Hà Nội ứng dụng mạnh mẽ chuyển đổi số trong công tác bầu cử

Bà Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội.

Những kết quả tích cực từ chuyển đổi số

Phát biểu tại Hội nghị toàn quốc tổng kết công tác bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 chiều 31/3, bà Phùng Thị Hồng Hà, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội cho biết: Hà Nội là địa phương có số lượng cử tri chiếm 8% cử tri cả nước, số lượng đại biểu và đơn vị bầu cử lớn thứ hai cả nước (sau TP Hồ Chí Minh), đặc biệt Hà Nội đã chủ động ứng dụng chuyển đổi số trong công tác bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031.

Bà Phùng Thị Hồng Hà cho biết, Thủ đô đã chủ động, quyết liệt triển khai đồng bộ phần mềm quản lý thông tin bầu cử từ Thành phố đến cơ sở. Hệ thống phần mềm đã giúp chuẩn hóa dữ liệu, bảo đảm tính chính xác, đồng nhất, giảm thiểu phương thức báo cáo thủ công và cho phép cập nhật dữ liệu, theo dõi tiến độ theo thời gian thực từ cơ sở đến Trung ương. Đây là bước chuyển căn bản từ quản lý hành chính sang quản trị số trong công tác bầu cử.

Việc triển khai phần mềm quản lý cử tri do Bộ Công an phát triển đã chuyển đổi hoàn toàn phương thức quản lý từ thủ công sang tự động hóa trên nền tảng công nghệ thông tin. Cụ thể: Chuyển đổi phương thức quản lý, phân chia danh sách thủ công sang tự động hóa hoàn toàn trên nền tảng công nghệ thông tin. Điều này giúp giảm thiểu tối đa sai sót do lỗi con người và bảo đảm tính khách quan của dữ liệu; Tối ưu hóa nguồn lực và chi phí, phần mềm đã tiết kiệm đáng kể thời gian rà soát, chi phí in ấn và lưu trữ, góp phần tối ưu hóa ngân sách Nhà nước; Đảm bảo an toàn thông tin, dữ liệu cử tri được bảo vệ nghiêm ngặt trên nền tảng Hệ thống Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, chỉ các cá nhân và cơ quan có thẩm quyền mới được phép truy cập; Tăng cường tương tác với công dân, người dân có thể sử dụng ứng dụng VNeID để theo dõi khu vực bỏ phiếu của mình, tạo sự minh bạch và thuận lợi tối đa trong thực hiện quyền bầu cử.

Cũng theo bà Phùng Thị Hồng Hà, tính đến 7 giờ ngày 15/3/2026, trên phần mềm, toàn Thành phố đã tạo thành công 4.098 khu vực bỏ phiếu; đồng thời thực hiện gán khu vực, lập danh sách ban đầu và in thẻ cho 100% cử tri với con số ấn tượng là 6.149.709 cử tri. Sau quá trình rà soát, danh sách chính thức được chốt với 6.015.165 cử tri, thể hiện rõ hiệu quả của hệ thống trong việc làm sạch dữ liệu và cập nhật biến động dân cư theo quy trình tự động hóa quản lý danh sách cử tri, thông qua hệ thống dữ liệu quốc gia về dân cư, Việc lọc trùng thừa và làm sạch dữ liệu đã giúp xác định số cử tri chính xác và giảm thiểu tối đa sai sót do con người.

Bà Phùng Thị Hồng Hà cho biết, điểm mới trong cuộc bầu cử năm nay là việc đưa ứng dụng chuyển đổi số vào hoạt động tiếp xúc cử tri, theo đó các cuộc tiếp xúc cử tri vận động bầu cử được tổ chức bằng hình thức trực tiếp kết hợp trực tuyến tạo điều kiện để đông đảo cử tri tiếp xúc, đối thoại với các ứng cử viên. Với khoảng thời gian ấn định để tiếp xúc cử tri ngắn hơn so với các kỳ kỳ bầu cử trước đây, và lại trùng với dịp vừa nghỉ Tết nguyên đán, tuy nhiên việc tổ chức tiếp xúc cử tri của Hà Nội đạt được rất nhiều kết quả. Qua đó, không chỉ mở rộng phạm vi tiếp cận mà còn nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả tương tác giữa cử tri với ứng cử viên.

Với việc ứng dụng chuyển đổi số vào công tác tiếp xúc cử tri bằng hình thức trực tuyến không chỉ mở rộng phạm vi tiếp cận mà còn nâng cao tính công khai, minh bạch và hiệu quả tương tác giữa cử tri với ứng cử viên; đồng thời đã tạo được sự linh hoạt về thời gian cho cả đại biểu và cử tri. Qua đó, tăng cường sự tương tác, minh bạch và tạo điều kiện thuận lợi tối đa để cử tri tiếp xúc, trao đổi với các ứng cử viên và ngược lại các ứng cử viên không phải đi lại nhiều mà sắp xếp bố trí thời gian, kế hoạch để trao đổi với cử tri để từ đó cử tri có thêm thông tin để lựa chọn những người đại diện cho quyền lợi và tiếng nói của mình tại Quốc hội và HĐND các cấp.

Hà Nội đã chủ động tích hợp mã QR để người dân tra cứu thông tin cử tri và sử dụng các nền tảng trực tuyến như Google Forms để tiếp nhận kiến nghị từ nhân dân. Xây dựng hệ thống tra cứu thông tin bầu cử trực tuyến, giúp cử tri dễ dàng tra cứu khu vực bỏ phiếu, xác định địa điểm và đường đi đến khu vực bỏ phiếu thông qua bản đồ chỉ dẫn. Đặc biệt, việc phối hợp với Bộ Công an để tích hợp các thủ tục điều chỉnh nơi bỏ phiếu qua ứng dụng VNeID được coi là bước tiến quan trọng tạo điều kiện thuận tiện cho người dân, góp phần vào thành công chung của ngày bầu cử.

Trong công tác truyền thông, Thành phố đã khai thác tối đa ứng dụng iHanoi, Sổ tay đảng viên điện tử, Zalo OA để đưa thông tin, video pháp luật đến tận thiết bị di động của từng người dân. Tổng số tin, bài tuyên truyền về Bầu cử trên các nền tảng loại hình báo chí khoảng 8 nghìn sản phẩm; Ra mắt sản phẩm truyền thông đột phá “Bản đồ số các thông tin về bầu cử”, tích hợp đầy đủ dữ liệu giúp cử tri tra cứu địa giới, tiểu sử ứng cử viên và chương trình hành động một cách trực quan; Chuyển đổi các tài liệu truyền thống sang định dạng Sách điện tử (E-book); phát huy hiệu quả nền tảng iHanoi, Zalo trong việc tuyên truyền thông tin, các sở, ngành, các tổ chức chính trị xã hội cùng các xã, phường đóng góp hàng nghìn tin bài, video trên fanpage của các đơn vị tạo thành một mạng lưới truyền thông số dày đặc, đa chiều.

Việc chuyển đổi số trong hệ thống cơ quan dân cử của Thành phố được triển khai đồng bộ và quyết liệt. Ngày 17/3/2026, Đoàn ĐBQH và HĐND thành phố Hà Nội đã chính thức khai trương Nền tảng Điều hành tập trung. Điểm nổi bật ở nền tảng này là đã tích hợp thành công 9 phần mềm chuyên dụng (bao gồm phòng họp không giấy tờ, số hóa hoạt động giám sát, theo dõi nghị quyết và xử lý kiến nghị cử tri, theo dõi quản lý công việc…).

Sáng 15/3/2026, Bí thư Thành ủy Hà Nội Nguyễn Duy Ngọc bỏ phiếu tại khu vực bỏ phiếu số 2 thuộc Tổ bầu cử số 2 phường Ba Đình.

Việc tích hợp này đã hiện thực hóa mục tiêu “Một điểm đến của mọi nhiệm vụ”, qua đó nâng cao rõ rệt tính minh bạch, giám sát và giúp các hoạt động tham mưu trong hoạt động của cơ quan dân cử nói chung và công tác tham mưu trong hoạt động bầu cử nói riêng được nâng cao rõ rệt.

Đặc biệt, Đoàn ĐBQH và HĐND thành phố Hà Nội đang khẩn trương phối hợp với đơn vị tư vấn xây dựng Đề án Chuyển đổi số toàn diện trong hệ thống cơ quan dân cử nhằm nâng cao hiệu lực quyết định, năng lực giám sát và sứ mệnh đại diện cho nhân dân của các cơ quan dân cử đến năm 2031, với tầm nhìn vươn tới năm 2065. Đề án được xây dựng trên cơ sở kết hợp giữa các tiêu chuẩn quốc tế về trưởng thành chính phủ số của Gartner và Khung kiến trúc số quốc gia.

Với việc triển khai ứng dụng chuyển đổi số trong công tác bầu cử, cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội và đại biểu HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026 - 2031 đã thành công tốt đẹp.

Những kinh nghiệm từ thực tế

Bà Phùng Thị Hồng Hà cho rằng, để công tác chuyển đổi số trong hoạt động của cơ quan dân cử từ Trung ương xuống đến cơ sở, trong đó việc rút kinh nghiệm từ công tác chuyển đổi số đối với các kỳ bầu cử sau này, Chủ tịch HĐND TP Hà Nội đề xuất:

Thứ nhất, cần Luật hóa các quy trình số: Đề nghị Quốc hội xem xét bổ sung các quy định về ứng dụng công nghệ thông tin vào Luật Bầu cử, tạo cơ sở pháp lý cho việc triển khai các phương thức bầu cử hiện đại. Hiện nay, các bước như xác thực cử tri bằng căn cước công dân gắn chip, điều chỉnh nơi bỏ phiếu qua VNeID hay tra cứu tiểu sử qua mã QR vẫn đang thực hiện dựa trên các văn bản hướng dẫn mang tính linh hoạt. Cần một hành lang pháp lý chính thống để công nhận tính pháp lý của các giao dịch điện tử trong bầu cử, tạo tiền đề cho việc triển khai "Bỏ phiếu điện tử" (E-voting) an toàn, bảo mật trong tương lai. Điều này giúp giảm tải áp lực hồ sơ giấy và sai sót do con người.

Thứ hai, xây dựng "Hệ sinh thái số liên thông" dùng chung toàn quốc; đề nghị Quốc hội chỉ đạo xây dựng một nền tảng dữ liệu dùng chung thống nhất, liên thông từ Hội đồng Bầu cử Quốc gia đến tận các Tổ bầu cử tại cơ sở. Vì thực tế cho thấy sự rời rạc giữa các phần mềm hiện nay gây lãng phí nguồn lực. Cần một hệ thống "Một điểm đến của mọi nhiệm vụ" tích hợp: Quản lý cử tri – Hiệp thương – Tiếp xúc cử tri trực tuyến – Kiểm phiếu và Báo cáo kết quả. Hệ thống này phải có tính năng tự động hóa kiểm tra logic (cảnh báo ngay khi số liệu không khớp) và giao diện thân thiện để cán bộ cấp xã vốn không chuyên về công nghệ thông tin vẫn có thể vận hành dễ dàng.

Thứ ba, nâng cấp, hoàn thiện đồng bộ các nền tảng phần mềm (đối với các phần mềm của Trung ương triển khai). Đề nghị các đơn vị được giao chủ trì căn cứ thực tiễn trong quá trình triển khai, việc vận hành sử dụng thực tế tại các địa phương, tiếp tục phối hợp với các địa phương hoàn thiện giao diện người dùng thân thiện, tích hợp tính năng kiểm tra logic dữ liệu và cảnh báo nhắc nhở nhập liệu. Cần có cơ chế kết nối đồng bộ dữ liệu từ cổng thông tin điện tử của Hội đồng bầu cử quốc gia đến phần mềm; cần xây dựng các trường tra cứu dữ liệu, sắp xếp dữ liệu theo từng nhóm (đặc biệt là phần mềm quản lý thông tin cử tri: sắp xếp theo nhóm gia đình trong việc sắp xếp danh sách cử tri, in thẻ cử tri…).

Thứ tư, cần triển khai sớm hơn nữa việc thử nghiệm việc ứng dụng các phần mềm trong thực tế trước khi triển khai toàn quốc để công nghệ số phải thực sự đóng vai trò hỗ trợ tự động hóa, giảm tải áp lực cho cán bộ chính quyền cấp xã; Tổ chức các đợt tập huấn chuyên sâu theo từng nhóm đối tượng từ sớm. Đồng thời, tăng cường nhân lực hỗ trợ kỹ thuật trực tuyến và xây dựng các tài liệu hướng dẫn chuẩn hóa, trực quan, dễ tiếp cận cho cán bộ cấp cơ sở.

Thứ năm, đẩy mạnh khai thác dữ liệu liên thông và trí tuệ nhân tạo (AI). Đề xuất Trung ương nghiên cứu xây dựng một “Trợ lý ảo AI” tích hợp trên Trang cổng thông tin Hội đồng bầu cử quốc gia để giải đáp tự động 24/7 mọi thắc mắc của cử tri về luật bầu cử, quy trình bỏ phiếu và thông tin các ứng cử viên… Đồng thời triển khai ngay Chiến lược "Cử tri số": trong đó đẩy mạnh đào tạo kỹ năng số cho nhân dân từ sớm, từ xa thông qua các chương trình chuyển đổi số quốc gia, để công nghệ thực sự trở thành phương thức giúp người dân thực hiện quyền dân chủ một cách dễ dàng và minh bạch nhất.

Thực tiễn tại Hà Nội cho thấy, nếu được triển khai đồng bộ, chuyển đổi số sẽ trở thành phương thức vận hành chính của toàn bộ quy trình bầu cử trong tương lai. Với quyết tâm chính trị cao, Thành phố Hà Nội sẽ tiếp tục tiên phong trong ứng dụng khoa học công nghệ, góp phần xây dựng mô hình bầu cử hiện đại, minh bạch, hiệu quả.

V.Tôn/Báo Tin tức và Dân tộc