Hải Phòng tăng tốc phát triển nhà ở cho thuê từ khu công nghiệp đến đô thị

Ngày 26/6, TP. Hải Phòng khởi công Dự án đầu tư xây dựng nhà lưu trú cho công nhân, chuyên gia thuộc Khu chức năng dịch vụ - Khu công nghiệp Đại An mở rộng với tổng mức đầu tư hơn 1.111 tỷ đồng.

Dự án được xây dựng trên khu đất rộng 4,28 ha, gồm 7 tòa nhà lưu trú cao 10 tầng với 1.074 căn hộ cho công nhân thuê cùng 14 công trình thương mại dịch vụ cao 3-4 tầng, cung cấp 55 căn dành cho chuyên gia.

Dự án do Công ty TNHH MTV Phát triển hạ tầng Khu công nghiệp Đại An làm chủ đầu tư và dự kiến hoàn thành trong quý IV/2027.

Các đại biểu bấm nút khởi công dự án nhà lưu trú cho công nhân, các chuyên gia thuộc Khu chức năng dịch vụ - Khu công nghiệp Đại An mở rộng.Ảnh; CTTDT TP

Đây là một trong những dự án đầu tiên được triển khai nhằm hiện thực hóa định hướng phát triển nhà ở trong giai đoạn mới theo kết luận của đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5/2026 về định hướng phát triển nhà ở trong giai đoạn mới, và triển khai Kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Thông báo số 286/TB-VPCP ngày 04/6/2026, đồng thời phản ánh quyết tâm của Hải Phòng trong việc chuyển mạnh từ tư duy hỗ trợ người dân sở hữu nhà ở sang bảo đảm quyền tiếp cận chỗ ở ổn định, phù hợp khả năng chi trả.

Không chỉ dừng ở một dự án riêng lẻ, Hải Phòng đang xây dựng chiến lược phát triển nhà ở cho thuê gắn với quá trình mở rộng các khu công nghiệp, chỉnh trang đô thị và nâng cao chất lượng an sinh xã hội.

Theo định hướng của thành phố, nhà ở cho thuê sẽ được quy hoạch đồng bộ với hệ thống giao thông công cộng, các khu công nghiệp, khu kinh tế và các vùng phát triển động lực nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của lực lượng lao động.

Đây cũng là yêu cầu cấp thiết khi Hải Phòng tiếp tục là một trong những địa phương dẫn đầu cả nước về thu hút đầu tư và phát triển công nghiệp. Sự gia tăng nhanh của lực lượng lao động kéo theo nhu cầu rất lớn về chỗ ở chất lượng, trong khi phần lớn công nhân vẫn đang thuê trọ tại các khu dân cư tự phát với điều kiện sinh hoạt còn hạn chế.

Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hải Phòng Lê Anh Quân phát biểu tại lễ khởi công. Ảnh; CTTDT TP

Theo đánh giá của thành phố, nhiều khu nhà trọ hiện nay có diện tích nhỏ, chất lượng xây dựng chưa bảo đảm, thiếu hạ tầng kỹ thuật, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn phòng cháy, chữa cháy và chưa đáp ứng yêu cầu về môi trường sống của người lao động. Đây là một trong những điểm nghẽn ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực và sức hấp dẫn của môi trường đầu tư.

Bên cạnh nhu cầu nhà ở cho công nhân, Hải Phòng còn đang đối mặt với áp lực rất lớn từ việc cải tạo, xây dựng lại các chung cư cũ xuống cấp. Qua rà soát, thành phố xác định có 177 chung cư cũ cần được xử lý, trong đó 66 tòa nhà ở mức nguy hiểm cấp D. Điều này đồng nghĩa hơn 9.000 hộ dân sẽ phải được bố trí nơi ở mới trong thời gian tới.

Chính vì vậy, phát triển nhà ở cho thuê không chỉ là giải pháp dành cho công nhân khu công nghiệp mà còn trở thành công cụ quan trọng để giải quyết đồng thời nhiều bài toán về chỉnh trang đô thị, an sinh xã hội và phát triển kinh tế.

Những con số hiện nay cho thấy Hải Phòng đang là một trong những địa phương đi đầu về phát triển nhà ở xã hội. Toàn thành phố đã và đang triển khai 67 dự án nhà ở xã hội với quy mô hơn 85.000 căn. Dự kiến đến năm 2030 sẽ hoàn thành khoảng 73.500 căn, tương đương 140% chỉ tiêu Chính phủ giao.

Riêng phân khúc nhà ở cho thuê cũng đã bắt đầu hình thành với 15 dự án có bố trí quỹ căn cho thuê, cung cấp khoảng 4.900 căn hộ. Trong đó, hàng trăm căn hộ đã được đưa vào khai thác, góp phần đáp ứng nhu cầu chỗ ở của người lao động và người dân có thu nhập thấp.

Đáng chú ý, Hải Phòng không chỉ dựa vào nguồn lực của doanh nghiệp mà lựa chọn cách tiếp cận đa dạng hơn. Thành phố dự kiến sử dụng vốn đầu tư công để trực tiếp xây dựng các dự án nhà ở xã hội cho thuê; đồng thời phát huy vai trò của Quỹ nhà ở địa phương thông qua việc mua lại một phần quỹ căn hộ tại các dự án nhà ở xã hội nhằm tạo nguồn nhà cho thuê lâu dài.

Song song với đó, Hải Phòng sẽ tiếp tục khuyến khích doanh nghiệp đầu tư xây dựng khu lưu trú công nhân chất lượng cao ngay trong các khu công nghiệp. Các khu lưu trú này không chỉ đáp ứng nhu cầu chỗ ở mà còn được định hướng tích hợp các tiện ích thiết yếu như cửa hàng tiện lợi, dịch vụ chăm sóc trẻ em và các dịch vụ phục vụ đời sống hằng ngày của người lao động.

Phối cảnh Dự án đầu tư xây dựng nhà lưu trú cho công nhân, chuyên gia thuộc Khu chức năng dịch vụ - Khu công nghiệp Đại An mở rộng. Ảnh: Sở VHTTDL HP

Một điểm mới khác là thành phố đang kiến nghị Chính phủ cho phép các doanh nghiệp trong khu công nghiệp sử dụng nguồn vốn hợp pháp để mua lại căn hộ nhà ở xã hội và bố trí cho công nhân thuê. Nếu được chấp thuận, cơ chế này sẽ giúp doanh nghiệp chủ động hơn trong việc chăm lo phúc lợi cho người lao động, đồng thời góp phần tăng khả năng hấp thụ nguồn cung nhà ở xã hội.

Ngoài khu vực doanh nghiệp, Hải Phòng cũng khuyến khích các hộ gia đình, cá nhân đầu tư phát triển nhà ở cho thuê đạt tiêu chuẩn về diện tích, chất lượng và an toàn phòng cháy, chữa cháy nhằm từng bước thay thế các khu nhà trọ tự phát.

Theo kế hoạch, đến năm 2030, Hải Phòng đặt mục tiêu hình thành khoảng 15.000-17.000 căn nhà ở cho thuê từ nhiều nguồn khác nhau, bao gồm các dự án đầu tư công, quỹ nhà do địa phương tạo lập, nhà lưu trú công nhân và các dự án xã hội hóa.

Việc khởi công dự án nhà lưu trú tại Khu công nghiệp Đại An vì vậy không chỉ mang ý nghĩa bổ sung thêm hơn 1.000 căn hộ cho người lao động. Quan trọng hơn, đây là tín hiệu cho thấy Hải Phòng đang từng bước xây dựng một thị trường nhà ở cho thuê có quy mô, được quy hoạch đồng bộ và có sự tham gia của cả Nhà nước lẫn khu vực tư nhân.

Trong bối cảnh các địa phương công nghiệp đều đối mặt với áp lực thiếu nhà ở cho người lao động, mô hình mà Hải Phòng đang theo đuổi có thể trở thành một kinh nghiệm đáng chú ý trong việc kết hợp phát triển công nghiệp với bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng sống của người dân.