Hạ tầng số tạo xung lực mới cho ngành hàng hải, đường thủy

Hạ tầng số đang trở thành nền tảng quan trọng giúp ngành hàng hải, đường thủy đổi mới phương thức quản lý, nâng cao năng lực giám sát, điều hành giao thông, bảo đảm an toàn, an ninh và tăng hiệu quả tìm kiếm, cứu nạn.

Kiến tạo hệ sinh thái số, đổi mới quản lý hàng hải và đường thủy

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam vừa báo cáo Bộ Xây dựng tình hình triển khai Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 11/NQ-CP. Đây được xem là kim chỉ nam cho những bước tiến mới trong công tác quản lý chuyên ngành.

Việc ứng dụng công nghệ số đã nâng tầm năng lực giám sát, điều hành giao thông hàng hải, đảm bảo an toàn, an ninh và tối ưu hóa hiệu quả cứu hộ, cứu nạn (Ảnh minh hoạ).

Việc ứng dụng công nghệ số đã nâng tầm năng lực giám sát, điều hành giao thông hàng hải, đảm bảo an toàn, an ninh và tối ưu hóa hiệu quả cứu hộ, cứu nạn (Ảnh minh hoạ).

Thời gian qua, Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam cho biết, đã triển khai đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp nhằm thúc đẩy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, tạo động lực mới cho toàn ngành.

Song song với đó, Cục tập trung rà soát, hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật, tạo hành lang pháp lý cho chuyển đổi số trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa.

Đáng chú ý, dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy nội địa đang được xây dựng nhằm thể chế hóa các chủ trương lớn của Nghị quyết 57, tạo nền tảng pháp lý cho phát triển hạ tầng dữ liệu, hình thành hệ sinh thái số và ứng dụng các mô hình quản lý hiện đại.

Ngành cũng nghiên cứu cơ chế thí điểm, thử nghiệm các mô hình mới trong đầu tư, quản lý, vận hành và khai thác kết cấu hạ tầng giao thông dựa trên khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Cùng với đó, đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân lực chất lượng cao được xác định là yếu tố then chốt cho quá trình chuyển đổi số.

Hạ tầng số chuyên ngành tiếp tục được đầu tư, nâng cấp theo hướng đồng bộ, hiện đại, phục vụ hiệu quả công tác quản lý, bảo đảm an toàn, an ninh hàng hải và tìm kiếm, cứu nạn.

Các hệ thống quan trọng như VTS, AIS, LRIT, MEOLUT và báo hiệu hàng hải ứng dụng GPS đang được vận hành ổn định, hỗ trợ giám sát, điều phối giao thông, quản lý tàu thuyền và nâng cao năng lực ứng phó các tình huống khẩn cấp trên biển.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam nhấn mạnh, việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng số đang tạo nền tảng để kết nối, chia sẻ dữ liệu, phát triển hệ sinh thái số và từng bước hiện đại hóa công tác quản lý nhà nước, góp phần thực hiện mục tiêu xây dựng Chính phủ số theo định hướng Nghị quyết 57.

Từ quản lý thủ công sang giám sát thời gian thực

Bên cạnh đầu tư hạ tầng, ngành hàng hải và đường thủy nội địa đang đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý Nhà nước, từng bước hoàn thiện hạ tầng số theo hướng hiện đại, đồng bộ, phục vụ bảo đảm an toàn, an ninh hàng hải và nâng cao hiệu quả tìm kiếm, cứu nạn.

Hiện 13 hệ thống giám sát và điều phối giao thông hàng hải (VTS) tại các vùng nước cảng biển trọng điểm đang được duy trì, vận hành hiệu quả. Các hệ thống hỗ trợ Cảng vụ hàng hải theo dõi, điều phối giao thông, cảnh báo nguy cơ mất an toàn, nhất là khi thời tiết bất lợi hoặc mật độ tàu thuyền cao; đồng thời phục vụ bảo đảm an ninh, phòng ngừa ô nhiễm môi trường và điều tra tai nạn hàng hải.

Hệ thống nhận dạng tự động tàu thuyền (AIS), gồm một Trung tâm dữ liệu tại Hải Phòng và 40 trạm thu ven biển, cũng đang hoạt động ổn định. Hệ thống cung cấp thông tin về nhận dạng, vị trí, hành trình và lịch sử hoạt động của tàu thuyền, giúp cơ quan quản lý giám sát theo thời gian thực, nâng cao hiệu quả điều hành và kịp thời xử lý các tình huống khẩn cấp.

Đáng chú ý, năm 2025, Đài vệ tinh mặt đất Cospas-Sarsat thế hệ mới (MEOLUT) được đưa vào khai thác, cho phép tiếp nhận, xử lý tín hiệu báo nạn gần như tức thời và xác định chính xác vị trí phao báo nạn. Đây là bước tiến quan trọng, góp phần nâng cao năng lực tìm kiếm, cứu nạn trên biển và hiện đại hóa hệ thống theo chương trình Cospas-Sarsat quốc tế.

Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam đánh giá, hệ thống hạ tầng công nghệ phục vụ quản lý chuyên ngành đã từng bước được đầu tư, vận hành đồng bộ, tạo nền tảng số cho công tác quản lý Nhà nước.

Việc ứng dụng VTS, AIS, LRIT và MEOLUT đang góp phần chuyển phương thức quản lý từ thủ công sang dựa trên dữ liệu số và giám sát thời gian thực. Qua đó, chất lượng chỉ đạo, điều hành được nâng lên, đồng thời hỗ trợ cơ quan quản lý đưa ra quyết định nhanh chóng, chính xác và minh bạch hơn.

Hồ An

Nguồn Xây Dựng: https://baoxaydung.vn/ha-tang-so-tao-xung-luc-moi-cho-nganh-hang-hai-duong-thuy-192260812175757647.htm