Hải Phòng tăng tốc hạ tầng, mở rộng không gian cho cực tăng trưởng mới

Cảng quốc tế Lạch Huyện, thành phố Hải Phòng. (Ảnh: Hoàng Ngọc/TTXVN)

Từ ngày 1/10, Hải Phòng áp dụng “cơ chế luồng xanh,” rút ngắn thời gian thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đối với 17 dự án trọng điểm, trong đó có những công trình kết nối cảng biển, sân bay và các tuyến giao thông liên vùng. Đây là một trong những giải pháp thành phố đang triển khai để đẩy nhanh tiến độ đầu tư, đồng thời tạo nền tảng mở rộng không gian phát triển.

Rút ngắn thủ tục, thúc tiến độ các dự án trọng điểm

Theo quyết định của Ủy ban Nhân dân thành phố Hải Phòng, từ ngày 1/10, thủ tục thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi đầu tư xây dựng và báo cáo nghiên cứu khả thi điều chỉnh đối với 17 dự án trọng điểm được áp dụng “cơ chế luồng xanh.”

Trong đó, thời gian giải quyết không quá 12,5 ngày làm việc đối với 3 dự án gồm tuyến đường kết nối Đông-Tây thành phố Hải Phòng; trục kết nối cảng Lạch Huyện với sân bay Gia Bình; cao tốc Ninh Bình-Hải Phòng (CT.08).

Dự án cầu Bùi Thị Xuân được giải quyết trong thời gian không quá 10 ngày làm việc.

13 dự án còn lại có thời gian giải quyết không quá 8 ngày làm việc, thuộc các lĩnh vực giao thông, tái định cư, giáo dục, chỉnh trang đô thị, cấp nước và xử lý nước thải.

Dự án tái định cư phục vụ giải phóng mặt bằng tuyến đường sắt tại điểm dân cư đường ngang thôn Nhan Bầu, xã Hà Đông, thành phố Hải Phòng, bàn giao cho địa phương vào ngày 15/9/2026. (Ảnh: Hoàng Ngọc/TTXVN)

Theo quy trình, hồ sơ được tiếp nhận tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố, sau đó chuyển Sở Xây dựng thẩm định, phê duyệt và trả kết quả. Toàn bộ quá trình được xử lý trên môi trường điện tử, đi kèm cơ chế giám sát tiến độ.

Việc rút ngắn thời gian thẩm định được xem là giải pháp trực tiếp nhằm tháo gỡ một trong những điểm nghẽn thường gặp ở giai đoạn chuẩn bị đầu tư, giúp các dự án sớm hoàn thiện thủ tục để chuyển sang các bước tiếp theo.

Đây cũng là cách Hải Phòng tạo thêm dư địa để đẩy nhanh chương trình đầu tư hạ tầng quy mô lớn trong năm 2026.

Những tuyến kết nối định hình không gian tăng trưởng mới

Năm 2026, Hải Phòng triển khai 31 công trình, dự án trọng điểm, gồm 2 dự án khánh thành, 16 dự án khởi công mới và 13 dự án chuyển tiếp từ năm trước. Danh mục trải rộng từ giao thông liên vùng, cảng biển, logistics đến khu công nghiệp, đô thị và các công trình phục vụ đời sống dân sinh.

Trong đó, tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng được xác định là một trong những công trình có ý nghĩa kết nối chiến lược. Tuyến đường sắt khổ tiêu chuẩn 1.435mm dài gần 391km, kết nối cửa khẩu quốc tế Lào Cai với cảng biển nước sâu Lạch Huyện, qua đó hình thành thêm một hành lang vận tải hàng hóa từ khu vực biên giới phía Bắc đến cửa ngõ hàng hải quốc tế.

Để phục vụ dự án, Hải Phòng triển khai 14 dự án tái định cư, gồm 11 dự án thuộc khu vực Hải Dương cũ và 3 dự án thuộc khu vực Hải Phòng cũ, với 9 khu tái định cư. Tổng diện tích thực hiện khoảng 59,86ha, kinh phí dự kiến khoảng 1.237 tỷ đồng.

Không chỉ tạo thêm năng lực vận tải, tuyến đường sắt còn được kỳ vọng làm thay đổi phương thức kết nối giữa các trung tâm sản xuất, logistics và cảng biển, giảm áp lực cho đường bộ và nâng cao khả năng tổ chức chuỗi cung ứng.

Cùng với đường sắt, hệ thống cảng biển tiếp tục được Hải Phòng tập trung đầu tư. Tại khu bến Lạch Huyện, năm 2026 đánh dấu bước phát triển mới khi 6 bến nước sâu từ bến số 1 đến số 6 được đưa vào khai thác đồng bộ.

Tổng chiều dài cầu bến khoảng 2,4km, có khả năng tiếp nhận tàu container trọng tải lớn hơn 200.000 DWT, tương đương khoảng 18.000-20.000 TEU.

Thành phố đang tiếp tục thúc đẩy việc lấp đầy quy hoạch từ bến số 7 đến số 12. Trong đó, dự án bến số 7 và số 8 do Tổng công ty Tân Cảng Sài Gòn hợp tác với hãng tàu CMA CGM đầu tư; tổ hợp bến số 9 đến số 12 do Công ty cổ phần Đầu tư Cảng Lạch Huyện phối hợp với PSA Việt Nam, dự kiến khởi công cuối năm 2026.

Từ cảng biển đến chuỗi logistics liên vùng

Việc mở rộng năng lực cảng biển đang tạo điều kiện để Hải Phòng phát triển sâu hơn hệ sinh thái logistics, nhưng hiệu quả không chỉ phụ thuộc vào số lượng cầu bến.

Theo ông Phùng Ngọc Minh, Phó Tổng Giám đốc Tổng Công ty Tân Cảng Sài Gòn, khi năng lực cầu bến nước sâu tại Lạch Huyện được nâng lên, yêu cầu quan trọng là tổ chức thông suốt hành trình hàng hóa từ vùng sản xuất, qua hệ thống ICD, depot đến cảng biển và tàu mẹ theo hướng đa phương thức, số hóa và có chi phí cạnh tranh.

Hàng hóa xuất nhập khẩu ở cảng container Lạch Huyện, thành phố Hải Phòng. (Ảnh: Vũ Sinh/TTXVN)

Theo hướng này, việc kết hợp đường thủy, đường sắt và đường bộ theo từng hành lang vận tải sẽ giúp phân bổ lại dòng hàng, giảm áp lực lên đường bộ và tạo điều kiện phát triển logistics xanh.

Cùng với cảng biển, nhiều khu công nghiệp mới như Thủy Nguyên, Kim Thành 2, Bình Giang, Nam Tràng Cát, Ngũ Phúc, Hoàng Diệu, Trấn Dương-Hòa Bình đang được triển khai. Hạ tầng sản xuất, cảng biển và giao thông kết nối được phát triển đồng thời sẽ tạo thêm dư địa thu hút các dự án công nghiệp, logistics và dịch vụ quy mô lớn.

Định hướng này cũng được hỗ trợ bởi các cơ chế, chính sách mới dành cho khu vực Lạch Huyện, trong đó có Nghị quyết số 226/2025/QH15 của Quốc hội về cơ chế đặc thù thành lập Khu Thương mại tự do và Quyết định số 288/QĐ-TTg về Khu Kinh tế chuyên biệt.

Hạ tầng đi trước, không gian đô thị mở rộng

Điểm đáng chú ý trong chương trình đầu tư năm 2026 là các công trình không được phát triển riêng lẻ mà từng bước hình thành mạng lưới kết nối giữa các khu vực kinh tế.

Khi tuyến đường sắt Lào Cai-Hà Nội-Hải Phòng được hoàn thành chậm nhất vào năm 2030, cùng với hệ thống giao thông đô thị và liên vùng đang được nâng cấp, khả năng kết nối giữa các trung tâm sản xuất, khu công nghiệp, cảng biển và các đầu mối logistics sẽ được cải thiện.

Từ đó, không gian phát triển của Hải Phòng có thêm điều kiện mở rộng theo hướng đa trung tâm, thay vì tập trung vào một số khu vực truyền thống. Các khu công nghiệp mới có thể tiếp cận thuận lợi hơn với mạng lưới vận tải; hoạt động logistics có thêm lựa chọn về phương thức vận chuyển; còn đô thị có cơ hội phát triển gắn với những trục hạ tầng mới.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, Ban Quản lý Khu Kinh tế Hải Phòng đang tập trung đẩy nhanh thẩm định quy hoạch, thủ tục môi trường, xây dựng và phối hợp giải quyết các vấn đề phát sinh trong quá trình triển khai dự án.

Với 31 công trình, dự án trọng điểm được triển khai trong năm 2026, cùng những cải cách ngay từ khâu thủ tục đầu tư, Hải Phòng đang đồng thời giải quyết hai bài toán: tăng tốc những công trình trước mắt và tạo dựng mạng lưới hạ tầng cho giai đoạn phát triển dài hạn.

Khi các tuyến giao thông chiến lược, cảng nước sâu, khu công nghiệp và các trung tâm logistics được kết nối thành một hệ thống, hạ tầng sẽ không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại, vận chuyển hàng hóa mà trở thành nền tảng để Hải Phòng mở rộng không gian kinh tế, nâng cao năng lực cạnh tranh và củng cố vai trò cực tăng trưởng của vùng./.