Hà Tĩnh lên kịch bản sơ tán dân, chủ động ứng phó các cấp độ thiên tai

Tuyến đê Hội Thống ở xã Đan Hải thường xuyên chịu tác động của các cơn bão mạnh.

Là một trong những địa phương ven biển của Hà Tĩnh, xã Đan Hải thường xuyên phải chịu ảnh hưởng của thiên tai, nhất là bão mạnh. Riêng trong năm 2025, đã có 2 cơn bão mạnh - bão số 5 với sức gió mạnh cấp 9-10, giật cấp 12-13 và bão số 10 với sức gió mạnh cấp 10-11, giật cấp 13-14, đổ bộ trực tiếp vào xã Đan Hải gây thiệt hại lớn về cơ sở hạ tầng, công trình kỹ thuật.

Thời điểm 2 cơn bão đổ bộ, cùng với sự hỗ trợ từ lực lượng vũ trang, chính quyền xã Đan Hải đã sơ tán, di dời hàng nghìn người dân tới tránh trú an toàn. Chính sự chủ động này mà xã Đan Hải đã bảo vệ an toàn về tính mạng, tài sản cho người dân.

Người dân ở xã Đan Hải được sơ tán tới Trường mầm non Đan Trường khi bão số 5 đổ bộ vào đất liền. Ảnh tư liệu.

Ông Trần Quỳnh Thao – Chủ tịch UBND xã Đan Hải cho hay: “Năm 2026, tình hình mưa bão cũng được dự báo diễn biến phức tạp. Từ kinh nghiệm trong ứng phó thiên tai của những năm trước, địa phương đã kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự cấp xã; thành lập đoàn công tác, chỉ đạo công tác phòng, chống thiên tai; xây dựng lực lượng cơ động nhanh; chuẩn bị phương tiện, trang thiết bị ứng phó. Đặc biệt, xã đã xây dựng cụ thể phương án sơ tán dân theo từng cấp độ bão, phù hợp với khu vực trọng điểm ven biển, cửa sông”.

Cụ thể, với bão cấp 8-9, sơ tán 46 hộ/76 nhân khẩu; bão cấp 10-11, sơ tán 450 hộ/1.145 nhân khẩu; bão cấp 12-13 sơ tán 1.256 hộ/2.805 nhân khẩu và bão từ cấp 14 trở lên (bão mạnh, siêu bão) sơ tán 3.420 hộ/9.927 nhân khẩu.

Các trường học được đánh giá là địa điểm an toàn, đảm bảo cho người dân tránh trú mưa bão, ngập lụt.

Theo ông Thao, địa điểm sơ tán dân là ở vị trí cao, đủ kiên cố, an toàn như trụ sở cơ quan, nhà văn hóa và các nhà cao tầng của người dân. Những nơi người dân được sơ tán tới, địa phương bố trí đầy đủ thực phẩm, nhu yếu phẩm cần thiết và bố trí lực lượng để đảm bảo an ninh trật tự.

Chủ tịch UBND tỉnh Phan Thiên Định cùng đoàn công tác kiểm tra quá trình thi công nâng cấp, sửa chữa hồ Kẻ Gỗ. Ảnh tư liệu.

Trong khi đó, xã Cẩm Duệ và xã Cẩm Bình – hai địa phương vùng hạ du hồ Kẻ Gỗ cũng đã kiểm tra, rà soát số lượng người dân cần sơ tán nằm trong vùng nguy cơ ngập lụt, vùng sạt lở đất, sạt lở ven sông và chịu tác động khi hồ chứa xả lũ.

Với xã Cẩm Duệ, địa phương này dự kiến sơ tán 54 hộ/229 nhân khẩu nằm trong vùng nguy cơ xảy ra sạt lở đất, sạt lở ven sông và sơ tán 1.080/3.628 nhân khẩu nằm trong vùng ngập lụt hạ du hồ chứa. Xã Cẩm Bình dự kiến sơ tán 228 hộ/564 nhân khẩu nằm trong vùng ngập lụt và dự kiến sơ tán 607/1.918 nhân khẩu trong vùng ngập lụt hạ du hồ chứa.

Chính quyền xã Cẩm Bình tổ chức sơ tán người dân vùng ngập lụt vào tháng 11/2025. Ảnh tư liệu.

“Quan điểm của địa phương là đảm bảo an toàn về tính mạng, tài sản của người dân là trên hết nên cùng với việc rà soát số hộ dân, số nhân khẩu, hằng năm, địa phương phối hợp với các đơn vị chức năng tổ chức diễn tập sơ tán dân ứng phó với lũ, ngập lụt để không bị động, bất ngờ trong mùa mưa lũ”, ông Đặng Văn Thành – Trưởng phòng Kinh tế, UBND xã Cẩm Duệ thông tin.

Ông Trần Đức Thịnh – Chi cục trưởng Chi cục Thủy lợi, Chánh Văn phòng Thường trực Chỉ huy Phòng, chống thiên tai tỉnh cho biết: “Là địa phương thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng nề của thiên tai, bão lũ, Hà Tĩnh luôn xác định công tác phòng, chống, ứng phó theo phương châm “bốn tại chỗ” là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Đặc biệt, để đảm bảo tuyệt đối an toàn tính mạng cho Nhân dân, tỉnh đã chủ động xây dựng, rà soát và hoàn thiện hệ thống kịch bản sơ tán dân chi tiết, phù hợp với đặc điểm tình hình và từng loại hình thiên tai riêng biệt của từng vùng, miền”.

Trên cơ sở đánh giá sát thực tế địa bàn, tỉnh đã xây dựng 4 kịch bản sơ tán dân cụ thể cho khu vực này. Trong đó, ở kịch bản ứng phó với tình huống khẩn cấp khi xuất hiện bão mạnh từ cấp 14 trở lên, tổng quy mô sơ tán tại các xã ven biển, cửa sông dự kiến lên tới 10.158 hộ với 27.360 nhân khẩu; riêng đối với Khu kinh tế Vũng Áng – hạt nhân công nghiệp trọng điểm của tỉnh, nơi tập trung đông đảo người lao động và lực lượng sản xuất, phương án di dời, sơ tán tập trung cũng đã được lập chi tiết cho 25.600 người đến các điểm tránh trú kiên cố, an toàn trước khi bão đổ bộ.

Lực lượng vũ trang Hà Tĩnh đang xây dựng phương án, gấp rút chuẩn bị các điều kiện cần thiết để chủ động ứng phó với mùa mưa bão sắp tới.

Không chỉ gia cố vùng ven biển, khu vực nội địa cũng được đưa vào hệ thống phòng thủ thiên tai với 3 kịch bản ứng phó linh hoạt. Trong đó, kịch bản 4 là kịch bản ứng phó với cấp độ rủi ro thiên tai lớn nhất, dự kiến quy mô sơ tán dân tại các xã nội địa khi có siêu bão từ cấp 14 trở lên là 22.184 hộ với 66.194 nhân khẩu.

Cùng với kịch bản ứng phó với bão mạnh, công tác sơ tán dân khi có nguy cơ xảy ra lũ quét, sạt lở đất, ngập lụt diện rộng và rủi ro ở khu vực hạ du các hồ chứa nước cũng được triển khai đồng bộ theo phương án đã được UBND các địa phương rà soát, xây dựng.

Các khu dân cư nằm ven chân đồi, núi có nguy cơ sạt lở cao vào mùa mưa bão.

Theo tổng hợp từ Văn phòng Thường trực Chỉ huy Phòng, chống thiên tai tỉnh, đối với nguy cơ lũ quét – loại hình thiên tai thường xảy ra bất ngờ tại các xã miền núi – tỉnh đã lên phương án di dời khẩn cấp 1.218 hộ với 4.051 nhân khẩu ra khỏi vùng nguy hiểm.

Đối với các điểm có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất, sạt lở bờ sông, dự kiến sơ tán 4.141 hộ với 12.859 người. Trong khi đó, với kịch bản ngập lụt diện rộng do mưa lớn kéo dài, toàn tỉnh chuẩn bị sẵn sàng phương án di dời 12.851 hộ với 37.892 người đến nơi an toàn.

Đặc biệt, Hà Tĩnh sở hữu hệ thống hồ đập lớn, việc đảm bảo an toàn vùng hạ du khi xả lũ hoặc có sự cố hồ chứa luôn là ưu tiên hàng đầu. Kịch bản sơ tán dân vùng hạ du hồ chứa đã được lập cho 8.994 hộ với 27.250 nhân khẩu, sẵn sàng kích hoạt ngay khi có lệnh từ Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp.

Hà Tĩnh đang đốc thúc các đơn vị tập trung đẩy nhanh tiến độ các công trình khắc phục hậu quả thiên tai.

Việc phân loại kịch bản rõ ràng giúp các địa phương chủ động từ khâu chuẩn bị lực lượng, phương tiện vận chuyển đến việc bố trí lương thực, thực phẩm, y tế tại các điểm tập trung, không để bị động, bất ngờ trước ảnh hưởng của các loại hình thiên tai.

Những số liệu chi tiết, cụ thể trong từng kịch bản không chỉ là các con số trên giấy, mà là kết quả của quá trình điều tra, khảo sát thực địa nghiêm túc, sát sao từ cơ sở ở Hà Tĩnh. Đây chính là “kim chỉ nam” để các ngành, các địa phương thực hiện tốt phương châm “3 sẵn sàng” và “4 tại chỗ” trong ứng phó thiên tai.

Chủ động xây dựng kịch bản sơ tán dân bài bản, chi tiết chính là giải pháp then chốt để Hà Tĩnh giảm thiểu đến mức thấp nhất thiệt hại do thiên tai gây ra, bảo vệ vững chắc tính mạng và tài sản của Nhân dân, góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội bền vững trên địa bàn toàn tỉnh.