Hải quan khu vực IV cảnh báo 14 nhóm rủi ro đối với doanh nghiệp chế xuất

Ông Trần Mạnh Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV phát biểu tại hội nghị. (Ảnh: Cục Hải quan)

Ngày 22/10, tại tỉnh Hưng Yên, Chi cục Hải quan khu vực IV tổ chức Hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn các quy định về thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất. Hội nghị do ông Trần Mạnh Hùng, Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV chủ trì, với sự tham dự của đại diện 149 doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn.

Doanh nghiệp chế xuất đóng góp 36% kim ngạch xuất nhập khẩu

Theo Chi cục Hải quan khu vực IV, mặc dù chiếm tỷ trọng không lớn về số lượng, các doanh nghiệp chế xuất có đóng góp quan trọng vào kết quả hoạt động xuất nhập khẩu của tỉnh Hưng Yên.

Từ đầu năm 2026 đến nay, toàn tỉnh có 3.040 doanh nghiệp có hoạt động xuất nhập khẩu, trong đó 149 doanh nghiệp chế xuất, chiếm 4,89% tổng số doanh nghiệp. Tuy nhiên, kim ngạch xuất nhập khẩu của khối doanh nghiệp chế xuất đạt 7,56 tỷ USD, chiếm 36% tổng kim ngạch xuất nhập khẩu của tỉnh. Số lượng tờ khai của các doanh nghiệp chế xuất đạt 156.702 tờ khai, chiếm 27% tổng số tờ khai.

Trong số 149 doanh nghiệp chế xuất trên địa bàn, có 117 doanh nghiệp thuộc địa bàn quản lý của Hải quan Hưng Yên và 32 doanh nghiệp thuộc địa bàn quản lý của Hải quan Thái Bình.

Các doanh nghiệp chế xuất đến từ nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ, tập trung nhiều ở Nhật Bản, Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Hồng Kông (Trung Quốc), Hàn Quốc… Hoạt động sản xuất, kinh doanh chủ yếu trong các lĩnh vực cơ khí, phụ tùng ô-tô, điện tử; nhựa, cao su, giấy; may mặc và sản phẩm phụ trợ may mặc; trang thiết bị y tế, hóa chất, sơn…

Từ thực tế này, Chi cục Hải quan khu vực IV xác định việc thường xuyên tuyên truyền, hướng dẫn pháp luật hải quan, kịp thời nắm bắt, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho các doanh nghiệp chế xuất là nhiệm vụ quan trọng được Cục Hải quan và Chi cục Hải quan khu vực IV quan tâm thực hiện.

Hội nghị được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để cơ quan Hải quan và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi thẳng thắn, cởi mở về những vấn đề còn tồn tại trong thực tiễn thực hiện thủ tục hải quan, kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất.

Tại hội nghị, Chi cục Hải quan khu vực IV hướng dẫn các quy định pháp luật hiện hành về thủ tục hải quan, công tác kiểm tra, giám sát hải quan đối với doanh nghiệp chế xuất; đồng thời thông tin về tình trạng hoạt động, tình hình chấp hành pháp luật hải quan của các doanh nghiệp trên địa bàn.

Trên cơ sở đó, cơ quan Hải quan đưa ra những cảnh báo, khuyến cáo để doanh nghiệp nhận diện các nguy cơ rủi ro, chủ động rà soát hoạt động của mình, chấp hành nghiêm quy định pháp luật hải quan và pháp luật về thuế, phòng ngừa vi phạm, hạn chế thấp nhất những sai sót không đáng có trong quá trình hoạt động.

Bên cạnh việc tuyên truyền, hướng dẫn chính sách, hội nghị còn là dịp để cơ quan Hải quan đối thoại trực tiếp, giải đáp các kiến nghị, khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan và chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu của doanh nghiệp chế xuất.

Phát biểu tại hội nghị, ông Trần Mạnh Hùng Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực IV bày tỏ mong muốn khi cơ quan hải quan tổ chức các hội nghị đối thoại, doanh nghiệp cần cử nhân sự có đủ thẩm quyền, trách nhiệm tham dự để nắm bắt được đầy đủ thông điệp mà cơ quan hải quan truyền tải. Điều này không chỉ giúp lãnh đạo doanh nghiệp hiểu rõ, đầy đủ quy định của pháp luật mà còn chuyển hóa vào hoạt động thực tiễn của doanh nghiệp, giúp nâng cao mức độ tuân thủ, quản lý và quản trị rủi ro trong hoạt động xuất nhập khẩu, góp phần xây dựng môi trường thương mại minh bạch, thông thoáng cùng phát triển bền vững.

Cảnh báo 14 nhóm rủi ro trong hoạt động của doanh nghiệp chế xuất

Một trong những nội dung đáng chú ý tại hội nghị là việc đại diện Hải quan Hưng Yên đưa ra khuyến cáo về 14 nhóm rủi ro thuộc 4 vấn đề mà doanh nghiệp chế xuất có thể mắc phải trong quá trình hoạt động.

Vấn đề thứ nhất là cơ sở sản xuất và giám sát hải quan, gồm 4 nhóm rủi ro: Thông báo thay đổi cơ sở sản xuất; điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan; nơi lưu giữ hàng kinh doanh khác (A41); gia công lại.

Đây là những nội dung liên quan đến việc doanh nghiệp thực hiện các quy định về cơ sở sản xuất, địa điểm lưu giữ hàng hóa và điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan trong quá trình hoạt động.

Vấn đề thứ hai là quản lý hàng miễn thuế, gồm 4 nhóm rủi ro: Cho thuê, cho mượn máy móc, thiết bị (E13); xử lý phế liệu, phế thải; bán nguyên phụ liệu dư thừa, thành phẩm dư, máy móc; theo dõi, xử lý hàng E13, bao gồm công cụ, dụng cụ và tài sản cố định.

Đại diện doanh nghiệp chế xuất trao đổi, nêu vướng mắc tại hội nghị.

Những nội dung này được cơ quan Hải quan đưa vào nhóm cảnh báo nhằm lưu ý doanh nghiệp trong quá trình quản lý, sử dụng và xử lý hàng hóa thuộc diện miễn thuế.

Vấn đề thứ ba là khai báo và báo cáo, gồm 3 nhóm rủi ro: Khai báo danh mục nguyên phụ liệu, sản phẩm; đăng ký quy trình sản xuất; lập báo cáo quyết toán.

Vấn đề thứ tư là xuất xứ, nhãn mác và sở hữu trí tuệ, gồm 3 nhóm rủi ro: Khai báo xuất xứ hàng hóa; nhãn mác hàng hóa; sở hữu trí tuệ.

Từ cảnh báo các nhóm rủi ro nêu trên, Hải quan Hưng Yên còn đưa ra những cảnh báo về hậu quả doanh nghiệp gặp phải nếu không tuân thủ đúng và giải pháp khắc phục. Đơn cử như liên quan đến điều kiện kiểm tra, giám sát hải quan, khi doanh nghiệp mở rộng nhà xưởng, thay đổi sơ đồ nhưng không thông báo cho cơ quan Hải quan theo quy định.

Qua thực tế quản lý, cơ quan Hải quan nhận thấy có trường hợp mở rộng xưởng trong khuôn viên theo giai đoạn dự án đầu tư nhưng không khai báo bổ sung cơ sở sản xuất, điều kiện giám sát; thay đổi sơ đồ đã đăng ký mà không thông báo cho cơ quan Hải quan (thí dụ: Nơi lưu giữ nguyên liệu đổi thành nơi sản xuất; nơi sản xuất chuyển đi chỗ khác). Nếu để xảy ra sai sót này, doanh nghiệp có thể chịu hậu quả là bị truy thu số thuế rất lớn.

Để tránh sai sót trên, Hải quan Hưng Yên hướng dẫn cách xử lý như sau: Thông báo ngay cho cơ quan Hải quan khi thay đổi mặt bằng, kho bãi, nơi sản xuất (cả cơ sở sản xuất và điều kiện kiểm tra, giám sát); thông báo lại sơ đồ, camera để cơ quan Hải quan đánh giá lại; bổ sung camera tại khu vực mới, cập nhật sơ đồ camera, bộ nhớ. Cơ quan Hải quan cũng lưu ý, khi cài đặt lại camera không ghi trùng, đè lên dữ liệu cũ…

Tại hội nghị, đại diện Chi cục Hải quan khu vực IV cũng phổ biến các quy định mới liên quan lĩnh vực hoạt động của doanh nghiệp chế xuất và trực tiếp giải đáp các vướng mắc của doanh nghiệp.