Hà Nội vẫn là 'điểm nóng' nuôi nhốt gấu lấy mật, gần một nửa số gấu cả nước tập trung ở Phúc Thọ

Hà Nội là điểm nóng cả nước về tình trạng nuôi nhốt gấu

Trung tâm Giáo dục Thiên nhiên (ENV) vừa kêu gọi Chi cục Kiểm lâm TP. Hà Nội và Ủy ban nhân dân xã Phúc Thọ có những hành động quyết liệt nhằm chấm dứt hoàn toàn tình trạng nuôi nhốt gấu lấy mật tại Phúc Thọ trong bối cảnh 68/140 cá thể gấu (chiếm 49%) bị nuôi nhốt trên cả nước tập trung tại xã Phúc Thọ, Hà Nội.

Trong hơn hai thập kỷ qua, cùng với quá trình phát triển và hiện đại hóa đất nước, Việt Nam đã đạt được những bước tiến lớn, dần dần chấm dứt nạn nuôi nhốt gấu lấy mật ở rất nhiều tỉnh thành trên cả nước. Tuy nhiên, trong khi nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước đã chủ động quyết liệt triển khai các giải pháp hiệu quả để chấm dứt tình trạng này thì thủ đô Hà Nội vẫn tiếp tục là điểm nóng với số lượng gấu nuôi nhốt lớn nhất cả nước.

Cá thể gấu bị nuôi nhốt ở Phúc Thọ (Hà Nội).

Năm 2005, hơn 4.300 cá thể gấu được phát hiện bị nuôi nhốt tại các trang trại tư nhân trên cả nước để phục vụ nhu cầu khai thác mật gấu. Tuy nhiên, sau hơn 20 năm nỗ lực dưới vai trò quản lý của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, cùng sự phối hợp của lực lượng công an, kiểm lâm, các tổ chức bảo tồn và cộng đồng, số lượng gấu bị nuôi nhốt tại các trang trại đã giảm tới 97% trên phạm vi toàn quốc.

Rất khó để lí giải nguyên nhân hoạt động nuôi nhốt gấu lại phổ biến tại Phúc Thọ từ những năm 1990. Tuy nhiên, điều đáng nói là trong khi nhiều "điểm nóng" về nuôi nhốt gấu đã dần "bớt nóng" thì xã Phúc Thọ trong nhiều năm liền vẫn tiếp tục là điểm nóng lớn nhất về nuôi nhốt gấu trên cả nước.

Trong khi nhiều "điểm nóng" về nuôi nhốt gấu đã dần "bớt nóng" thì xã Phúc Thọ trong nhiều năm liền vẫn tiếp tục là điểm nóng lớn nhất về nuôi nhốt gấu trên cả nước.

Một cán bộ thực địa của ENV cho biết, các đơn vị bảo tồn gặp nhiều khó khăn trong công tác vận động người dân đưa gấu về trung tâm cứu hộ. Dù kế hoạch làm việc đã được thông báo trước tới các hộ nuôi nhốt gấu, đoàn công tác gồm đại diện UBND xã Phúc Thọ, Hạt kiểm lâm địa bàn và ENV vẫn gặp nhiều khó khăn trong việc tiếp cận, vận động các hộ.

Nhiều chủ gấu vẫn giữ tâm lý trông đợi hỗ trợ tài chính dù Nhà nước luôn khẳng định rõ lập trường "không bồi hoàn" cho các chủ gấu.

Một nguyên nhân khác nữa là tình trạng sử dụng mật gấu và các sản phẩm từ gấu của 1 bộ phận người dân vẫn còn tồn tại, góp phần thúc đẩy tình trạng trích hút, buôn bán mật gấu hay tâm lý giữ gấu để "tận thu".

Tổ chức Bảo vệ động vật thế giới cho rằng việc nuôi nhốt gấu với mục đích lấy mật là mối đe dọa đối với loài cũng như quần thể động vật hoang dã. Hoạt động này không hề có ý nghĩa cho công tác bảo tồn gấu do gấu con sinh ra không thể đáp ứng điều kiện để tái thả về tự nhiên. Ngược lại hoạt động này chỉ kích thích hoạt động săn bắt, buôn bán gấu để phục vụ hoạt động nuôi nhằm trích hút mật gấu.

Bàn giao gấu sớm để tránh những hệ lụy không đáng có

Bà Bùi Thị Hà – Phó Giám đốc ENV cho rằng chính quyền thành phố cần triển khai đồng bộ và quyết liệt hơn, tránh tâm lý chấp nhận thực trạng, và cần coi đây là nhiệm vụ ưu tiên để không ảnh hưởng đến nỗ lực chung của cả nước.

Theo bà Hà, điều tiên quyết là chính quyền địa phương cần xác lập mốc thời gian cụ thể để hoàn thành mục tiêu không còn gấu nuôi nhốt, đồng thời tăng cường kiểm tra định kỳ, xử lý vi phạm và tiếp tục vận động, thuyết phục các chủ gấu tự nguyện chuyển giao gấu cho các trung tâm cứu hộ.

Các chủ gấu cần nhận thức rằng họ rất may mắn vì đã không bị xử lý hành vi vi phạm do các cá thể gấu nuôi nhốt đều có nguồn gốc bất hợp pháp ngay từ thời điểm ban đầu. Trong bối cảnh công tác quản lý ngày càng được siết chặt, các cơ quan chức năng hoàn toàn có thể xem xét áp dụng những biện pháp cứng rắn hơn thay vì dừng lại ở chỉ tuyên truyền, vận động, việc các chủ gấu tự nguyện chuyển giao gấu ngay lúc này sẽ giảm thiểu những rủi ro pháp lý đáng tiếc xuất phát từ hoạt động này.

Nuôi nhốt gấu với mục đích lấy mật là mối đe dọa đối với loài cũng như quần thể động vật hoang dã.

Sau chuyến kiểm tra các cá thể gấu đang bị nuôi nhốt trên địa bàn thành phố Hà Nội vào tháng 4 vừa qua do Chi cục Kiểm lâm TP. Hà Nội và Tổ chức Bảo vệ Động vật Thế giới tổ chức, được biết một số cá thể gấu bị nuôi nhốt trên địa bàn xã hiện nay đang trong tình trạng bị ghẻ lở, rụng lông, và có dấu hiệu sang chấn tâm lý nặng nề do bị nuôi nhốt trong suốt nhiều năm trong chuồng cũi chật hẹp và bị khai thác mật. Nếu sớm được chuyển giao tới các trung tâm cứu hộ, các cá thể gấu sẽ có cơ hội được phục hồi dưới sự chăm sóc của đội ngũ chuyên môn, được điều trị bệnh lý và sống trong không gian gần với thiên nhiên trong những ngày tháng cuối đời.

Người dân Hà Nội kí tên ủng hộ việc chấm dứt hoạt động nuôi nhốt gấu tại thủ đô. Ảnh: ENV

Theo bà Hà, người dân Hà Nội và Phúc Thọ có thể hỗ trợ chấm dứt tình trạng nuôi nhốt gấu tại địa phương bằng cách: Không tiêu thụ mật gấu và các sản phẩm từ gấu; Khuyến khích các chủ nuôi chuyển giao gấu đến các trung tâm cứu hộ; và Thông báo tới cơ quan chức năng địa phương hoặc ENV qua đường dây nóng 1800-1522 ngay khi phát hiện các vi phạm liên quan tới gấu như mua bán, nuôi nhốt gấu không có nguồn gốc hợp pháp; quảng cáo, trích hút và buôn bán mật gấu; giết, mổ, tiêu thụ các sản phẩm từ gấu. Các chủ gấu có nguyện vọng tự nguyện chuyển giao gấu, liên hệ đến đường dây nóng miễn phí 1800-1522 của ENV để được hỗ trợ.