Hà Nội và các địa phương Vùng Thủ đô thiết lập cơ chế liên kết bảo vệ môi trường

Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Hoàng Sơn

Sáng 4-6, UBND thành phố Hà Nội phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức Hội nghị điều phối môi trường Vùng Thủ đô, nhằm triển khai Điều 30 của Luật Thủ đô năm 2024 và thống nhất cơ chế phối hợp liên vùng trong công tác quản lý, bảo vệ môi trường.

Tham dự hội nghị có Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành; Phó Chủ nhiệm Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường của Quốc hội Tạ Đình Thi; Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường cùng lãnh đạo các địa phương trong Vùng Thủ đô, như: Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình; các chuyên gia, nhà khoa học và đại diện các cơ quan quản lý môi trường.

Quang cảnh hội nghị. Ảnh: Hoàng Sơn

Tại hội nghị, các đại biểu đã nghe báo cáo tổng quan về hiện trạng môi trường Vùng Thủ đô, những thách thức môi trường nổi cộm và dự thảo Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường do Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội xây dựng.

Nhấn mạnh tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Lê Công Thành cho biết, Vùng Thủ đô đang là khu vực phát triển năng động với tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và gia tăng dân số thuộc nhóm cao nhất cả nước. Tuy nhiên, quá trình phát triển nhanh cũng đặt ra nhiều áp lực đối với môi trường. Các vấn đề như ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước, quản lý chất thải rắn, bảo đảm an ninh nguồn nước, tiêu thoát nước, chống úng ngập hay ứng phó sự cố môi trường ngày càng mang tính liên vùng, vượt ra ngoài phạm vi quản lý của từng địa phương.

Đại diện Bộ Nông nghiệp và Môi trường đề xuất một số giải pháp liên kết vùng trong quản lý, bảo vệ môi trường. Ảnh: Hoàng Sơn

Thực tế cho thấy, chất lượng không khí tại thành phố Hà Nội chịu tác động từ nhiều nguồn phát thải trong khu vực; hệ thống sông ngòi liên tỉnh, như sông Cầu, sông Đáy, sông Nhuệ… đều có sự liên thông về nguồn nước. Bởi vậy, nếu chỉ giải quyết theo từng địa phương riêng lẻ sẽ khó đạt hiệu quả như mong muốn. Đây cũng là lý do việc hình thành một cơ chế phối hợp chính thức giữa các địa phương được xem là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn hiện nay…

Chia sẻ tại hội nghị, các nhà khoa học khẳng định, việc xây dựng và ký kết Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường không chỉ cụ thể hóa Điều 30 của Luật Thủ đô năm 2024, mà còn tạo hành lang pháp lý để các địa phương cùng chia sẻ trách nhiệm, nguồn lực và thông tin trong bảo vệ môi trường. Quy chế được xây dựng trên nguyên tắc không làm phát sinh tổ chức bộ máy mới, không làm thay đổi chức năng, nhiệm vụ và thẩm quyền của các địa phương. Thay vào đó, cơ chế phối hợp sẽ hướng tới tăng cường liên kết vùng, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời bảo đảm hài hòa lợi ích và trách nhiệm giữa các bên tham gia.

Các đại biểu đề xuất cơ chế phối hợp trong liên kết vùng trong bảo vệ môi trường giữa các tỉnh, thành phố trong Vùng Thủ đô. Ảnh: Hoàng Sơn

Một trong những nội dung được đánh giá có ý nghĩa quan trọng là việc chia sẻ, kết nối và sử dụng chung dữ liệu môi trường. Khi hệ thống dữ liệu được đồng bộ, các địa phương sẽ có điều kiện theo dõi sát diễn biến chất lượng môi trường, nâng cao khả năng dự báo, cảnh báo sớm các nguy cơ ô nhiễm và chủ động xây dựng các phương án ứng phó.

Bên cạnh đó, các nội dung phối hợp trọng tâm còn bao gồm kiểm kê môi trường liên vùng; quan trắc và giám sát môi trường; phân tích, dự báo, cảnh báo môi trường; xây dựng kế hoạch môi trường Vùng Thủ đô; điều phối xử lý các vấn đề môi trường liên vùng; huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực phục vụ công tác bảo vệ môi trường.

Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Bùi Duy Cường, để đưa quy chế vào cuộc sống, các địa phương trong Vùng Thủ đô cần triển khai ngay một số nhiệm vụ. Trong đó, các địa phương xây dựng cơ sở dữ liệu môi trường vùng; thực hiện kiểm kê môi trường liên vùng; xây dựng đề án quan trắc môi trường; hình thành hệ thống dự báo, cảnh báo môi trường; xây dựng kế hoạch môi trường Vùng Thủ đô; xây dựng các kịch bản ứng phó sự cố môi trường liên vùng; bảo đảm an ninh nguồn nước và kiểm soát nguy cơ úng ngập, ô nhiễm xuyên địa giới hành chính.

Các địa phương ký quy chế phối hợp bảo vệ môi trường. Ảnh: Hoàng Sơn

Trên cơ sở các ý kiến thống nhất tại hội nghị, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, UBND thành phố Hà Nội cùng UBND các tỉnh Phú Thọ, Thái Nguyên, Bắc Ninh, Hưng Yên và Ninh Bình đã ký kết Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường.

Việc ký kết quy chế đánh dấu bước chuyển từ phối hợp theo từng vụ việc sang cơ chế hợp tác thường xuyên, bài bản và dựa trên dữ liệu khoa học. Đây được kỳ vọng là công cụ quan trọng giúp nâng cao năng lực dự báo, kiểm soát ô nhiễm, ứng phó với các nguy cơ môi trường, bảo đảm an ninh nguồn nước, cải thiện chất lượng không khí và sử dụng hiệu quả các nguồn tài nguyên.

Sau hội nghị, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội được giao chủ trì phối hợp với các địa phương hoàn thiện các thủ tục sau ký kết, tham mưu tổ chức triển khai thực hiện quy chế, đồng thời tiếp tục hoàn thiện các nhiệm vụ trọng tâm về bảo vệ môi trường của thành phố. Đặc biệt, việc ký kết Quy chế phối hợp Vùng Thủ đô trong quản lý môi trường còn thể hiện quyết tâm của Hà Nội và các địa phương trong xây dựng cơ chế liên kết vùng chặt chẽ, hướng tới mục tiêu phát triển xanh, bền vững, thích ứng hiệu quả với biến đổi khí hậu và nâng cao chất lượng sống của người dân trong toàn Vùng Thủ đô.