Hai tháng đầu năm: Những tín hiệu tích cực và những cảnh báo cần nhìn thẳng

Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa kiểm tra công tác chuẩn bị bầu cử tại khu vực bỏ phiếu số 18, Tổ dân phố Hồng Quang, phường Thục Phán

Bộ máy đã vào việc sớm

Ngay từ đầu năm, tỉnh đã ban hành Kế hoạch 100 ngày đêm thực hiện Kết luận của Tổng Bí thư Tô Lâm trong chuyến làm việc tại Cao Bằng, tạo khung hành động khá rõ cho toàn bộ hệ thống chính trị.

Sau kỳ nghỉ Tết, UBND tỉnh tiếp tục yêu cầu chấn chỉnh kỷ luật, kỷ cương hành chính, đồng thời triển khai cao điểm thực hiện các nhiệm vụ trọng tâm của năm. Một nội dung được đặt lên hàng đầu là Chiến dịch Đông Khê - 85 ngày đêm về đích giai đoạn 1 cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh, cùng với việc tháo gỡ vướng mắc cho dự án cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng.

Các kết luận chỉ đạo của Thủ tướng Phạm Minh Chính trong chuyến kiểm tra tiến độ các dự án cao tốc khu vực biên giới cũng đang được tỉnh triển khai thực hiện. Ở góc độ điều hành hành chính, khối lượng công việc của bộ máy khá lớn. Trong riêng tháng 2, UBND tỉnh đã tiếp nhận và xử lý 5.836 văn bản đến, ban hành hơn 1.300 văn bản đi, trong đó có 223 quyết định và 367 công văn chỉ đạo điều hành.

Từ đầu năm đến nay, Chính phủ và Thủ tướng giao tỉnh 17 nhiệm vụ, trong đó 14 nhiệm vụ đã hoàn thành đúng hạn, ba nhiệm vụ còn lại vẫn đang trong thời hạn thực hiện. Chương trình công tác tháng 2 của UBND tỉnh có 51 nhiệm vụ, trong đó 44 nhiệm vụ đã hoàn thành, đạt tỷ lệ 86%. Những con số này cho thấy bộ máy điều hành đã vận hành khá sớm ngay từ đầu năm.

Một số lĩnh vực kinh tế khởi động tốt

Trong nông nghiệp, sản xuất cơ bản đảm bảo khung thời vụ. Một số cây trồng có diện tích tăng mạnh, như cây thuốc lá đạt 7.285 ha, tăng hơn 43% so với cùng kỳ. Diện tích rau đậu tăng khoảng 3,5%.

Trong công nghiệp, chỉ số sản xuất công nghiệp hai tháng đầu năm tăng 21,77%. Các ngành chủ lực đều tăng khá:

khai khoáng tăng 31,83%
sản xuất và phân phối điện tăng 31,78%
chế biến chế tạo tăng 12,42%

Một số sản phẩm công nghiệp tăng mạnh:

đá xây dựng tăng 107,55%
quặng mangan tăng 80,84%
điện sản xuất tăng 51,28%
xi măng tăng 22,22%

Trong lĩnh vực thương mại - dịch vụ, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng hai tháng đạt hơn 2.520 tỷ đồng, tăng 14,16% so với cùng kỳ.

Du lịch tiếp tục là điểm sáng. Hai tháng đầu năm, tỉnh đón 398.000 lượt khách, tăng 85,81%. Khách quốc tế đạt 14.300 lượt, tăng hơn 330%. Tổng doanh thu du lịch đạt 438,4 tỷ đồng, tăng 190,3%.

Trong lĩnh vực ngân sách, tổng thu ngân sách Nhà nước hai tháng đạt khoảng 628 tỷ đồng, trong đó thu nội địa đạt gần 514 tỷ đồng, tăng 34,4% so với cùng kỳ. Những con số này cho thấy một số động lực tăng trưởng của nền kinh tế vẫn được duy trì.

Những cảnh báo không thể bỏ qua

Bên cạnh các tín hiệu tích cực, một số chỉ số lại cho thấy những vấn đề cần được xử lý sớm.

Trước hết là kinh tế cửa khẩu. Kim ngạch xuất nhập khẩu hai tháng đầu năm đạt 111,7 triệu USD, giảm 25% so với cùng kỳ, trong đó kim ngạch nhập khẩu giảm tới 67,14%. Thu ngân sách từ hoạt động xuất nhập khẩu chỉ đạt 114 tỷ đồng, giảm 59% so với cùng kỳ. Đối với một tỉnh biên giới, đây là một diễn biến đáng lo ngại.

Thứ hai là giải ngân đầu tư công. Hai tháng đầu năm, tỉnh mới giải ngân 54,34 tỷ đồng trên tổng kế hoạch hơn 5.700 tỷ đồng, tương đương khoảng 1% kế hoạch vốn Thủ tướng giao. Mức này xếp thứ 33/34 địa phương, thấp hơn nhiều so với mức bình quân cả nước khoảng 5,6%.

Một nguyên nhân quan trọng là mới phân bổ được 22,9% kế hoạch vốn, trong khi 77,1% vốn ngân sách Trung ương chưa phân bổ, chủ yếu liên quan đến dự án cao tốc Bắc Kạn - Cao Bằng.

Thứ ba là sức khỏe của khu vực doanh nghiệp. Hai tháng đầu năm có 42 doanh nghiệp thành lập mới, nhưng 86 doanh nghiệp rút lui khỏi thị trường. Tỷ lệ doanh nghiệp đang hoạt động chỉ khoảng 62,44%.

Thứ tư là thu hút đầu tư. Trong tháng 2, tỉnh không có dự án mới được chấp thuận chủ trương đầu tư. Hiện toàn tỉnh có 241 dự án đầu tư, trong đó 202 dự án đang hoạt động, 23 dự án chưa khởi công và 16 dự án tạm ngừng hoạt động.

Không chỉ là kinh tế, còn là cách bộ máy vận hành

Ngoài các chỉ số kinh tế, còn một vấn đề khác cần nhìn thẳng: lề lối làm việc của bộ máy hành chính. Trong nhiều cơ quan công quyền, việc đánh giá cán bộ lâu nay thường diễn ra vào cuối năm. Báo cáo dày lên, các cuộc họp kiểm điểm nối nhau, từng đơn vị đọc kết quả công tác và xếp loại cán bộ. Quy trình đầy đủ, hồ sơ cũng tròn trịa.

Nhưng nếu ngay lúc đó hỏi một câu đơn giản: việc nào đã xong, việc nào đang chậm, việc nào đang tắc và tắc ở đâu - thì không phải lúc nào câu trả lời cũng hiện ra ngay. Điều này cho thấy vấn đề không phải là thiếu quy trình đánh giá. Điều còn thiếu nhiều khi lại là thước đo thực sự của công việc.

Từ cách nhìn đó, tỉnh đang xây dựng một hệ thống đánh giá cán bộ theo các chỉ số công việc cụ thể, để mỗi tháng nhìn vào có thể thấy ngay việc gì đang chạy, việc gì đang chậm và việc gì đang tắc.

Thông điệp quản lý được đặt ra khá rõ: họp không phải là mục tiêu, báo cáo không phải là kết quả. Điều cần nhìn thấy là công việc có được giải quyết hay không. Các chỉ số đánh giá không lấy từ báo cáo viết lại, mà lấy trực tiếp từ các hệ thống đang vận hành như phần mềm quản lý văn bản, hệ thống một cửa điện tử hay dữ liệu giải ngân đầu tư công.

Khi một nhiệm vụ bị chậm, khi hồ sơ bị trả lại nhiều lần hoặc khi dự án chậm giải ngân, những điều đó phải hiện ra ngay trong dữ liệu. Nếu đánh giá cán bộ chỉ diễn ra vào cuối năm thì thường đã quá muộn. Đánh giá phải giúp người quản lý nhìn thấy trạng thái của bộ máy ngay trong lúc nó đang vận hành.

Quý I là thời điểm then chốt

Hai tháng đầu năm chưa quyết định kết quả của cả năm, nhưng nó cho thấy khá rõ nhịp vận hành của nền kinh tế. Nếu quý I chậm, cả năm rất khó tăng tốc.

Trong thời gian còn lại của quý I, điều quan trọng nhất là tập trung vào một số việc rất cụ thể: đẩy nhanh giải ngân đầu tư công, tháo gỡ các vướng mắc về thủ tục và tổ chức thực hiện dự án; rà soát lại hoạt động kinh tế cửa khẩu để phục hồi dòng hàng hóa qua biên giới; cải thiện môi trường đầu tư và hỗ trợ doanh nghiệp. Nhưng quan trọng hơn cả là cách làm việc của bộ máy phải thực chất hơn. Ít hình thức. Ít báo cáo chung chung. Và tập trung nhiều hơn vào việc giải quyết những vấn đề cụ thể của nền kinh tế và của người dân.

Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hải Hòa kiểm tra tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Tân Giang.

Hai tháng đầu năm đã cho thấy khá rõ bức tranh của năm 2026. Có những tín hiệu tích cực. Nhưng những cảnh báo cũng đã xuất hiện. Phần còn lại của quý I sẽ cho thấy tỉnh xử lý những cảnh báo đó như thế nào.

Lê Hải Hòa, Ủy viên Dự khuyết Trung ương Đảng, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh