Hà Nội: Xây dựng mô hình xã xã hội chủ nghĩa với những tiêu chí vượt trội

Chiều 9/11, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì buổi làm việc với hai xã Thư Lâm, Phúc Thịnh về tiến độ xây dựng và triển khai thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa".

Tháo gỡ điểm nghẽn, hoàn thiện 54 tiêu chí

Báo cáo tại buổi làm việc, Chủ tịch UBND xã Phúc Thịnh Nguyễn Văn Bằng cho biết, thực hiện Nghị quyết số 16-NQ/TU của Thành ủy và Quyết định số 3489/QĐ-UBND của UBND Thành phố, xã đã thành lập Ban Chỉ đạo, xây dựng dự thảo Đề án và 9 kế hoạch triển khai 54 tiêu chí.

Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu phát biểu tại buổi làm việc, yêu cầu các sở, ngành khẩn trương cụ thể hóa các tiêu chí, chủ động hướng dẫn, hỗ trợ hai xã triển khai mô hình thí điểm.

Đến nay, 10 tiêu chí thuộc trách nhiệm của xã đã được làm rõ nội hàm và phương pháp tính điểm. Trong 44 tiêu chí cần hướng dẫn của các sở, ngành, có 37 tiêu chí được hướng dẫn cụ thể, còn 7 tiêu chí cần thống nhất phương pháp đánh giá.

Thời gian tới, Phúc Thịnh tập trung đầu tư hạ tầng, giải phóng mặt bằng, nâng cao chất lượng giáo dục, y tế, văn hóa và an sinh xã hội; phát triển thương mại, dịch vụ, logistics gắn với trục Nhật Tân - Nội Bài.

Đồng thời, địa phương định hướng khai thác 53 di tích lịch sử - văn hóa và 15 di sản văn hóa phi vật thể, gắn bảo tồn di sản với phát triển du lịch, công nghiệp văn hóa.

Xã kiến nghị Thành phố bổ sung nhân lực chuyên môn, tăng cường phân cấp, ủy quyền và hỗ trợ nguồn lực đầu tư các công trình trọng điểm.

Đối với xã Thư Lâm, Chủ tịch UBND xã Phạm Trọng La cho biết, địa phương đã thành lập Ban Chỉ đạo, 9 tổ công tác chuyên đề, xây dựng dự thảo Đề án theo 3 chương trình hành động: Chính quyền phục vụ, Kinh tế phát triển, Nhân dân thụ hưởng.

Theo kết quả tự đánh giá đến ngày 4/11/2026, xã có 12/54 tiêu chí đạt yêu cầu, 8 tiêu chí có điểm nhưng chưa đạt và 34 tiêu chí chưa đủ căn cứ xác định điểm, tổng điểm đạt 22,8/100.

Đáng chú ý, 23/54 tiêu chí chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể; một số hướng dẫn chuyên ngành chưa thống nhất về ngưỡng đánh giá và phương pháp chấm điểm.

Theo lộ trình, Thư Lâm phấn đấu đến hết năm 2026 đạt 14/54 tiêu chí; năm 2027 đạt 31 tiêu chí; năm 2030 đạt 48 tiêu chí, tương ứng 84/100 điểm. Giai đoạn 2031 - 2035, địa phương đặt mục tiêu hoàn thành và duy trì đầy đủ 54 tiêu chí.

Địa phương kiến nghị Thành phố sớm thống nhất đầu mối hướng dẫn, đẩy nhanh phê duyệt quy hoạch phân khu, bố trí vốn đầu tư hạ tầng và nghiên cứu cơ chế đặc thù về nguồn lực.

Phát biểu tại buổi làm việc, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh, việc triển khai 54 tiêu chí phải xác định rõ trách nhiệm của từng sở, ngành, không thể chỉ chờ địa phương hoàn thành thống kê rồi mới thẩm định, đánh giá.

Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu từ nay đến hết tháng 11/2026, các Sở, ngành phải cụ thể hóa 54 tiêu chí thành bộ tài liệu hướng dẫn thống nhất, làm rõ yêu cầu và phương pháp đánh giá từng tiêu chí.

"Đối với tiêu chí cần đạt càng cao càng tốt, phải hướng dẫn rõ mức phấn đấu; đối với tiêu chí cần đạt càng thấp càng tốt, phải xác định cụ thể ngưỡng đánh giá. Các sở, ngành phải đề xuất phương pháp, cách thức thực hiện đối với từng tiêu chí, không chỉ dừng lại ở việc kiểm tra, thống kê và chấm điểm", Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Lưu nhấn mạnh.

Lãnh đạo Thành phố cũng yêu cầu hai xã chủ động vận dụng các cơ chế, chính sách của Luật Thủ đô năm 2026, khai thác tiềm năng phát triển kinh tế, mở rộng sản xuất, kinh doanh và nâng cao đời sống nhân dân.

Các sở, ngành cần chủ động lồng ghép nguồn lực từ các chương trình, kế hoạch của Thành phố; phân công lãnh đạo phụ trách và bố trí đầu mối chuyên môn thống nhất để trực tiếp hỗ trợ địa phương.

Lấy chất lượng sống của người dân làm thước đo

Kết luận buổi làm việc, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của hai xã Thư Lâm, Phúc Thịnh trong triển khai xây dựng Đề án thí điểm mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa".

Chủ tịch UBND Thành phố lưu ý, xây dựng mô hình không chỉ là đầu tư hạ tầng hay bố trí nguồn lực tài chính mà phải tạo chuyển biến đồng bộ trong các lĩnh vực kinh tế, văn hóa, giáo dục, y tế, tổ chức bộ máy và chất lượng đời sống nhân dân.

Các Sở, ngành phải chủ động hướng dẫn, đồng hành cùng địa phương, thay vì chỉ giao chỉ tiêu rồi chờ báo cáo, kiểm đếm vào cuối năm.

"Các tiêu chí của mô hình thí điểm phải có yêu cầu cao hơn mức bình quân chung, tạo được sự khác biệt và sức hấp dẫn của mô hình mới. Nếu chỉ đặt ra những mục tiêu tương đương tiêu chuẩn thông thường thì chưa cần thiết phải xây dựng mô hình thí điểm", Chủ tịch UBND Thành phố nhấn mạnh.

Lấy ví dụ trong lĩnh vực giáo dục, Chủ tịch Vũ Đại Thắng cho rằng, trường học trong mô hình này không chỉ dừng ở việc đạt chuẩn quốc gia mà cần nghiên cứu những chính sách, điều kiện học tập tốt hơn cho học sinh.

Trong đó, có thể xem xét hỗ trợ miễn phí bữa ăn trưa, sách giáo khoa, mở rộng hoạt động giáo dục văn hóa, nghệ thuật và kỹ năng xã hội, phù hợp điều kiện thực tế và khả năng cân đối nguồn lực.

Tương tự, tiêu chí gia đình văn hóa cần hướng đến nâng cao chất lượng đời sống, xây dựng gia đình gắn bó, yêu thương, đoàn kết, thay vì chỉ đánh giá bằng tỷ lệ đạt danh hiệu.

Đối với phát triển kinh tế, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu xác định rõ giải pháp hỗ trợ hộ kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính, phát triển doanh nghiệp tư nhân; cụ thể hóa động lực tăng trưởng từ công nghiệp, sản xuất, thương mại, dịch vụ và các khu vực có tiềm năng.

Chủ tịch UBND TP Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì buổi làm việc về tiến độ xây dựng và triển khai thí điểm mô hình “xã, phường xã hội chủ nghĩa” tại hai xã Thư Lâm, Phúc Thịnh.

Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, mô hình "xã, phường xã hội chủ nghĩa" hướng tới nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân và cải thiện các mối quan hệ xã hội, không phải quay trở lại mô hình cũ.

Do đó, các địa phương không thể chỉ trông chờ vào nguồn lực Nhà nước mà cần chủ động huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội, nhất là sự tham gia của doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Về nhiệm vụ thời gian tới, Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu khẩn trương hoàn thành những nội dung được giao trong năm 2026. Theo báo cáo, trong tổng số 18 nhiệm vụ mới có 6 nhiệm vụ hoàn thành.

Những nhiệm vụ còn lại, đặc biệt liên quan đến quy hoạch, xây dựng mô hình chính quyền minh bạch, có trách nhiệm giải trình, cần được tập trung triển khai, bảo đảm tiến độ.

Chủ tịch UBND Thành phố giao Phó Chủ tịch Nguyễn Xuân Lưu tiếp tục làm đầu mối chỉ đạo, theo dõi, giám sát quá trình thực hiện; yêu cầu các sở, ngành phối hợp chặt chẽ với hai xã, khẩn trương cụ thể hóa 54 tiêu chí, hướng dẫn giải pháp và hoàn thiện các đề án.

Những vướng mắc về quy hoạch, nguồn lực và tổ chức bộ máy phải được rà soát, kịp thời báo cáo Thành phố để tháo gỡ, phấn đấu thông qua đề án trong thời gian tới và triển khai thực hiện từ năm 2027.