Hải Phòng đổi mới giáo dục nghề nghiệp, đón đầu ngành kinh tế mũi nhọn

Sinh viên Trường Cao đẳng Hàng hải và Đường thuỷ I thực tập trên tàu.

Phát huy lợi thế

Trong tiến trình xây dựng Hải Phòng trở thành thành phố công nghiệp hiện đại, văn minh, phát triển mạnh về kinh tế biển và hội nhập sâu rộng, nguồn nhân lực có kỹ năng nghề cao được xác định là một trong những yếu tố quyết định năng lực cạnh tranh.

Vì vậy, đổi mới, nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp (GDNN) được thành phố xác định là nhiệm vụ chiến lược, gắn trực tiếp với yêu cầu phát triển các ngành kinh tế mũi nhọn.

Đề án “Đổi mới và nâng cao chất lượng GDNN trên địa bàn thành phố đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045” được coi là một văn bản khẳng định quyết tâm của thành phố Cảng trong việc lấy nguồn nhân lực kỹ năng cao làm động lực then chốt để đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Đặc biệt, Quyết định số 997-QĐ-UBND ngày 18/3/2026 càng thể hiện rõ nét định hướng của thành phố thúc đẩy GDNN trên địa bàn phát triển theo hướng "dạy thực chất, học thực chất".

Trong đó, GDNN được định hướng theo nhu cầu của thị trường lao động, tập trung đào tạo nhân lực cho công nghiệp công nghệ cao, cảng biển - logistics, kinh tế biển, y tế và du lịch.

Đến năm 2030, thành phố đặt mục tiêu tuyển sinh đào tạo 16.000 học sinh, sinh viên trình độ trung cấp và cao đẳng, trong đó tỷ lệ nữ đạt trên 40%.

Hệ thống GDNN phấn đấu có ít nhất 6 trường chất lượng cao, trong đó 3 trường thuộc quản lý của thành phố, đồng thời phát triển khoảng 80 lượt nghề trọng điểm.

Đáng chú ý, Hải Phòng hướng tới việc có từ 3-5 ngành, nghề tiếp cận trình độ của các nước phát triển trong nhóm G20 và 4-6 nghề có năng lực cạnh tranh vượt trội trong khối ASEAN-4. Đây là bước chuyển quan trọng, cho thấy GDNN không chỉ đáp ứng nhu cầu nhân lực phổ thông mà hướng tới đào tạo lực lượng lao động có trình độ kỹ thuật, kỹ năng nghề và khả năng làm việc trong môi trường quốc tế.

Trong đó, logistics được xác định là một hướng đào tạo quan trọng. Với lợi thế hệ thống cảng biển, khu kinh tế, khu công nghiệp và vị trí cửa ngõ giao thương quốc tế, Hải Phòng cần đội ngũ lao động thành thạo quản lý chuỗi cung ứng, khai thác cảng, vận tải, kho bãi, thương mại điện tử và các dịch vụ logistics hiện đại.

Đối với kinh tế biển, yêu cầu đào tạo cũng ngày càng đa dạng, từ kỹ thuật khai thác, vận hành thiết bị, dịch vụ hàng hải đến các lĩnh vực hỗ trợ hoạt động cảng biển và công nghiệp ven biển.

Cùng với đó, lĩnh vực y tế cần nguồn nhân lực được đào tạo bài bản về điều dưỡng, dược và các kỹ thuật chuyên môn; trong khi du lịch đòi hỏi lao động vừa giỏi nghề, vừa có ngoại ngữ, kỹ năng số và khả năng phục vụ khách quốc tế. Định hướng đào tạo theo ngành kinh tế mũi nhọn vì thế sẽ giúp các cơ sở GDNN chủ động xây dựng chương trình sát thực tiễn, hạn chế khoảng cách giữa đào tạo và sử dụng lao động.

Trường Cao đẳng Hàng hải và Đường thủy I đã tổ chức chương trình khảo sát chính thức đánh giá ngoài cơ sở giáo dục nghề nghiệp và chương trình đào tạo nghề Điều khiển tàu biển trình độ cao đẳng.

Đầu tư đồng bộ

Một trong những điểm nhấn đổi mới GDNN Hải Phòng là hệ thống chính sách đầu tư tương đối toàn diện, từ hỗ trợ người học, người lao động đến nâng cao năng lực đội ngũ nhà giáo và hiện đại hóa cơ sở vật chất. Bên cạnh ưu tiên, hỗ trợ học phí cho người học, người dạy, thành phố đầu tư cơ sở vật chất cho các trường nghề.

Tổng kinh phí 1.244,94 tỷ đồng được dành cho 6 cơ sở GDNN công lập trực thuộc thành phố. Trong đó, Trường Cao đẳng Kỹ thuật Hải Phòng được đầu tư 745,6 tỷ đồng; Trường Cao đẳng Kinh tế Hải Phòng 285 tỷ đồng; Trường Cao đẳng Y tế Hải Phòng 29,8 tỷ đồng; Trường Cao đẳng nghề Hải Dương 70 tỷ đồng; Trường Trung cấp Kỹ thuật - Nghiệp vụ Hải Phòng 64,2 tỷ đồng và Trường Trung cấp Văn hóa nghệ thuật và Du lịch Hải Phòng 50,29 tỷ đồng.

Việc đầu tư hướng tới xây dựng các cơ sở đào tạo hiện đại, tăng cường thiết bị thực hành, mô phỏng công nghệ và đáp ứng yêu cầu đào tạo nghề trọng điểm. Thành phố đặt mục tiêu đến năm 2030 có tối thiểu 85% cơ sở GDNN đạt chuẩn quốc gia và 100% chương trình đào tạo các ngành, nghề trọng điểm đạt tiêu chuẩn kiểm định chất lượng.

Đặc biệt, chuyển đổi số được xác định là giải pháp xuyên suốt. Hải Phòng sẽ xây dựng hệ thống dữ liệu về đội ngũ trí thức và lao động kỹ thuật, đẩy mạnh đào tạo trên môi trường số, tăng cường học liệu điện tử và ứng dụng công nghệ trong quản lý, giảng dạy, đánh giá kết quả học tập.

Mô hình liên kết “Nhà nước - Nhà trường - Doanh nghiệp” cũng được triển khai quyết liệt. Ban Quản lý Khu kinh tế Hải Phòng được giao nhiệm vụ chủ trì đánh giá nhu cầu sử dụng lao động của doanh nghiệp trong các khu công nghiệp, qua đó giúp các trường chủ động điều chỉnh quy mô và ngành nghề đào tạo. Đây được xem là giải pháp quan trọng để đào tạo đúng và trúng nhu cầu.

Doanh nghiệp không chỉ là nơi tiếp nhận sinh viên sau tốt nghiệp mà cần tham gia sâu hơn vào quá trình xây dựng chương trình, tổ chức đào tạo, hướng dẫn thực hành và đánh giá kỹ năng nghề. Cùng với liên kết trong nước, Hải Phòng chủ trương tăng cường hợp tác với Hà Nội, Quảng Ninh, Bắc Ninh và các địa phương trong vùng; mở rộng hợp tác quốc tế, thu hút nguồn lực và chuyển giao công nghệ.

Thành phố đặt mục tiêu 100% trường cao đẳng có ít nhất một chương trình hợp tác hoặc chuyển giao công nghệ với đối tác quốc tế.

Với nguồn lực được đầu tư và mục tiêu rõ ràng, đổi mới GDNN Hải Phòng đến năm 2030 được kỳ vọng tạo bước chuyển căn bản về chất lượng đào tạo. Quan trọng hơn, hệ thống GDNN sẽ ngày càng gắn chặt với chiến lược phát triển kinh tế thành phố, cung cấp nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu của cảng biển - logistics, kinh tế biển, y tế, du lịch và các ngành công nghiệp mới.

Đầu tư cho giáo dục nghề nghiệp cũng chính là đầu tư cho năng lực cạnh tranh dài hạn. Khi người học được trang bị kỹ năng nghề vững vàng, nhà trường gắn bó với doanh nghiệp và chương trình đào tạo đi trước nhu cầu thị trường, Hải Phòng sẽ có thêm nền tảng để hiện thực hóa mục tiêu trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao của vùng và từng bước vươn lên vị thế hàng đầu về GDNN trong nước, khu vực ASEAN.