Chuyển tiết kiệm để giảm chi sang tiết kiệm để đầu tư

Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng kinh tế ngày càng cao, nguồn lực đầu tư vẫn còn nhiều khó khăn, việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí không còn được nhìn nhận đơn thuần là nhiệm vụ quản lý tài chính công mà đã trở thành một giải pháp quan trọng nhằm tạo thêm nguồn lực cho phát triển. Tại Tuyên Quang, cùng với quyết tâm thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026, địa phương đang chuyển mạnh tư duy từ "tiết kiệm để giảm chi" sang "tiết kiệm để đầu tư", góp phần khai thông nguồn lực cho các công trình trọng điểm, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách nhà nước.

Hạ tầng đô thị khu vực trung tâm phường Bình Thuận và phường An Tường (tỉnh Tuyên Quang) được đầu tư đồng bộ, tạo động lực thu hút đầu tư, phát triển dịch vụ và thương mại. Ảnh: Minh Tâm/TTXVN

* Quản trị nguồn lực

Ngay từ đầu năm, Tuyên Quang xác định thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ xuyên suốt trong chỉ đạo, điều hành. Các chương trình, kế hoạch thực hiện Luật Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí được triển khai đồng bộ đến các cấp, ngành, đơn vị, gắn với trách nhiệm của người đứng đầu và yêu cầu sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực công.

Không dừng lại ở việc cắt giảm các khoản chi thường xuyên chưa thật sự cần thiết, tỉnh tập trung hoàn thiện cơ chế quản lý ngân sách, tăng cường công khai, minh bạch trong xây dựng dự toán, mua sắm công, đầu tư xây dựng và quản lý tài sản công. Năm 2025, riêng việc tiết kiệm 10% chi thường xuyên của các đơn vị dự toán cấp tỉnh đã tạo ra nguồn kinh phí hơn 13,3 tỷ đồng; đồng thời quá trình thẩm định dự toán tiếp tục tiết kiệm thêm trên 10,3 tỷ đồng.

Ở lĩnh vực quản lý tài sản công, Tuyên Quang đang chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang khai thác hiệu quả nguồn lực phục vụ phát triển. Theo kết quả rà soát, sắp xếp tài sản công được UBND tỉnh báo cáo tại Kỳ họp thứ tư HĐND tỉnh khóa XX, nhiệm kỳ 2026 - 2031, đến nay tỉnh đã hoàn thành bố trí, sắp xếp, xử lý 1.128/1.128 cơ sở nhà, đất dôi dư; trong đó 1.077 cơ sở thuộc phạm vi quản lý của tỉnh và 51 cơ sở tiếp nhận từ các cơ quan Trung ương. Đồng thời, địa phương đã hoàn thành tổng kiểm kê tài sản công tại 2.065 cơ quan, tổ chức, đơn vị, với 12 nhóm tài sản và 116.156 tài sản được cập nhật, chuẩn hóa dữ liệu quản lý. Việc rà soát, sắp xếp đồng bộ toàn bộ quỹ nhà, đất và tài sản công sau hợp nhất không chỉ khắc phục tình trạng phân tán, chồng chéo trong sử dụng tài sản mà còn tạo cơ sở để khai thác hiệu quả quỹ đất, trụ sở, từng bước chuyển hóa nguồn lực công thành nguồn lực phát triển, góp phần tăng thu ngân sách và phục vụ các mục tiêu đầu tư trong giai đoạn tới. Cùng với việc sắp xếp nhà, đất, từ năm 2025 đến nay tỉnh đã thanh lý 48 xe ô tô không còn nhu cầu sử dụng, đồng thời điều chuyển phương tiện giữa các cơ quan, địa phương để khai thác hiệu quả hơn nguồn lực hiện có. Việc sắp xếp, xử lý tài sản công không chỉ góp phần chống thất thoát, lãng phí mà còn tạo điều kiện bố trí trụ sở cho các cơ quan sau sắp xếp tổ chức bộ máy, đồng thời dành quỹ đất phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới. Song song với việc quản lý chặt chẽ tài chính, ngân sách và tài sản công, Tuyên Quang tăng cường thanh tra, kiểm tra nhằm kịp thời phát hiện, xử lý những biểu hiện thất thoát, lãng phí ngay từ cơ sở. Trong 6 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã triển khai 10 cuộc thanh tra, ban hành 11 kết luận thanh tra đối với 11 tổ chức. Qua thanh tra, phát hiện sai phạm về kinh tế 32,414 tỷ đồng; trong đó kiến nghị thu hồi nộp ngân sách nhà nước gần 479 triệu đồng, kiến nghị xử lý khác gần 31,936 tỷ đồng; đồng thời xử lý hành chính 5 tổ chức và 13 cá nhân có sai phạm. Các cơ quan chức năng cũng đã thu hồi về ngân sách gần 7,947 tỷ đồng, xử lý khác về kinh tế 52,441 tỷ đồng.

Cùng đó, tỉnh tập trung kiểm tra việc thực hiện 13 kết luận thanh tra liên quan đến 17 dự án, công trình chậm tiến độ, có nguy cơ thất thoát, lãng phí, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý đầu tư công và sử dụng nguồn lực nhà nước. Những kết quả này cho thấy thực hành tiết kiệm, chống lãng phí không chỉ dừng ở việc cắt giảm chi tiêu mà còn được thực hiện thông qua việc siết chặt kỷ luật, kỷ cương tài chính, nâng cao hiệu quả quản trị và bảo vệ nguồn lực phát triển của địa phương.

Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí không chỉ dừng ở việc giảm chi ngân sách hay quản lý chặt chẽ tài sản công mà đang được đặt trong tổng thể các giải pháp thúc đẩy tăng trưởng. Chủ tịch UBND tỉnh Tuyên Quang Phan Huy Ngọc yêu cầu các sở, ngành và địa phương tiếp tục tập trung cao độ cho công tác thu ngân sách; quyết liệt tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, cải cách thủ tục hành chính, tạo điều kiện thuận lợi nhất để các dự án đầu tư sớm đi vào hoạt động.

Đồng thời, tập trung hoàn thiện hạ tầng các khu, cụm công nghiệp, xử lý các "điểm nghẽn" về giải phóng mặt bằng và nguồn vật liệu xây dựng để khơi thông nguồn lực cho tăng trưởng. Quan điểm xuyên suốt của tỉnh là mọi nguồn lực sau khi được tiết kiệm, sắp xếp và khai thác hiệu quả phải nhanh chóng chuyển hóa thành nguồn lực đầu tư mới.

Chính việc siết chặt quản lý ngân sách, tài sản công và phòng ngừa thất thoát, lãng phí đang tạo thêm dư địa tài chính để Tuyên Quang ưu tiên đầu tư cho các lĩnh vực có sức lan tỏa lớn, qua đó hình thành những động lực tăng trưởng mới.

Tuyến đường bộ cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ kết nối với cao tốc Nội Bài - Lào Cai. Ảnh: Quang Cường/TTXVN

* Động lực tăng trưởng

Nếu trước đây, thực hành tiết kiệm chủ yếu được đánh giá bằng số tiền giảm chi thì hiện nay, Tuyên Quang hướng tới mục tiêu cao hơn: chuyển phần nguồn lực tiết kiệm được thành động lực đầu tư phát triển. Theo đánh giá của UBND tỉnh Tuyên Quang, cùng với việc tăng cường quản lý thu, khai thác các nguồn thu mới, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn ước đạt hơn 4.228 tỷ đồng, bằng khoảng 58% kế hoạch năm; trong đó nhiều khoản thu từ đất, thu ngoài quốc doanh, thuế thu nhập cá nhân đều đạt tiến độ tích cực. Ở chiều chi, tỉnh ưu tiên dành nguồn lực cho đầu tư phát triển, đồng thời đẩy nhanh giải ngân vốn đầu tư công. Sáu tháng đầu năm, tổng chi ngân sách ước đạt hơn 26.200 tỷ đồng, trong đó chi đầu tư phát triển khoảng 7.800 tỷ đồng, bảo đảm nguồn lực cho các công trình trọng điểm và các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội. Đặc biệt, nguồn lực dành cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số tiếp tục được ưu tiên. Địa phương đã phân bổ hơn 390 tỷ đồng cho lĩnh vực này, đồng thời bố trí bổ sung 124 tỷ đồng theo Nghị quyết số 57-NQ/TW, tương ứng 1 tỷ đồng cho mỗi xã, phường nhằm thúc đẩy chuyển đổi số ngay từ cơ sở. Nguồn lực đầu tư công cũng đang tập trung vào các dự án tạo sức lan tỏa lớn như tuyến cao tốc Tuyên Quang - Hà Giang, Bệnh viện Đa khoa tỉnh tại địa điểm mới, các khu tái định cư, 17 trường phổ thông dân tộc nội trú liên cấp tại khu vực biên giới cùng nhiều công trình hạ tầng quan trọng khác.

Việc ưu tiên đầu tư cho các dự án hạ tầng chiến lược không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng trước mắt mà còn tạo nền tảng thu hút đầu tư, mở rộng không gian phát triển và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương trong những năm tới.

* Mở rộng dư địa Trong điều kiện nhiều địa phương đang chịu áp lực cân đối ngân sách, Tuyên Quang lựa chọn hướng đi bền vững hơn: quản lý chặt nguồn lực hiện có để tạo thêm nguồn lực mới. Thảo luận tại Kỳ họp thứ tư HĐND tỉnh khóa XX, ông Nguyễn Mạnh Tuấn, Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh cho rằng, trong bối cảnh nhiều chỉ tiêu tăng trưởng còn chịu áp lực, cần tập trung rà soát, tháo gỡ những "điểm nghẽn" về quy hoạch, đầu tư, đất đai, giải ngân vốn đầu tư công và hạ tầng công nghiệp; đồng thời phát huy hiệu quả từng đồng vốn ngân sách, từng dự án đầu tư để tạo sức lan tỏa cho tăng trưởng.

Theo ông, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí phải gắn với nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực, coi đây là một giải pháp quan trọng nhằm tạo dư địa tài chính cho các công trình, dự án động lực và nâng cao năng lực cạnh tranh của địa phương.

Cùng với việc hoàn thiện cơ chế, chính sách sau sắp xếp đơn vị hành chính, tỉnh tập trung nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công, khai thác hiệu quả quỹ đất, cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thuận lợi thu hút doanh nghiệp và đẩy nhanh tiến độ các dự án đầu tư lớn.

Những giải pháp đó đang góp phần hình thành một chu trình tích cực: tiết kiệm tạo thêm nguồn lực; nguồn lực được ưu tiên cho đầu tư phát triển; đầu tư hiệu quả tiếp tục tạo tăng trưởng, mở rộng nguồn thu và lại bổ sung nguồn lực cho giai đoạn phát triển tiếp theo.

Việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí vì thế không chỉ mang ý nghĩa quản lý tài chính công, mà còn góp phần nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực, tạo dư địa đầu tư cho các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế địa phương.

Trong bối cảnh yêu cầu tăng trưởng ngày càng cao, nguồn lực đầu tư vẫn còn nhiều khó khăn, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí ở Tuyên Quang đang được nhìn nhận như một phương thức quản trị phát triển. Khi nguồn lực công được quản trị hiệu quả để tạo thêm dư địa đầu tư, từng tài sản công được khai thác đúng giá trị và từng dự án được triển khai đúng tiến độ, những nguồn lực tưởng chừng hữu hạn sẽ tiếp tục được sử dụng hiệu quả hơn, tạo thêm động lực cho tăng trưởng.

Đó cũng là nền tảng để Tuyên Quang từng bước hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh, bền vững và đạt mức tăng trưởng hai con số trong năm 2026.