tập huấn chuyên môn cho cán bộ, giáo viên về xây dựng môi trường tiếng Anh tự nhiên trong các hoạt động hằng ngày. 100% cán bộ, giáo viên tham gia cam kết thực hiện chương trình “90 ngày đêm nâng cao trình độ tiếng Anh” để chủ động trau dồi ngoại ngữ và đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.
Bên cạnh các chương trình tập huấn, hoạt động khảo sát năng lực và sinh hoạt chuyên môn cũng được các trường quan tâm. Trước thềm năm học mới, giáo viên các trường phổ thông tại Hà Nội tham gia khảo sát năng lực tiếng Anh để có thêm cơ sở nhìn nhận khả năng của bản thân và xác định nhu cầu bồi dưỡng. Tại các tổ chuyên môn, những tiết dạy minh họa, dự giờ, trao đổi và góp ý được tổ chức thường xuyên hơn, giúp giáo viên học hỏi kinh nghiệm, điều chỉnh phương pháp và từng bước nâng cao chất lượng giờ dạy.
Thực tế cho thấy, việc phát triển đội ngũ không chỉ nằm ở nâng cao trình độ ngoại ngữ mà còn đòi hỏi sự kết hợp giữa năng lực chuyên môn, khả năng ứng dụng công nghệ và phương pháp tổ chức dạy học. Đặc biệt, sự phối hợp giữa giáo viên các thế hệ, giữa giáo viên môn học và giáo viên ngoại ngữ, cùng sự quan tâm của cán bộ quản lý có vai trò quan trọng.
Từ những chuyển biến bước đầu, mục tiêu đưa tiếng Anh trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học tại Hà Nội đang từng bước được cụ thể hóa bằng nhiều hoạt động thiết thực. Tuy nhiên, đây là nhiệm vụ lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì và cách làm đồng bộ.
Mỗi nhà trường cần căn cứ vào điều kiện cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên và năng lực học sinh để xây dựng lộ trình phù hợp, mục tiêu là từng bước giúp học sinh sử dụng tiếng Anh như một công cụ giao tiếp, học tập và tiếp cận tri thức.

