Hà Tĩnh tập trung nguồn lực phát triển hạ tầng, mở đường bứt phá cho miền núi

Cuộc đua tiến độ trên những công trình trọng điểm

Bức tranh tại các huyện miền núi Hà Tĩnh cho thấy quyết tâm đồng bộ hóa hạ tầng giao thông và bảo đảm an sinh xã hội. Dù gặp khó khăn do nguồn cung vật liệu gián đoạn, giá cả biến động, các công trường trọng điểm vẫn duy trì tiến độ nhờ sự linh hoạt trong điều hành của chính quyền và nhà thầu.

Lãnh đạo Sở GD&ĐT kiểm tra tiến độ thi công Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp TH&THCS Hương Xuân.

Tại công trường dự án Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp TH&THCS Hương Xuân (xã Hương Xuân), không khí thi công được duy trì khẩn trương. Khởi công cuối tháng 3/2026, với tổng mức đầu tư hơn 217 tỷ đồng, dự án từng đối mặt nguy cơ chậm tiến độ do khan hiếm vật liệu san lấp.

“Nhờ chủ động nguồn đất san nền tại chỗ và điều phối linh hoạt, công trình đã nhanh chóng tăng tốc, đạt trên 50% khối lượng, hướng tới mục tiêu hoàn thành đúng tiến độ”, ông Trần Văn Tài, đại diện đơn vị thi công là Công ty CP Xây dựng và Thương mại Tân Bình Mạnh cho biết.

Theo ông Nguyễn Danh Phong, quyền Giám đốc Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình giao thông tỉnh Hà Tĩnh, dự án cải tạo, nâng cấp ĐT553 dài hơn 22km, được xác định là trục giao thông quan trọng kết nối các xã miền núi, biên giới với trung tâm kinh tế của tỉnh, đang được tập trung triển khai.

Hiện, hội đồng giải phóng mặt bằng đang tích cực tháo gỡ những vướng mắc cuối cùng liên quan đến hơn 150 hộ dân bị ảnh hưởng, phấn đấu sớm bàn giao toàn bộ mặt bằng sạch cho đơn vị thi công.

Cùng với phát triển hạ tầng giao thông, công tác phòng, chống sạt lở và thích ứng thiên tai dọc sông Ngàn Sâu cũng được chú trọng. Dự án kè chống sạt lở bờ sông Ngàn Sâu đoạn qua xã Tứ Mỹ có tổng mức đầu tư 120 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2026 - 2027, dự kiến bảo vệ hơn 2.500 hộ dân ven sông.

Các tuyến cầu dân sinh liên xã cũng được nâng cấp, mở rộng, thay thế hệ thống cầu tạm, cầu phao tại khu vực hạ lưu sông Ngàn Sâu. Qua đó, góp phần bảo đảm giao thông thông suốt, phục vụ vận chuyển nông sản và hạn chế tình trạng người dân bị cô lập trong mùa mưa lũ.

Chia sẻ về những khó khăn trong quá trình triển khai các dự án, ông Trần Quốc Bảo, Chủ tịch UBND xã Hương Khê cho biết, thách thức lớn nhất tại các xã miền núi hiện nay không chỉ là nguồn lực tài chính mà còn là công tác giải phóng mặt bằng và địa hình thi công phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ sạt lở.

Công trình Trường Phổ thông dân tộc nội trú liên cấp TH&THCS Hương Xuân  đạt trên 30% khối lượng.

“Chúng tôi đang huy động cả hệ thống chính trị vào cuộc, tăng cường đối thoại trực tiếp với từng hộ dân, tháo gỡ từng vướng mắc về đất đai để các công trình sớm hoàn thành, tạo động lực phát triển sinh kế lâu dài cho người dân”, ông Bảo nói.

Hiệu quả của đầu tư công tại Hà Tĩnh không chỉ thể hiện qua những tuyến đường được nâng cấp, những công trình kè kiên cố mà còn góp phần thay đổi tư duy phát triển kinh tế của người dân. 

Tại các bản làng vùng biên, nơi có 45 thôn thuộc vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi khó khăn, đầu tư hạ tầng luôn gắn với phát triển các mô hình kinh tế tại chỗ nhằm tạo sinh kế bền vững.

Khi hệ thống đường liên xã, đường nội đồng được cứng hóa, với tỷ lệ bê tông hóa đạt hơn 85%, Hà Tĩnh cũng lồng ghép hiệu quả hơn 120 tỷ đồng vốn hỗ trợ trực tiếp từ Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tại bản Rào Tre (xã Phúc Trạch, Hà Tĩnh), nơi từng biệt lập với bên ngoài, cuộc sống của đồng bào dân tộc Chứt đang từng ngày đổi thay nhờ hạ tầng giao thông được đầu tư đồng bộ.

Ông Hồ Văn Ban, người dân bản Rào Tre chia sẻ: “Trước đây, đường sá lầy lội, dù nuôi được lợn, trồng được chuối cũng khó mang đi bán vì chi phí vận chuyển cao. 

Nay đường thông suốt, xe tải vào tận bản, chính quyền còn hỗ trợ chuyển đổi từ sản xuất tự cung tự cấp sang chăn nuôi bản địa, trồng rừng. Giao thông thuận lợi giúp nông sản, dược liệu được tiêu thụ nhanh hơn, đời sống bà con thay đổi rõ rệt”.

Hương Khê tổ chức bảo vệ thi công nút giao đường Hồ Chí Minh và Huyện lộ 1 vào khu vực biên giới.

Định hình không gian đô thị vùng biên đến 2050 

Không chỉ tập trung tháo gỡ khó khăn trước mắt, Hà Tĩnh còn định hướng phát triển miền núi theo tầm nhìn dài hạn, gắn với tái cấu trúc không gian phát triển sau sắp xếp đơn vị hành chính. Trong đó, tỉnh đang hoàn thiện Đồ án quy hoạch chung đô thị Hương Sơn đến năm 2050, định hướng đưa địa phương trở thành trung tâm kinh tế, dịch vụ và cửa ngõ giao thương khu vực phía Tây Bắc tỉnh.

Theo lộ trình, Hương Sơn tập trung nguồn lực hoàn thiện các tiêu chí đô thị loại V, phấn đấu đạt tiêu chuẩn đô thị loại IV vào năm 2035 và hướng tới đô thị loại III trước năm 2050. Không gian đô thị được tổ chức thành 5 vùng chức năng, gắn phát triển đô thị với khai thác tiềm năng đất đai và bảo tồn sinh thái.

Cụ thể, quy hoạch xác định vùng lõi đô thị hiện hữu tại khu vực trung tâm thương mại Phố Châu cũ; vùng vành đai xanh tại Sơn Phú, Sơn Trung cũ đóng vai trò đệm sinh thái, điều tiết lũ; vùng du lịch văn hóa, y tế dưỡng sinh phía Bắc sông Ngàn Phố gắn với di sản Đại danh y Hải Thượng Lãn Ông Lê Hữu Trác; hai vùng làng xóm đô thị hóa tại Sơn Bằng, Sơn Ninh định hướng phát triển nông nghiệp công nghệ cao.

Đáng chú ý, quy hoạch đề xuất xây dựng 4 cây cầu quy mô lớn qua sông Ngàn Phố, kết nối các trục vành đai; đồng thời xây dựng bến xe khách loại 3 rộng 1,5ha tại nút giao quốc lộ 8A. 

Hệ thống đê kè và đường ven sông Ngàn Phố cũng được tính toán với cao độ tim đường trên 12m nhằm tăng khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu, hạn chế nguy cơ ngập lụt và bảo vệ hạ tầng đô thị.

Ông Hồ Thái Sơn, Chủ tịch UBND xã Hương Sơn khẳng định, địa phương xác định rõ danh mục đầu tư trọng tâm, trọng điểm, tránh dàn trải, manh mún. 

Việc phát huy nội lực trong dân, kết hợp nguồn lực hỗ trợ từ ngân sách cấp trên sẽ tạo điều kiện hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới nâng cao và phát triển hạ tầng đô thị hiện đại, tạo nền tảng cho khu vực phía Tây Bắc tỉnh phát triển.