Hà Nội và triển vọng thu hút nguồn lực cho đầu tư phát triển

Giải bài toán vốn để Hà Nội đón vận hội mới

Để đạt mức tăng trưởng hai con số trong năm 2026, Hà Nội xác định tổng vốn đầu tư xã hội cần huy động 730.000 tỷ đồng. Nguồn vốn này được huy động từ nhiều phía bao gồm ngân sách nhà nước, vốn đầu tư nước ngoài (FDI), vốn đầu tư tư nhân, nhằm mục tiêu đưa Hà Nội trở thành đô thị thông minh, xanh và hiện đại.

Hà Nội cần nguồn vốn lớn cho đầu tư phát triển. Ảnh: Dự án nâng cấp, mở rộng đường Lĩnh Nam sắp được khởi công ( Ảnh:Phạm Hùng)

Nguồn vốn ngân sách Hà Nội đã giao kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 với tổng số 156.000,990 tỷ đồng (bổ sung khoảng 30.000 tỷ đồng cho các dự án hạ tầng, bồi thường tái định cư, từ nguồn tăng thu và ngân sách trung ương thưởng).

Thành phố đặt mục tiêu giải ngân tối thiểu 20% trong quý I/2026 và 100% trước 30/9/2026. Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cho rằng nguồn lực đầu tư công hiện nay là cơ hội rất lớn để Thủ đô thúc đẩy phát triển hạ tầng và kinh tế - xã hội. Theo ông, không phải địa phương nào cũng có điều kiện bố trí nguồn lực lớn như Hà Nội để triển khai các dự án phát triển. Việc giải ngân vốn đầu tư công có ý nghĩa đặc biệt quan trọng bởi các dự án này đóng vai trò nền tảng, tạo động lực thu hút thêm nguồn lực ngoài ngân sách cùng tham gia phát triển.

Thành phố tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, lấy đầu tư công dẫn dắt, kích hoạt đầu tư tư nhân và FDI; phát triển mạnh kinh tế tư nhân, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa – lực lượng chiếm tới 98% số doanh nghiệp trên địa bàn.

Sau khi đứng thứ 3 toàn quốc về thu hút FDI với tổng vốn FDI đăng ký đạt hơn 4,4 tỷ USD, đáng chú ý, vốn điều chỉnh tăng thêm chiếm gần 78,5% tổng vốn đăng ký. Bước sang năm 2026, Hà Nội đặt mục tiêu thu hút khoảng 3 tỷ USD vốn đầu tư nước ngoài.

TS. Bùi Quý Thuấn, Phó Giám đốc Công ty TNHH Tư vấn và xúc tiến đầu tư thương mại quốc tế, dự kiến giai đoạn 2026-2035, khu vực FDI sẽ đóng góp khoảng 1,3 triệu tỷ đồng, tương đương gần 9% tổng vốn đầu tư toàn xã hội; sang giai đoạn 2036-2045, con số này có thể tăng lên hơn 5 triệu tỷ đồng. Tuy nhiên, trong giai đoạn mới, bối cảnh cạnh tranh với các nước khu vực cũng như nhiều tỉnh thành khác, Hà Nội phải tạo được môi trường đầu tư minh bạch, ổn định, thủ tục hành chính thông thoáng.

Cải cách hành chính, tái cấu trúc chiến lược xúc tiến đầu tư

Hà Nội từ lâu là điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư nước ngoài. Bên cạnh những kết quả tích cực, song Phó Giám đốc Sở Tài chính Hà Nội Lê Trung Hiếu cũng thừa nhận, đối mặt với một số thách thức trong việc cạnh tranh thu hút FDI.

Trước hết là vấn đề quỹ đất, hiện tại, quỹ đất sạch dành cho công nghiệp và công nghệ cao đang dần cạn kiệt, với chỉ khoảng 200 ha đất sẵn sàng cho các dự án lớn. Một số xã vệ tinh chưa hoàn tất quy hoạch chi tiết, gây khó khăn cho nhà đầu tư có nhu cầu triển khai nhanh.

Giải phóng mặt bằng vẫn là một trong những vướng mắc lớn, dù đã có nhiều chuyển biến tích cực thời gian qua, khiến nhiều dự án chiến lược bị chậm tiến độ, trung bình kéo dài thêm 6-12 tháng so với kế hoạch ban đầu.

Theo TS. Bùi Quý Thuấn, các nhà đầu tư từ Mỹ, EU, Nhật Bản yêu cầu rất cao về minh bạch dữ liệu. Việc số hóa thông tin các dự án thu hút đầu tư của thành phố là điều kiện tiên quyết để nâng cao năng lực cạnh tranh. Tuy nhiên, hệ thống cần được cập nhật theo thời gian thực và đồng bộ với các cơ sở dữ liệu ngành.

Chia sẻ mới đây, một công ty của Trung Quốc bày tỏ mong muốn đầu tư vào các dự án hạ tầng, đường sắt đô thị tại Hà Nội nhờ tiềm năng phát triển lớn và cam kết tuân thủ pháp luật, đảm bảo tiến độ, chất lượng. Tuy nhiên, nhà đầu tư lo ngại về các rủi ro pháp lý, quy hoạch, giải phóng mặt bằng và quy trình thủ tục hành chính.

Những lo ngại trên cũng là băn khoăn của nhiều doanh nghiệp trong nước. Đơn cử như cải tạo toàn diện các khu chung cư cũ. Một doanh nghiệp trong lĩnh vực bất động sản ở Hà Nội phân tích, còn rất nhiều vấn đề phức tạp khiến nhà đầu tư “ngại” khi tham gia vào lĩnh vực này. Nhất là việc đền bù tái định cư đối với những người dân sống trong khu chung cư cũ, hay việc cần có ý kiến đồng thuận của người dân khi chọn nhà đầu tư, việc cho phép nâng số tầng, mật độ dân số trong khu vực nội đô… bài toán cân đối tài chính, đảm bảo lợi nhuận của doanh nghiệp vẫn chưa giải quyết được triệt để…

Một trong những trụ cột cải cách năm 2026 là đơn giản hóa thủ tục hành chính thông qua cơ chế “Luồng xanh”, “Làn xanh”, phân cấp mạnh mẽ cho các sở, ngành nhằm rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ và giảm chi phí không chính thức cho doanh nghiệp.

Hà Nội đang đẩy nhanh tiến độ thu hồi đất, giải phóng mặt bằng các dự án trên địa bàn, đặc biệt là các công trình, dự án trọng điểm. Song song với đó, chủ động chuẩn bị sẵn sàng các điều kiện cần thiết như quy hoạch quỹ đất sạch các ngành công nghệ cao và công nghiệp hỗ trợ, các khu công nghiệp vệ tinh đã được quy hoạch.

Hà Nội triển khai phần mềm số hóa các dự án thu hút đầu tư của thành phố, cho phép nhà đầu tư khảo sát thực địa, cập nhật các thông tin chi tiết, văn bản, tài liệu và các quyết định liên quan về từng dự án, ứng dụng AI để hỗ trợ nhà đầu tư tra cứu thông tin pháp lý, duy trì các kênh đối thoại thường xuyên để kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.

Theo Phó Giám đốc Sở Tài chính Lê Trung Hiếu, một bài toán không thể bỏ qua là Hà Nội cân bằng giữa tăng trưởng kinh tế và phát triển bền vững. Đầu tư cho môi trường, không gian xanh, văn hóa - thể thao, du lịch, bảo tồn di sản. Với định hướng rõ ràng và các giải pháp quyết liệt, Hà Nội sẵn sàng chào đón các nhà đầu tư chiến lược cùng chung tay xây dựng một Thủ đô "Văn hiến-Văn minh-Hiện đại".

TS Lê Duy Bình, Giám đốc Economica Việt Nam đánh giá cao sự thay đổi của thành phố và kiến nghị việc củng cố khung pháp lý cho các dự án, đảm bảo tính nhất quán và minh bạch trong các chính sách đầu tư.

Hà Nội cần dựa trên những lợi thế cạnh tranh riêng biệt để xây dựng các cơ chế, chính sách nhằm khai phóng, sử dụng nguồn lực. Hà Nội cần tận dụng tối đa các cơ chế đặc thù trong Luật Thủ đô (sửa đổi) đẩy mạnh phân quyền trong quyết định chủ trương đầu tư và quyết định đầu tư đối với các dự án đầu tư công và dự án PPP sử dụng vốn ngân sách địa phương và các nguồn vốn hợp pháp khác.

Bên cạnh đó, cơ quan trung ương cần có cơ chế, chính sách liên quan đến xã hội hóa, cơ chế hợp tác công - tư mới trong khai thác tài sản công, công trình hạ tầng; tăng thẩm quyền về đầu tư của thành phố theo hướng không bị giới hạn về quy mô vốn, quy mô sử dụng đất, quy mô di dân tái định cư khi phê duyệt chủ trương đầu tư các dự án…

Trâm Anh