Hải quân Mỹ thử nghiệm UAV tiếp dầu MQ-25A Stingray

Vào ngày 30/1, tại Sân bay MidAmerica St. Louis ở bang Illinois, Mỹ, Hải quân Mỹ đã ghi nhận một mốc quan trọng trong chương trình phát triển máy bay tiếp dầu không người lái (UAV) MQ-25A Stingray khi mẫu khí tài này thực hiện thành công bài thử taxi tự hành trên đường băng sân bay.

Đây là bài thử ban đầu nhằm kiểm chứng khả năng điều hướng và phản hồi lệnh của hệ thống tự hành trên mặt đất trước khi máy bay chính thức bước vào các bài kiểm tra bay tự động và hoạt động trên tàu sân bay.

Bài thử được thực hiện dưới sự điều khiển của hệ thống Trung tâm Nhiệm vụ Hàng không Không người lái trên Tàu sân bay, một hệ thống điều khiển từ xa cho phép các chuyên gia trên mặt đất gửi lệnh và giám sát hoạt động của UAV MQ-25A.

Trong quá trình taxi tự hành, máy bay đã tự điều chỉnh tốc độ, bám tuyến taxiway và dừng đúng vị trí theo lệnh nhận từ hệ thống điều khiển.

Các thao tác này là bước chuẩn bị thiết yếu cho các bài thử phức tạp hơn là cất cánh tự hành, hạ cánh tự động và hoạt động kết hợp với tàu sân bay.

UAV MQ-25A Stingray do tập đoàn Boeing phát triển là máy bay tiếp dầu không người lái đầu tiên được thiết kế cho lực lượng hải quân, nhằm hỗ trợ các nhóm tác chiến tàu sân bay trong vai trò tiếp dầu trên không và kéo dài phạm vi hoạt động của các máy bay chiến đấu có người lái.

Khí tài này dài khoảng 15,5 m, sải cánh khoảng 22,9 m và cao khoảng 3 m, với thiết kế ưu tiên tầm bay lớn và khả năng hoạt động ổn định trên biển.

UAV này sử dụng động cơ tua-bin phản lực Rolls-Royce AE3700N cung cấp lực đẩy đủ để hoạt động ở tốc độ hành trình và cho phép thực hiện nhiệm vụ tiếp nhiên liệu kéo dài.

Vai trò chính của UAV MQ-25A là tiếp dầu cho các máy bay chiến đấu, đặc biệt là các tiêm kích hạm như Boeing F/A-18E/F Super Hornet, giúp các chiến đấu cơ này duy trì thời gian bay lâu hơn trên khu vực tác chiến mà không cần quay về tàu sân bay tiếp nhiên liệu quá sớm.

UAV MQ-25A thực hiện tiếp dầu bằng hệ thống ống tiếp dầu treo dưới cánh, có thể kết nối với ống nhận nhiên liệu trên máy bay chiến đấu trong chuyến bay.

Bước taxi tự hành thành công cũng làm nổi bật hệ thống điều khiển tự động tích hợp, vốn hoạt động theo các thuật toán định vị và phản hồi lệnh điều khiển từ hệ thống mặt đất UMCS.

Đây là hệ thống được phát triển nhằm đảm bảo UAV MQ-25A có thể nhận lệnh chính xác, phản ứng nhanh với thay đổi điều kiện mặt đất và môi trường, cũng như phối hợp an toàn với các khí tài khác trên sân bay hoặc boong tàu sân bay trong các bài thử trong tương lai.

Các đội thử nghiệm như VX-23 và UX-24 của lực lượng không quân hải quân tham gia giám sát trực tiếp các tình huống taxi, phân tích dữ liệu cảm biến và kiểm tra phản ứng của hệ thống.

Họ sẽ là những người trực tiếp đánh giá và đề xuất điều chỉnh kỹ thuật cho các bài thử tiếp theo liên quan tới bay thử tự hành, hạ cánh tự động và cuối cùng là vận hành trên boong tàu sân bay.

Bài thử tại MidAmerica St. Louis cũng nằm trong chiến lược rộng hơn của Hải quân Mỹ nhằm tích hợp khí tài không người lái vào đội hình cánh bay của tàu sân bay.

Chương trình này không chỉ hướng đến giảm bớt gánh nặng tiếp dầu cho các phi cơ có người lái mà còn mở ra khả năng phối hợp tác chiến giữa các khí tài không người lái với những máy bay khác trong nhóm tác chiến.

UAV MQ-25A được kỳ vọng sẽ hoạt động với các máy bay cảnh báo sớm trên không, máy bay tác chiến điện tử và chiến đấu cơ, tạo ra mạng lưới tác chiến đa lớp và linh hoạt.

Trong bối cảnh chiến thuật tiếp dầu trên không đã từng là một thách thức lớn đối với các lực lượng hải quân – phải triển khai xe tăng nhiên liệu bay chuyên dụng hoặc bố trí các nhiệm vụ tiếp dầu phức tạp – UAV MQ-25A mở ra một hướng tiếp cận mới.

Việc sử dụng năng lực tự hành sẽ giảm chi phí vận hành, tăng tính an toàn cho phi hành đoàn và cho phép tập trung nguồn lực vào nhiệm vụ chính như phòng không, tấn công và kiểm soát bầu trời.

Theo kế hoạch, sau thành công của bài thử taxi tự hành này, UAV MQ-25A sẽ bước vào loạt thử nghiệm bay thử chức năng tự hành, tiếp theo là bài kiểm tra hạ cánh tự động trên đường băng và sau cùng là những bài thử khó nhất là cất cánh và hạ cánh từ boong tàu sân bay đang hoạt động.

Những bước thử đó sẽ quyết định thời điểm mà UAV MQ-25A có thể chính thức phục vụ trong thành phần lực lượng hải quân và đi vào hoạt động chiến đấu thực tế.

Việc phát triển và thử nghiệm UAV MQ-25A Stingray không chỉ mang ý nghĩa kỹ thuật mà còn cho thấy chiến lược tích hợp không người lái trong lực lượng hải quân tương lai, nơi các khí tài tự hành và có người lái phối hợp nhịp nhàng để triển khai sức mạnh nhanh hơn, xa hơn và bền bỉ hơn trong các chiến dịch tại khu vực biển và đại dương.

Việt Hùng