Hai kết luận chuyên đề và bước chuyển trong công tác giải phóng mặt bằng tại Nghệ An
Trong chưa đầy 3 tháng, Thường trực Tỉnh ủy Nghệ An liên tiếp ban hành hai kết luận chuyên đề về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng (GPMB). Điểm nhấn là chuyển từ nắm bắt sang điều hành tiến độ, từ báo cáo vướng mắc sang trực tiếp giải quyết, gắn từng dự án với trách nhiệm cụ thể của cơ quan, đơn vị và cá nhân.
Rõ thời gian, rõ kết quả
Sáng 30/10, đoàn công tác do Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tân Mai Đàm Hữu Hồng dẫn đầu trực tiếp gặp gỡ, vận động gia đình bà Trần Thị Song ở khối Phú Lợi, nhằm tháo gỡ vướng mắc trong công tác GPMB Dự án cải thiện cơ sở hạ tầng đô thị nhằm giảm thiểu tác động của biến đổi khí hậu tại 4 tỉnh ven biển Bắc Trung Bộ (Dự án AFD).
Gia đình bà Song có thửa đất ở rộng 200m², trong đó hơn 112m² thuộc diện bị ảnh hưởng bởi dự án. Tại buổi làm việc, đoàn công tác đã giải thích các quy định, chính sách bồi thường, hỗ trợ, đồng thời lắng nghe tâm tư, kiến nghị của gia đình, bảo đảm công khai, dân chủ và quyền lợi hợp pháp của người dân.

Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND phường Tân Mai Đàm Hữu Hồng gặp gỡ, vận động người dân nhằm tháo gỡ vướng mắc trong công tác GPMB Dự án AFD. Ảnh: CSCC
Sau quá trình trao đổi, vận động, gia đình bà Song đồng thuận bàn giao mặt bằng. Kết quả này góp phần hoàn thành công tác GPMB Dự án AFD trên địa bàn phường Tân Mai. Đến chiều 30/10, toàn bộ các hộ dân bị ảnh hưởng bởi dự án đã đồng thuận bàn giao mặt bằng, đạt tỷ lệ 100%.
Để đạt được kết quả đó, cấp ủy, chính quyền phường Tân Mai đã huy động các phòng, ban, tổ chức chính trị - xã hội và hệ thống chính trị cơ sở cùng tham gia tuyên truyền, đối thoại, giải quyết kiến nghị.
Trong những ngày cuối tháng 10, lãnh đạo phường nhiều lần trực tiếp đến gặp gỡ các hộ dân, kiên trì giải thích chính sách, tháo gỡ những băn khoăn liên quan đến quyền lợi. Thực tế cho thấy hiệu quả của công tác dân vận, đặc biệt là sự vào cuộc trực tiếp, tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu trong giải quyết những vấn đề phát sinh từ cơ sở.
Tuy nhiên, tại nhiều dự án khác, công tác GPMB vẫn còn những phần việc chưa hoàn thành, liên quan đến hồ sơ pháp lý, chính sách bồi thường, di dời mồ mả, tái định cư và việc thực hiện nghĩa vụ của nhà đầu tư. Trước yêu cầu đẩy nhanh tiến độ các công trình, dự án, UBND tỉnh đang tập trung rà soát từng trường hợp, xác định thời hạn xử lý và phân công trách nhiệm cụ thể cho các đơn vị liên quan.

Chủ tịch UBND tỉnh Võ Trọng Hải kiểm tra công tác GPMB và tiến độ các dự án tại phường Vinh Phú. Ảnh: Thành Duy
Tại Dự án Khu đô thị mới Đông Vĩnh - Cửa Nam, quy mô khoảng 37,6ha, hiện còn 4 hộ dân chưa hoàn thành GPMB, với diện tích đất ở khoảng 1.143,9m². Bên cạnh đó, 17 ngôi mộ chưa được di dời, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án.
Qua làm việc với nhà đầu tư, các đơn vị liên quan để nắm bắt tình hình, tháo gỡ khó khăn, đồng chí Võ Trọng Hải - Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh đã giao các đơn vị tập trung xử lý dứt điểm những tồn tại.
Cụ thể, đến ngày 10/11 phải hoàn thành GPMB đối với 4 hộ dân còn lại; đến ngày 15/12 hoàn thành di dời 17 ngôi mộ. Việc ấn định các mốc thời gian cụ thể nhằm tạo cơ sở để các đơn vị chủ động triển khai, phối hợp xử lý từng vướng mắc, hạn chế tình trạng kéo dài, ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Tại Dự án Khu công nghiệp VSIP Nghệ An 3, quy mô hơn 181ha, tổng vốn đầu tư 1.325 tỷ đồng, diện tích đã hoàn thành GPMB đạt hơn 92ha. Phần diện tích còn lại đang ở những giai đoạn xử lý khác nhau với 15,91ha đã được phê duyệt phương án bồi thường; 3,83ha đang trình thẩm định; 75,64ha đã kiểm kê; 2,33ha chưa ký biên bản kiểm kê và 9,11ha là đất do xã quản lý.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bùi Thanh An kiểm tra công tác GPMB cho dự án KCN VSIP 3 tại xã Hưng Nguyên. Ảnh: Thành Duy
Riêng khu vực được xác định ưu tiên GPMB có diện tích hơn 89ha, hiện đã hoàn thành hơn 42ha. Khối lượng công việc còn lại khá lớn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền cơ sở, cơ quan chuyên môn và nhà đầu tư.
Qua kiểm tra thực địa dự án mới đây, đồng chí Bùi Thanh An - Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh yêu cầu UBND xã Hưng Nguyên xây dựng đường găng GPMB đối với phần diện tích còn lại, xác định rõ tiến độ từng công việc, phấn đấu hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
Điều hành tiến độ, giải quyết vướng mắc
Thực tiễn triển khai GPMB tại các dự án cho thấy yêu cầu xuyên suốt là xác định đúng điểm nghẽn, rõ người xử lý, thời hạn hoàn thành và kết quả cụ thể. Cách tiếp cận này được Thường trực Tỉnh ủy cụ thể hóa qua hai kết luận chuyên đề ban hành trong chưa đầy 3 tháng.
Ngày 23/7/2026, Thường trực Tỉnh ủy ban hành Kết luận số 159-KL/TU về công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư, GPMB các dự án trên địa bàn tỉnh. Sau hơn 2 tháng triển khai, công tác này đã có những chuyển biến tích cực; nhận thức, trách nhiệm được nâng lên, sự phối hợp giữa các cấp, ngành và chủ đầu tư chặt chẽ hơn, hoạt động kiểm tra, đôn đốc cũng được tăng cường.

Đoàn công tác của Chủ tịch UBND tỉnh kiểm tra công tác giải phóng mặt bằng, triển khai các dự án tại phường Vinh Phú. Ảnh: Thành Duy
Trong tổng số 155 dự án, đã có 18 dự án hoàn thành toàn bộ GPMB với khoảng 166ha; 25 dự án hoàn thành GPMB đất nông nghiệp với khoảng 657ha; 4 dự án được xử lý hủy bỏ hồ sơ pháp lý, với khoảng 558ha.
Tại xã Đại Đồng, thực hiện chỉ đạo của Thường trực Tỉnh ủy, chính quyền xã đã chủ động phối hợp với các chủ đầu tư để triển khai công tác GPMB. Đồng chí Tưởng Đăng Hào - Ủy viên Ban Thường vụ Đảng ủy, Phó Chủ tịch UBND xã Đại Đồng cho biết, trên địa bàn có 4 dự án ngoài ngân sách cần thực hiện GPMB. Xã đã chủ động liên hệ với các chủ đầu tư để trao đổi, phối hợp triển khai những nội dung liên quan.
Tuy nhiên, đến đầu tháng 10, toàn tỉnh vẫn còn 133/155 dự án vướng mắc về bồi thường, GPMB, với diện tích khoảng 1.524ha. Trong đó, 16 dự án, khoảng 417ha chưa triển khai do vướng thủ tục pháp lý; 117 dự án, khoảng 1.106ha đang tiếp tục thực hiện. Trước khối lượng công việc tồn đọng lớn, ngày 5/10/2026, Thường trực Tỉnh ủy ban hành Kết luận số 199-KL/TU, tiếp tục siết chặt phương thức lãnh đạo, điều hành.

Người dân xã Kim Bảng tháo dỡ nhà cửa để bàn giao mặt bằng cho cao tốc Vinh - Thanh Thủy. Ảnh: Thành Duy
Kết luận giao Ban Thường vụ Đảng ủy UBND tỉnh lãnh đạo UBND tỉnh chỉ đạo thống nhất đối với toàn bộ 133 dự án chưa hoàn thành GPMB; phân công các đồng chí lãnh đạo UBND tỉnh trực tiếp phụ trách từng dự án, nhất là những dự án trọng điểm, chậm tiến độ, kéo dài và có vướng mắc phức tạp.
Một yêu cầu quan trọng được đặt ra là xác định rõ tiến độ, thời hạn hoàn thành và trách nhiệm của từng cơ quan, đơn vị, cá nhân; đưa kết quả GPMB vào đánh giá cán bộ bằng KPI, gắn với trách nhiệm và mức độ hoàn thành nhiệm vụ.
Đối với Ban Thường vụ Đảng ủy các xã, phường, Thường trực Tỉnh ủy yêu cầu đặt ra là chuyển từ “nắm tiến độ” sang “điều hành tiến độ”, từ “báo cáo vướng mắc” sang “giải quyết vướng mắc”, từ “rõ trách nhiệm tập thể” sang “rõ trách nhiệm từng người”. Công tác điều hành phải đi đến từng dự án, hộ dân, thửa đất và từng nội dung còn vướng mắc.

Mặt bằng cao tốc Vinh - Thanh Thủy đoạn qua xã Kim Bảng được giải phóng, bàn giao cho đơn vị thi công. Ảnh: Thành Duy
Hai kết luận được ban hành trong chưa đầy 3 tháng thể hiện quan điểm nhất quán của Thường trực Tỉnh ủy, đó là công tác GPMB phải được chỉ đạo xuyên suốt, có người chịu trách nhiệm và có thời hạn hoàn thành cụ thể. Nếu Kết luận số 159-KL/TU tạo chuyển biến về nhận thức, phối hợp và tổ chức thực hiện thì Kết luận số 199-KL/TU tiếp tục đẩy mạnh phân công, cá thể hóa trách nhiệm, gắn kết quả công việc với đánh giá cán bộ.

