Hạ viện Hà Lan ủng hộ đề xuất giảm giá vé giao thông công cộng quanh năm

Chương trình vé tàu Dal Vrij, cho phép hành khách đi tàu không giới hạn trong nước với mức giá 49 euro mỗi tháng. Nguồn: dispatcheseurope.com

Nếu được cụ thể hóa, chính sách mới có thể mở rộng phạm vi áp dụng sang xe buýt, xe điện và tàu điện ngầm, qua đó giảm chi phí đi lại cho người dân, đồng thời khuyến khích chuyển dịch từ phương tiện cá nhân sang giao thông công cộng.

Giảm gánh nặng chi phí đi lại cho người dân

Ngày 3/11/2026, đa số thành viên Hạ viện Hà Lan ủng hộ đề xuất yêu cầu Chính phủ nghiên cứu và xây dựng một chương trình vé giao thông công cộng giảm giá ngoài giờ cao điểm, có thể sử dụng trong suốt cả năm. Đề xuất do đảng PRO (Progressief Nederland), trước đây là liên minh GroenLinks-PvdA, khởi xướng. Nghị sĩ Habtamu de Hoop của PRO là người đệ trình kiến nghị, cùng với Pieter Grinwis thuộc đảng ChristenUnie, Sandra Beckerman của đảng Xã hội SP và Ines Kostic thuộc đảng Vì Động vật (Partij voor de Dieren). Đáng chú ý, hai đảng trong liên minh cầm quyền là D66 và CDA cũng đã bày tỏ sự ủng hộ đối với sáng kiến này.

Theo nội dung kiến nghị, Chính phủ cần phối hợp với các doanh nghiệp vận tải và chính quyền địa phương, khu vực để xây dựng một loại vé giảm giá dài hạn, áp dụng đối với nhiều phương tiện giao thông công cộng, bao gồm tàu hỏa, xe buýt, xe điện và tàu điện ngầm. Khác với chương trình vé mùa Hè trước đây, đề xuất mới không ấn định mức giá cụ thể theo tháng và cũng không yêu cầu Chính phủ phải duy trì chính xác mức phí 49 euro như chương trình Dal Vrij. Thay vào đó, mục tiêu là xây dựng một gói vé có giá cả phải chăng, áp dụng trong khung giờ thấp điểm và có hiệu lực xuyên suốt năm.

Nghị sĩ Habtamu de Hoop cho biết mục tiêu của PRO là đưa chương trình này đến với toàn bộ người dân, thay vì chỉ giới hạn trong một số nhóm đối tượng nhất định. Ông dẫn mô hình của Đức làm ví dụ về cách thức tổ chức vé giao thông công cộng có khả năng tiếp cận rộng rãi. Theo định hướng được đề xuất, người dân có thể sử dụng gói vé mà không cần phải thuộc nhóm sinh viên, người nghỉ hưu hoặc những người có thu nhập thấp. Đây là điểm đáng chú ý bởi chính sách hướng đến việc mở rộng khả năng tiếp cận giao thông công cộng trên phạm vi toàn xã hội, thay vì chỉ tập trung vào các chương trình trợ cấp dành cho một số nhóm dân cư.

Hiện trách nhiệm nghiên cứu và cụ thể hóa đề xuất thuộc về Quốc vụ khanh Annet Bertram, đại diện đảng CDA. Theo ông De Hoop, cơ quan phụ trách có thể điều chỉnh các chi tiết trong quá trình xây dựng chính sách, miễn là bảo đảm mục tiêu hình thành chương trình vé giao thông công cộng giảm giá có tính ổn định và khả năng sử dụng lâu dài. Sự ủng hộ của đa số nghị sĩ tạo điều kiện chính trị thuận lợi để Chính phủ xem xét sáng kiến. Tuy nhiên, việc có được triển khai trên thực tế hay không vẫn phụ thuộc vào phương án thiết kế, nguồn kinh phí và thỏa thuận giữa Chính phủ với các đơn vị vận tải.

Hướng tới chính sách hỗ trợ đi lại dài hạn

Đề xuất mới được xây dựng trên cơ sở chương trình Dal Vrij, sáng kiến được Chính phủ Hà Lan đưa ra trong bối cảnh giá năng lượng và nhiên liệu tăng mạnh vào mùa xuân năm 2026. Thời điểm đó, chi phí xăng dầu và năng lượng gia tăng đã tạo thêm áp lực đối với ngân sách của nhiều hộ gia đình, đặc biệt là những người thường xuyên phải di chuyển để làm việc, học tập và thực hiện các hoạt động thường ngày. Trước tình hình này, Chính phủ muốn hỗ trợ người dân giảm chi phí đi lại, đồng thời khuyến khích sử dụng phương tiện giao thông công cộng thay cho ô tô cá nhân.

Ý tưởng ban đầu được lãnh đạo PRO Jesse Klaver đưa ra cùng một số nghị sĩ khác. Ngày 23/4/2026, Hạ viện Hà Lan thông qua kiến nghị liên quan, mở đường cho việc triển khai chương trình vé tàu giảm giá trong mùa hè. Đến ngày 15/6/2026, vé Nederland Dal Vrij chính thức được cung cấp cho hành khách. Với mức giá 49 euro mỗi tháng, người sử dụng được đi tàu ở ghế hạng hai không giới hạn trên các tuyến đường sắt nội địa của Hà Lan vào giờ thấp điểm và cuối tuần trong thời gian chương trình áp dụng. Giờ thấp điểm là trước 6:30 sáng, từ 9h sáng đến 4h chiều và sau 6h tối.

Chương trình nhanh chóng thu hút sự quan tâm của người dân. Theo số liệu được công bố, khoảng 365.000 hành khách của công ty đường sắt quốc gia NS đã mua loại vé này. Kết quả đó trở thành một trong những cơ sở quan trọng để các nghị sĩ đề xuất mở rộng chính sách từ chương trình tạm thời trong mùa hè thành một giải pháp hỗ trợ đi lại lâu dài. So với chương trình ban đầu, sáng kiến mới có phạm vi rộng hơn đáng kể. Thay vì chỉ tập trung vào vận tải đường sắt, chính sách dự kiến bao phủ cả xe buýt, xe điện và tàu điện ngầm. Điều này có thể giúp người dân kết hợp nhiều loại phương tiện trong cùng một hành trình, đặc biệt tại những khu vực mà xe buýt và tàu điện đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối các khu dân cư với trung tâm đô thị.

Về nguồn lực tài chính, PRO từng ước tính việc duy trì chương trình vé tàu giảm giá quanh năm có thể tiêu tốn từ 500 triệu đến 600 triệu euro mỗi năm. Trong khi đó, chương trình vé mùa Hè trước đây nhận được khoản tài trợ 118 triệu euro từ ngân sách nhà nước. Sự chênh lệch này cho thấy việc chuyển từ một chương trình ngắn hạn sang chính sách áp dụng quanh năm sẽ đặt ra yêu cầu lớn hơn về nguồn ngân sách. Đặc biệt, nếu phạm vi được mở rộng sang nhiều loại hình vận tải, Chính phủ Hà Lan sẽ phải tính toán cơ chế phân bổ kinh phí, mức hỗ trợ dành cho từng đơn vị khai thác và phương thức thanh toán giữa các hệ thống vận tải khác nhau.

Một vấn đề khác cần được quan tâm là giá vé giao thông công cộng tại Hà Lan đang chịu áp lực tăng. Công ty đường sắt NS dự kiến điều chỉnh giá vé tăng thêm 4,7% kể từ tháng 1/2027. Trong bối cảnh chi phí đi lại tiếp tục là mối quan tâm của nhiều hộ gia đình, việc xây dựng chương trình vé giảm giá dài hạn có thể trở thành một trong những giải pháp được cân nhắc nhằm hạn chế tác động của việc tăng giá dịch vụ vận tải. NS cũng đã thông báo mong muốn thảo luận với Chính phủ về khả năng khôi phục chương trình vé mùa hè. Ngày 20/10/2026, doanh nghiệp này cho biết sẽ trao đổi về khả năng triển khai thêm một đợt chương trình Dal Vrij vào mùa Hè năm 2027.