Hà Nội: Xã đảo Minh Châu 'biết dựa vào đất, tận dụng trời' để phát triển

Xã Minh Châu có diện tích trồng chuối tiêu hồng hơn 60ha được tiêu thụ trong cả nước. (Ảnh Phương Anh/TTXVN)

Với vị thế là một xã đảo, Minh Châu (Hà Nội) sở hữu những đặc thù địa lý mà không nơi nào có được, đặc biệt là dải đất bồi ven sông màu mỡ được bồi đắp qua hàng nghìn năm.

Từng là vùng đất khó khăn do sự chia cắt về giao thông, nhưng người dân nơi đây đã "biết dựa vào đất, tận dụng trời" để biến khó khăn thành lợi thế, phát triển nông nghiệp gắn với du lịch sinh thái trải nghiệm làm động lực nâng cao thu nhập, đời sống của người dân.

Lợi thế lớn nhất tạo nên sự khác biệt cho nông sản Minh Châu chính là thổ nhưỡng. Lớp đất phù sa tại đây có độ tơi xốp tự nhiên, giàu dinh dưỡng và vi lượng, rất phù hợp cho các loại cây ăn quả cần nguồn năng lượng lớn để tạo độ đường và chất lượng thịt quả.

Ông Nguyễn Đại Hải, Trưởng phòng Kinh tế xã Minh Châu cho biết nguồn nước, thổ nhưỡng tại đây được các cơ quan chuyên môn đánh giá rất tốt, không bị ô nhiễm kim loại nặng đảm bảo để phát triển vùng trồng hữu cơ.

Hiện nay, người dân địa phương vẫn có thói quen sản xuất theo phương pháp truyền thống, chỉ có một số hộ đã chuyển sang sản xuất hữu cơ, công nghệ cao bước đầu đã đem lại hiệu quả kinh tế rõ rệt.

Các sản phẩm như giống táo lê Đài Loan, chuối tiêu hồng... trồng trên đất Minh Châu được thị trường đón nhận và đánh giá cao về chất lượng. Vì vậy, định hướng của lãnh đạo xã Minh Châu trong nhiệm kỳ này là sẽ quy hoạch lại vùng trồng, phát triển những cây rau màu, ăn trái đem lại hiệu quả kinh tế cao, giúp người dân thay đổi tư duy sản xuất sang sản xuất công nghệ cao, nông nghiệp tuần hoàn, nông nghiệp hữu cơ kết hợp với phát triển du lịch sinh thái, trải nghiệm từng bước nâng cao đời sống cho bà con trên địa bàn, ông Nguyễn Đại Hải thông tin.

Cây chuối là cái tên đầu tiên được lựa chọn để phủ xanh các bãi bồi. Với đặc tính sinh trưởng nhanh và ưa đất ẩm, các giống chuối tiêu hồng, chuối tây tại Minh Châu cho năng suất vượt trội.

Nhờ quy trình chăm sóc hữu cơ, quả chuối khi chín có màu vàng óng, hương thơm đặc trưng và vị ngọt thanh mà ít vùng đất nào sánh kịp. Hiện nay, chuối không chỉ là cây xóa đói giảm nghèo mà đã trở thành sản phẩm hàng hóa có quy mô lớn, cung ứng cho các hệ thống bán lẻ hiện đại tại nội đô Hà Nội và các tỉnh lân cận, mang lại nguồn thu ổn định cho hàng trăm hộ dân trên đảo.

Song hành với cây chuối, cây táo mới thực sự là "ngôi sao" tạo nên thương hiệu du lịch cho Minh Châu. Cây táo hợp đất phù sa đến lạ kỳ với độ giòn, ngọt, quả to.

Bà Phương Thị Lan, Giám đốc Hợp tác xã Minh Châu xanh, xã Minh Châu (Hà Nội) cho biết, trước đây trồng cây táo lê Đài Loan, hợp tác xã sử dụng những loại phân vô cơ, được phun thuốc bảo vệ thực vật nên quả có mã đẹp hơn. Nay chuyển sang trồng hữu cơ không được phun thuốc trừ sâu, chỉ được dùng những chế phẩm hữu cơ, mã chưa đẹp bằng nhưng bù lại chất lượng quả ngon ngọt hơn, đất không bị bạc màu, không khí cũng trong lành hơn.

Nếu thời tiết thuận lợi năng suất rất cao, sai quả, quả to, chất lượng quả giòn, ngọt hơn, với giá bán trung bình 40 nghìn đồng/kg. Sau khi trừ chi phí, mỗi ha trồng táo thu về khoảng 200-250 triệu đồng/ha.

Vườn bưởi đỏ An Lạc, bưởi Diễn, bưởi Tiến Vua là một trong những trái cây chủ lực của xã đảo Minh Châu. (Ảnh Phương Anh/TTXVN)

Theo các chuyên gia kinh tế, điểm đột phá làm nên sự bứt phá kinh tế cho xã đảo nếu biết lồng ghép nông nghiệp hữu cơ với du lịch sinh thái trải nghiệm. Thay vì chỉ bán nông sản thô tại chợ, người dân Minh Châu sẽ mở cửa vườn để đón du khách vào tham quan và tự tay thu hoạch.

Mô hình "du lịch nông nghiệp" này sẽ giúp thay đổi hoàn toàn tư duy sản xuất của người nông dân. Họ không chỉ là những người lao động thuần túy mà còn trở thành những hướng dẫn viên du lịch thân thiện, am hiểu về cây trồng và biết cách kể câu chuyện về vùng đất mình sinh sống.

Khách du lịch, đặc biệt là các gia đình từ trung tâm Hà Nội, rất hào hứng với trải nghiệm được làm "nông dân một ngày". Họ sẵn sàng chi trả mức giá cao hơn để được thưởng thức những quả táo tươi ngon nhất ngay tại gốc và tận hưởng không gian yên bình, xanh mát của vùng đảo.

Dịch vụ này không chỉ giúp tiêu thụ nông sản tại chỗ với giá trị cao mà còn kéo theo sự phát triển của hàng loạt dịch vụ phụ trợ như cho thuê xe đạp dạo quanh đảo, dịch vụ ăn uống với các món đặc sản địa phương và các hoạt động trải nghiệm sông nước.

Điều này đã tạo ra một chuỗi giá trị đa tầng, giúp dòng tiền luân chuyển mạnh mẽ hơn trong cộng đồng.Sự phát triển của du lịch sinh thái còn góp phần quan trọng vào việc bảo vệ môi trường và cảnh quan của xã đảo.

Người dân hiểu rằng nếu môi trường bị ô nhiễm hoặc cảnh quan bị phá vỡ, du khách sẽ không còn tìm đến. Vì thế, ý thức giữ gìn vệ sinh chung, trồng thêm hoa ven đường và bảo vệ nguồn nước đã trở thành nếp sống của cư dân nơi đây.

Những con đường bêtông sạch sẽ, những hàng rào cây xanh mướt và những nụ cười niềm nở của người dân đã tạo nên một hình ảnh Minh Châu thân thiện, hiếu khách, để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng mỗi người khách ghé thăm.

Ông Nguyễn Đức Tiến, Bí thư Đảng ủy xã Minh Châu (Hà Nội) cho biết để phát triển kinh tế-xã hội địa phương, tại nhiệm kỳ này trong Đại hội Đảng lần thứ nhất của xã cũng như Đại hội Đảng của thành phố Hà Nội xác định Minh Châu được xây dựng dựa trên thế mạnh đất đai, dựa vào nông nghiệp công nghệ cao, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp tuần hoàn kết hợp với du lịch sinh thái, trải nghiệm, du lịch nghỉ dưỡng phục vụ cho người dân thủ đô và các vùng phụ cận.

Năm 2026, Minh Châu tập trung vào phát triển nông nghiệp công nghệ cao, các sản phẩm đặc sản của xã kết hợp du lịch sinh thái trải nghiệm đây sẽ là động lực chính.

Trồng rau màu hữu cơ của hợp tác xã Minh Châu Xanh. (Ảnh Phương Anh/TTXVN)

Từ mô hình này sẽ hỗ trợ người nông dân chuyển đổi phương thức canh tác, nâng cao giá trị sử dụng đất. Mặc dù Minh Châu có những sản vật tốt nhưng người dân chưa biết quảng bá, xây dựng thương hiệu để nâng cao giá trị nông sản.

Điển hình như là cây táo, trồng trên đất Minh Châu nhờ thổ nhưỡng, phù sa bồi đắp, cây lên rất khỏe cho trái to, quả ngọt, giòn rất đặc trưng, người dân lại không mất nhiều công chăm sóc, phân bón.

Tuy nhiên, do chưa có kinh nghiệm làm thị trường nên đầu ra cho sản phẩm cây táo còn gặp nhiều khó khăn. Để giúp bà con phát triển cây táo trở thành sản phẩm chủ lực, xã đã hỗ trợ người dân xây dựng thương hiệu, từ khâu bao bì nhãn mác, đến truy xuất nguồn gốc xuất xứ sản phẩm.

Hiện xã cũng đang làm hồ sơ để trình thành phố Hà Nội công nhận sản phẩm OCOP cho táo Minh Châu.

Đặc biệt, Đại hội Đảng lần thứ 14 đã đưa ra những quyết sách đột phá đưa đất nước phát triển, trong đó Minh Châu cũng sẽ được "cởi trói" để thu hút các doanh nghiệp tìm hiểu và đầu tư vào xây dựng chuỗi giá trị nông sản, du lịch sinh thái, trải nghiệm, nghỉ dưỡng.

Hành trình của cây táo, cây chuối trên đất bãi Minh Châu không chỉ đơn thuần là câu chuyện về cây trồng, mà là câu chuyện về khát vọng vươn lên và sự đổi mới tư duy của người nông dân trong thời đại mới.

Với sự kiên trì với hướng đi hữu cơ và sự sáng tạo trong phát triển du lịch, xã đảo này chắc chắn sẽ còn tiến xa, khẳng định vị thế của mình như một vùng quê trù phú, xanh tươi và đáng sống ngay giữa lòng dòng sông mẹ./.

(TTXVN/Vietnam+)